Sạc pin xe điện qua đêm là thói quen của rất nhiều người ở trọ tại Hà Nội: đi làm cả ngày, tối về chỉ còn vài tiếng rảnh, và cắm sạc trước khi ngủ cho kịp chuyến sáng hôm sau. Câu hỏi sạc qua đêm an toàn không phụ thuộc vào ba thứ: chất lượng ổ điện nơi cắm, tình trạng dây sạc, và vị trí đặt xe khi sạc. Bài này đi qua từng thứ theo đúng thứ tự mà người thuê xe máy điện cần kiểm tra trước đêm sạc đầu tiên.
Chuẩn bị trước khi sạc pin xe điện qua đêm ở trọ
Việc đầu tiên là nhìn lại ổ điện nơi định cắm. Nhà trọ thường có một ổ cắm chạy dọc nhiều phòng hoặc một ổ nối qua nhiều bảng, và đó là điểm yếu: khi cùng lúc có nồi cơm điện, quạt và bộ sạc cùng kéo qua một đường, ổ sẽ nóng lên. Chọn một ổ cắm gắn trực tiếp vào tường, không qua Ổ cắm công tắc loại rẻ, và chỉ dùng riêng cho bộ sạc trong lúc sạc.
Thứ hai là kiểm tra dây sạc và đầu cắm: bóp dọc dây xem có chỗ nào cứng hoặc mềm bất thường không, nhìn hai chân cắm có rỉ xanh hay cháy đen không. Một đầu sạc đã dùng vài năm mà chân cắm cháy đen là dấu hiệu tiếp xúc kém, sạc qua đêm với đầu như vậy không an toàn. Khi thuê xe, nên hỏi trước chủ xe xem bộ sạc có phải hàng chính hãng đi kèm xe hay bộ thay thế, và nếu là bộ thay thì ai chịu trách nhiệm khi hỏng.
Thứ ba là vị trí đặt xe: cắm sạc ở hành lang thoáng, cách chăn ga rèm cửa ít nhất nửa mét, và không để xe ngay cạnh giường. Pin khi sạc chỉ ấm nhẹ là bình thường, nhưng cắm qua đêm thì phải loại trừ hết mọi thứ dễ cháy quanh xe. Không che bộ sạc bằng khăn hay túi nilon để tránh bụi, vì khăn giữ nhiệt và làm bộ sạc nóng hơn thay vì mát hơn.
Sạc qua đêm an toàn không và các thói quen nên hình thành
Sạc qua đêm an toàn không còn tùy vào việc bạn có nghe xe trong lúc sạc không. Trước khi đi ngủ, quay lại xem một lần: đèn báo trên bộ sạc và trên xe đã chuyển sang màu sạc đầy hoặc gần đầy chưa, bộ sạc có mùi khét nhẹ không, phích cắm có nóng không. Cẩn thận hơn nữa thì đặt một tiếng báo thức dậy xem thêm một lần giữa đêm trong những đêm đầu sạc ở nơi trọ mới.
Về mặt thời gian, pin của xe máy điện hiện đại có mạch ngắt khi đầy, nên cắm thêm một hai tiếng sau khi đầy không gây quá nhiệt. Tuy vậy thói quen tốt vẫn là cắm trước mười giờ tối, để pin đầy lúc nửa đêm và tự ngắt, thay vì cắm lúc một hai giờ sáng rồi sáng ra vừa đầy vừa vội. Người đi làm ca đêm thì chọn bộ sạc có đèn báo rõ và hẹn giờ rút bằng ổ có công tắc hẹn giờ.
Trải nghiệm của nhiều người đi làm ở khu Long Biên, Gia Lâm là cắm sạc ngay sau khi về phòng, và đó là giờ điện của cả dãy trọ đang cao điểm: bếp nấu, nước nóng, quạt chạy hết một lượt. Nếu có thể, dời giờ cắm sang sau chín giờ mười giờ tối, khi các thiết bị lớn đã tắt bớt, pin sẽ đầy nhanh hơn và bộ sạc đỡ phải làm việc trong tình trạng nguồn chập chờn. Đây là chi tiết nhỏ nhưng đổi giờ sạc đôi khi còn hiệu quả hơn đổi bộ sạc.
Một điều đáng nói với người ở trọ là nguồn điện phòng: nếu phòng hay ngắt aptomat khi bật thêm thiết bị, đừng cắm sạc cùng lúc với bếp hay bình nóng, vì dòng điện yếu kéo dài làm bộ sạc làm việc không chuẩn và pin lâu đầy hơn hẳn. Khi đó, đổi lịch sạc sang khung giờ phòng ít dùng điện, ví dụ sau nửa giờ khi mọi người đi ngủ hết, và sạc sẽ nhanh và ổn hơn nhiều.
Xử lý tình huống trong đêm và lúc sáng ra
Nếu giữa đêm ngửi thấy mùi khét nhựa hoặc thấy đèn báo nhấp nháy lạ, rút phích khỏi ổ trước, rồi rút đầu sạc khỏi xe, không đứng ngắm tìm nguyên nhân khi nguồn còn nối. Mùi khét do dây nóng gần ổ thường tự nguội sau khi rút, còn nếu mùi từ đầu sạc thì sáng mai không dùng tiếp, báo ngay cho chủ xe để đổi bộ khác. Biện pháp an toàn luôn là cắt nguồn trước, kiểm tra sau.
Buổi sáng trước khi rút sạc, sờ nhẹ vỏ bộ sạc: ấm nhẹ là bình thường, nóng đến mức không cầm lâu được là dấu hiệu sạc bất thường và cần báo ngay. Rút đầu sạc khỏi ổ cắm trước khi rút khỏi xe để hồ quang không đánh vào chân cắm, và lau nhẹ đầu cắm nếu thấy ẩm hoặc bụi bám. Cất bộ sạc nơi khô thoáng, không cuộn quá chặt quanh đầu sạc vì ruột dây dễ gãy sau nhiều lần.
Trước khi khóa xe đi làm, nhìn lại một vòng vị trí cắm đêm qua: ổ cắm có dấu ố vàng quanh chân không, dây có bị vặn ngược không, và chỗ đỗ xe đêm qua có ẩm không. Ba chi tiết đó mất chưa tới một phút nhưng nói lên gần hết tình trạng an toàn của chu kỳ sạc tiếp theo. Nếu ổ cắm đã ố vàng hay chân cắm rỉ, báo chủ trọ xem xét thay ổ, và tạm thời dùng ổ khác trong phòng cho bộ sạc.
Cuối cùng, người thuê xe điện để đi làm dài hạn nên thống nhất với chủ trọ một góc cố định để sạc, càng gần ổ điện tường càng tốt, tránh dây sạc băng qua lối đi vì người đi đêm dễ vấp và giật cả xe đổ. Ai đang tìm dòng xe điện phù hợp cho việc đi làm hằng ngày có thể xem thêm về xe máy điện, người mới đi xe thì nên đọc qua kỹ năng lái cơ bản, và các dòng xe cho thuê đang có mặt nằm ở mục xe máy.