Bạn đã chạy xe 110cc nhiều năm, vặn ga, bóp phanh hay chen qua dòng xe giờ tan tầm gần như không cần nghĩ. Chuyển từ xe 110cc sang xe 50cc không khó, nhưng phản xạ cũ vẫn chạy sẵn trong tay chân, và ngay ngã tư đầu tiên xe không bật lên như bàn tay mong đợi. Bài này nói về bốn thói quen cần chỉnh lại: độ vặn ga, khoảng cách với xe trước, cách vượt và lực bóp phanh.
Chuyển từ xe 110cc sang xe 50cc: vì sao phản xạ cũ dễ làm bạn lệch nhịp
Tay và chân người lái nhớ rất lâu. Với xe 110cc, trong đầu bạn đã có sẵn một cái bảng đo: vặn bao nhiêu thì xe nhích, bóp bao nhiêu thì xe dừng. Sang một chiếc xe khác, bảng đo ấy vẫn được dùng nguyên, và sai lệch xuất hiện ngay.
Nhìn chung, xe 50cc thường nhẹ hơn, bánh thường nhỏ hơn và tăng tốc êm hơn xe lớn, nhưng mỗi chiếc một khác nên đây chỉ là cảm nhận chung. Sự khác biệt không nằm ở chuyện khó hay dễ, mà ở nhịp phản hồi: xe đáp lại tay bạn chậm và nhẹ nhàng hơn một chút. Nếu còn đang cân nhắc giữa các loại xe, bài xe số, xe ga hay xe 50cc nên chọn loại nào giúp hình dung từng loại hợp với ai, còn mục xe 50cc gom các bài liên quan đến nhóm xe nhỏ này.
Độ vặn ga: đừng chờ xe “bốc” như xe quen
Trên xe 110cc, một cú vặn vừa phải là đủ để bạn rời vạch đèn đỏ trước đám xe phía sau. Trên xe 50cc, cùng góc vặn ấy xe lên tốc độ từ từ hơn. Phản xạ của người quen xe lớn là vặn thêm, rồi vặn thêm nữa, đến khi xe đáp lại thì bạn đã ở giữa ngã tư với tay ga gần hết cỡ.
Cách chỉnh khá đơn giản: vặn đều, đợi xe nhận ga rồi mới tăng tiếp. Đừng dùng ga để “ép” xe thoát khỏi chỗ giao nhau. Hãy xuất phát sớm hơn một nhịp khi đèn vừa chuyển, hoặc đợi dòng xe thưa bớt rồi hãy đi.
Một ngã tư lớn giờ tan tầm là nơi thói quen này lộ rõ nhất: xe lớn bên cạnh vọt trước, và bạn rất dễ bị cám dỗ đuổi theo. Đừng đuổi. Xe 50cc hợp với kiểu chạy đều, đi sau một chút còn hơn cố đi ngang hàng với đám xe vọt.
Khoảng cách với xe trước: chừa rộng hơn, và để ý cả xe phía sau
Nhiều người chạy xe 110cc quen bám sát đuôi xe trước, hở ra là lách. Thói quen ấy dựa vào việc bạn lấy lại đà nhanh. Xe 50cc nhẹ nhưng lấy lại đà chậm hơn, nên sau mỗi lần phanh, khoảng hở bạn để lại dễ bị xe khác chen vào, còn bạn thì lỡ nhịp của cả dòng.
Hãy chừa khoảng cách rộng hơn thói quen cũ một chút. Cách dễ nhớ: khi xe trước đi qua một vạch kẻ hay một cột điện, bạn đếm thầm vài nhịp rồi mới tới điểm đó. Nếu tới sớm hơn nhịp đếm, bạn đang đi quá sát. Đường ướt thì chừa thêm.
Phía sau cũng cần để mắt. Xe lớn chạy nhanh hơn sẽ áp sát bạn, đôi khi bấm còi hoặc nháy đèn. Đừng hoảng rồi vặn ga mạnh. Hãy giữ làn, đi hơi lệch sang bên phải làn của mình và cho xe sau qua khi có chỗ.
Cách vượt: tính lại quãng trống, bỏ thói quen luồn khe
Xe 110cc cho bạn thói quen vượt gọn: thấy trống là vọt, vọt xong là quay về làn. Trên xe 50cc, bạn nằm ở làn bên cạnh lâu hơn vì xe lấy đà chậm hơn, nên một quãng trống đủ dùng trên xe cũ có thể chưa đủ trên xe này.
Nguyên tắc nên theo: chỉ vượt khi phía trước thoáng rõ ràng, không có xe nào đang áp sát phía sau và không có xe nào sắp rẽ vào đúng chỗ bạn định đi. Nếu thấy lấn cấn, cứ đi theo sau. Mất thêm chút thời gian vẫn hơn mất thăng bằng giữa hai làn.
Khi đã quyết định vượt, hãy bật xi nhan sớm hơn bình thường, liếc vai kiểm tra điểm mù thay vì chỉ nhìn gương, rồi vặn ga đều để qua xe và trả về làn, không cắt đầu xe vừa vượt. Hai nơi nên bỏ hẳn thói quen luồn lách là ngõ nhỏ khu phố cổ, nơi người đi bộ và xe hàng chen nhau từng gang tay, và những khúc đông xe quanh Hồ Tây vào chiều cuối tuần. Ở đó, chạy chậm theo dòng thường tốt hơn là tìm kẽ hở.
Lực bóp phanh: nhẹ tay hơn, sớm hơn, đều cả hai bên
Xe nhẹ thường dừng dễ hơn xe nặng, nhưng đây lại là chỗ nhiều người quen xe lớn bị bất ngờ. Bánh nhỏ và thân xe nhẹ khiến một cú bóp mạnh dễ làm bánh bó cứng, nhất là khi mặt đường ướt, khi qua vạch sơn, nắp cống hay lớp cát bụi sau cơn mưa ở Hà Nội. Thói quen “bóp một phát cho chắc” trên xe 110cc nên đổi thành bóp nhẹ trước rồi tăng dần.
Hãy nhìn xa hơn để phanh sớm, dùng cả phanh trước lẫn phanh sau với lực vừa phải, và thả lỏng cổ tay vì bàn tay căng cứng thường bóp mạnh hơn mức cần. Phanh mỗi xe một cảm giác khác nhau, nên trong buổi chạy thử hãy bóp nhẹ rồi mạnh dần trên đoạn vắng để biết xe bắt đầu “ăn” phanh ở đâu.
Nếu phanh lỏng, kêu lạ hoặc phải bóp rất sâu mới ăn, hãy dừng xe ở chỗ an toàn. Đừng tự chỉnh, hãy báo cửa hàng cho thuê trước khi chạy tiếp.
Bánh nhỏ, gió ngang và ngõ hẹp: những thứ xe lớn từng che giúp bạn
Bánh nhỏ thường nhạy hơn với ổ gà và miệng cống, tay lái dễ giật. Hãy nhìn xa, nhả ga trước khi tới chỗ xấu và giữ tay thả lỏng, thay vì đang vặn ga mới thấy ổ gà. Gió ngang từ khe giữa các dãy nhà, hoặc khi một xe tải lướt sát bên, có thể đẩy xe nhẹ lệch nhiều hơn bạn nghĩ.
Mặt trái của xe nhẹ là dễ dắt, dễ quay đầu, dễ chui ngõ, và điều đó khiến bạn dễ tự tin quá. Trong ngõ nhỏ, vẫn nên đi chậm như khi đi xe nặng, vì người, trẻ con và xe đạp có thể xuất hiện bất ngờ ở bất cứ khúc cua nào.
Buổi tập ngắn trước khi vào đường đông
Cách nhanh nhất để thói quen mới “vào tay” là dành riêng một buổi tập ngắn trước khi ra phố đông.
- Lúc nhận xe, kiểm tra bằng mắt phanh, đèn, gương, lốp và nghe tiếng máy. Có gì lạ thì hỏi ngay.
- Tìm một đoạn vắng hoặc một con phố yên tĩnh, chạy chậm và tập vặn ga đều.
- Tập phanh nhẹ rồi mạnh dần, dừng hẳn rồi khởi hành lại vài lần.
- Tập chuyển làn và quay đầu ở tốc độ thấp trước khi vào đường chính.
- Ngày đầu tránh giờ cao điểm, chọn buổi sáng muộn hoặc đầu giờ chiều.
Nếu bạn thuê xe cho người nhà còn mới tập lái, bài thuê xe 50cc cho người mới bắt đầu lái có thêm gợi ý tập từng bước. Với người đã lái quen như bạn, thường chỉ cần vài chục phút để phản xạ cũ nhường chỗ cho nhịp mới.
Hai, ba ngày đầu, hãy tự nhắc mình ba điều: ga đều, cách xa hơn, phanh sớm. Nếu bạn định thuê, hãy liên hệ Nguyễn Tú (0942 467 674) để xác nhận xe 50cc và giá hiện tại. Các hướng dẫn chọn xe và kinh nghiệm khác, bạn có thể đọc tiếp ở mục xe máy.