Quãng đường xe 50cc chạy được trong một ngày là câu hỏi thực tế nhất lúc đặt xe: sáng nhận xe ở quận Long Biên, trưa có việc qua Cầu Giấy, chiều muốn vòng ra Gia Lâm xem đất, tối trả xe — một chiếc 50cc gánh nổi lịch trình như vậy không? Câu trả lời thẳng: xe 50cc làm tốt các quãng quanh nội đô và ngoại thành gần, còn lịch trình dài hơn thì nên đổi dòng xe. Phạm vi di chuyển xe 50cc bị giới hạn bởi ba thứ: máy nhỏ, tốc độ thấp và độ bền khi chạy liên tục. Bài này tính cụ thể từng giới hạn, quãng nào trong tầm với, quãng nào vượt sức, và cách xếp lịch trình một ngày cho hợp lý. Đặc tính chung của dòng xe này nằm ở trang xe 50cc, cách đặt xe theo ngày nằm ở trang thuê xe theo ngày.
Quãng đường xe 50cc chạy được trong thực tế
Con số trước, lý giải sau. Với một người ngồi, đường nội đô, thời tiết không gắt, quãng thoải mái của xe 50cc trong một ngày nằm quanh bốn mươi km: đủ cho đi lại cơ quan, trường học, vài việc vặt trong phường, một chuyến vòng qua quận bên rồi về. Cứ vượt dần lên sáu mươi, tám mươi km thì xe vẫn chạy được, nhưng ba thứ đổi rõ: máy nóng lên, người mệt vì bị vượt liên tục, và mỗi chặng dài hơn bắt đầu lấy đi phần vui của chuyến đi. Quãng một trăm km trở lên trong ngày với xe 50cc là kiểu lịch trình nên đổi xe khác ngay từ đầu, dù xe không hỏng thì người lái cũng kiệt.
Cách đo đúng không phải km mà là thời gian ngồi trên yên. Xe 50cc giữ tốc độ thấp, nên cùng quãng đường nó tốn thời gian hơn xe số hay xe ga rõ rệt. Bốn mươi km vòng vèo nội đô Hà Nội có khi mất gần hai tiếng đồng hồ vì đèn đỏ và tắc đoạn; cùng bốn mươi km đó ở ngoại thành đường thoáng lại mất chưa đến một tiếng. Khi xếp lịch, hãy tính quãng theo tiếng và để dư phần trễ — đặt giờ trả sát kế hoạch là kiểu khiến cả ngày bị lệch.
Ba giới hạn của dòng xe nhỏ
Giới hạn thứ nhất là nhiệt. Máy 50cc nhỏ, được thiết kế cho đi lại ngắn trong phố, và chạy liên tục quãng dài ở tốc độ cao hơn sức của nó làm máy nóng nhanh. Máy nóng kéo theo yếu thêm chút nữa ở cuối ngày, và về lâu thì mòn nhanh. Đây là lý do chính để chia chặng: mười lăm phút nghỉ giữa quãng dài cho máy nguội bớt đáng giá hơn mọi thứ mẹo chạy.
Giới hạn thứ hai là tốc độ. Tốc độ tối đa của dòng này khiêm tốn, và trên đường lớn, đoạn ven đô, xe cùng chiều vượt liên tục. Mỗi lần bị vượt là một lần phải giữ làn cẩn thận, và tích lại thành mệt. Quãng ngắn trong phố thì gần như không bị chuyện này; quãng dài trên đường trường thì chuyện này chiếm nửa phần khó.
Giới hạn thứ ba là bánh và giảm xóc. Vành nhỏ, lốp mỏng, giảm xóc ngắn: đường nhựa phẳng thì chẳng sao, nhưng quãng lẫn đường xấu, đoạn thi công, hố va vài cái là tay lái và lưng ăn hết phần rung. Quãng trong ngày mà lẫn nhiều đoạn xấu thì nên tính giảm trừ một phần so với con số nêu trên.
Xếp lịch trình một ngày quanh Hà Nội
Kiểu lịch trình hợp với xe 50cc: cả ngày ở trong và quanh vành đai trong, mỗi chặng dưới mười km, tổng ngày dưới năm mươi km. Ví dụ cụ thể quanh Hà Nội: từ Bồ Đề qua phố cổ thăm người quen, trưa sang Cầu Giấy, chiều về qua vườn hoa, tổng vòng quanh chưa tới bốn mươi km, xe thoải mái, người không mệt. Kiểu lịch trình nên cân nhắc: vòng ra xa hơn chiều dài của các quận ngoại thành như Đông Anh, Thanh Trì thì vẫn làm được nhưng cần nghỉ máy giữa chặng và tính cả chiều về. Kiểu vượt sức: các tuyến ra Ba Vì, Sơn Tây, hoặc lên các huyện phía tây — quãng đường trường dài, xe 50cc không phải xe cho lịch trình đó, và phần chọn dòng xe phù hợp từng loại chuyến đã nằm ở bài chọn loại xe.
Một mẹo xếp lịch dùng được: vẽ các điểm trong ngày lên bản đồ, nối bằng đường thẳng, và hỏi mình từng đoạn — đoạn này dưới mười km không? Có đoạn nào lẫn đường xấu? Tổng cả ngày dưới năm mươi km chưa? Cả ba trả lời có thì 50cc là lựa chọn gọn và rẻ về nhiên liệu; một trả lời không thì đáng đổi sang xe số.
Với xe thuê: nhận xe và trả xe trong ngày
Ba điểm thực tế lúc nhận xe cho ngày dài. Một: kiểm tra trước khi đi — nhíp, đèn, tín hiệu, áp suất lốp bằng cách bóp nan bánh; hỏng nhỏ phát hiện ở quán sửa nhanh, phát hiện giữa đường thì ăn mất hẳn một buổi. Hai: hỏi quán xem hôm xe rảnh nhiều chiếc nào, chọn chiếc có lốp còn nan dày cho lịch trình nhiều km. Ba: hẹn giờ trả có khoảng thừa, đừng đặt giờ trả sát kế hoạch — kẹt đường thêm ba mươi phút là chuyện thường của Hà Nội, và giờ trả trễ không phải phần ai muốn xử giữa chừng.
Về nhiên liệu: máy nhỏ ăn ít, nhưng đáng hỏi quán khi nhận là xe đang đầy hay gần hết và chỗ đổ gần quán ở đâu, để khỏi phải đi tìm giữa ngày. Những thói quen hỏi trước kiểu này thuộc phần trao đổi khi đặt, và trang thuê xe theo ngày đã nói rõ cách hỏi từng khoản.
Chốt lại
Quãng đường xe 50cc chạy được trong ngày: vài chục km quanh nội đô là tầm thoải mái; sáu mươi tới tám mươi km là mức làm được nếu chia chặng nghỉ máy; trên một trăm km là lịch trình nên đổi xe số hay xe ga. Ba câu đáng nhớ khi xếp ngày cho xe 50cc thuê: chặng ngắn, nghỉ máy giữa chặng, và dư thời gian cho phần tắc đường của Hà Nội. Làm đủ ba, chiếc 50cc là công cụ gọn nhẹ cho một ngày trong phố; làm ngược lại, nó vẫn về được nhưng cả người và xe đều hết sạch phần dễ chịu. Tổng quan các dòng xe cho từng kiểu lịch trình nằm ở trang xe máy.