Đi hai người trên một chiếc xe thuê là tình huống rất quen: đón người yêu đi dạo cuối tuần, đưa đồng nghiệp từ bến xe về khu trọ, hoặc chồng chở vợ đi chợ. Tuy nhiên, thuê xe máy chở hai người khác hẳn việc tự lái một mình, từ khâu chọn xe, mũ bảo hiểm cho đến cách giữ thăng bằng khi rẽ và dừng. Bài này đi qua từng lưu ý theo đúng trình tự bạn gặp trong thực tế.
Thuê xe máy chở hai người: chọn xe đủ sức tải
Người thứ hai cộng thêm một phần lớn trọng lượng xe, nên dòng xe cần máy khỏe và khung chắc. Xe số phổ thông chịu tải tốt và giữ tốc độ ổn khi thêm người ngồi sau, còn nếu bạn quen xe ga, các dòng máy lớn hơn như Honda Air Blade thuộc nhóm được ưa chuộng cho việc chở hai, trải nghiệm cụ thể với dòng này có trong bài thuê Honda Air Blade ở Hà Nội. Ngược lại, các dòng mini hoặc xe 50cc chỉ hợp người lái đơn, buộc thêm người ngồi sau là máy yếu rõ và phanh ăn kém, đây là lý do quan trọng nhất để không tiết kiệm sai chỗ khi thuê.
Cùng với máy và khung, áp suất lốp là chi tiết ít ai để ý đến khi chở hai: xe nặng hơn thì lốp cần căng đủ mới bám đường và giữ vững khi phanh gấp. Cách kiểm tra nhanh nằm trong bài áp suất lốp xe máy kiểm tra thế nào, và bạn nên hỏi thêm cửa hàng xem xe đã được bơm theo chuẩn chở hai hay chưa trước khi nhận.
Mũ bảo hiểm và trách nhiệm với người ngồi sau
Điều đầu tiên cần nói thẳng: người ngồi sau cũng phải đội mũ bảo hiểm cài quai đúng cách, đây vừa là quy định chung vừa là lớp bảo vệ thực sự trong va chạm, bởi trong phần lớn tai nạn xe máy, người ngồi sau là bên bị văng xa hơn. Khi nhận xe thuê, cửa hàng có mũ đi kèm, nhưng hai mũ cho hai người thì bạn nên hỏi trước, vì một số lần thuê chỉ kèm một mũ, và hy sinh mũ cho người sau trong khi người lái lơ đãng là logic ngược hoàn toàn.
Với người ngồi sau chưa quen đi xe máy, trước khi lăn bánh hãy thống nhất ba dấu hiệu: kéo vai trái là muốn rẽ trái, nghiêng theo người lái khi vào cua, và tuyệt đối không đung đưa người khi xe đang vào cua. Người mới hay có phản xạ ngược đời là tự thẳng người ra khi xe nghiêng, cái phản xạ đó lật cua cua cả hai người, nên hãy dặn kỹ từ đầu. Nhóm kỹ năng cơ bản như tư thế ngồi, cách bám và phối hợp khi vào cua được gom trong mục kỹ năng lái cơ bản, đọc trước một lần giúp cả hai cùng hiểu nhịp nhau.
Giữ thăng bằng khi rẽ, dừng và đặt chân
Xe chở hai có quán tính lớn hơn nhiều, nên ba tình huống sau đây cần xử khác khi đi một mình. Khi dừng đèn đỏ, người lái đặt một chân, người sau đặt chân cùng phía hoặc giữ yên, tuyệt đối không cả hai cùng nhấc chân rồi chống lệch. Khi rẽ, vào cua chậm hơn và mở rộng hơn, vì tải hai người khiến bánh sau dễ trượt nếu cua gấp. Khi lên xuống vỉa hè hoặc cầu nhỏ, người sau nên xuống bộ hành lên trước rồi mới để xe leo, bớt một phần tải cho người lái xử lý chướng ngại.
Với chặng qua cầu hoặc đường thoáng có gió lớn, gió bên thổi vào cả hai người như một tấm buồm, nên cách vào làn là đi chếch gió nhẹ thay vì giữ hướng thẳng cứng. Người ngồi sau trong khung gió lớn nên cúi thấp và bám chắc vào hông người lái, đừng ngồi thẳng lưng đón gió, vì mỗi cơn gió lớn đều tác động lên cả khối hai người chứ không chỉ lên xe. Qua cầu dài như các cầu vượt sông quanh thành phố, hai người bám chặt vào nhau cũng là cách giảm rung cho cả xe.
Quãng xuống dốc dài, người sau nhắc người lái giữ tốc độ bằng phanh động cơ thay vì bóp phanh liên tục, vì tải nặng làm phanh nóng nhanh và yếu dần. Và với những chặng đường ướt, quãng nước đọng, nguyên tắc của cả hai là giữ yên xe thẳng, đi chậm đều, không đánh lái giữa vệt trơn, một phần vì xe hai người lật là lật cả đôi.
Vài điều nên thống nhất trước khi lên xe
Nếu người ngồi sau là trẻ nhỏ, nguyên tắc an toàn cần siết thêm một bậc: trẻ đội mũ đúng cỡ và cài quai, ngồi giữa hai tay người lái thay vì phía sau người lớn khác, và chuyến đi giữ tốc độ thấp cũng như tránh các trục đông. Chở trẻ trên xe máy đòi hỏi người lái đi chậm hơn, phanh sớm hơn và chọn tuyến vắng hơn, ba điều nên tính vào kế hoạch từ trước chứ không phải quyết định giữa đường.
Cuối cùng, hai người cùng một xe cần thống nhất cả những chuyện nhỏ: ai giữ mũ, ai giữ đồ, chỗ nào xuống, và hơn hết là không dùng điện thoại khi đang chạy, kể cả người ngồi sau chỉ để xem bản đồ, vì một cúi đầu nhìn màn hình của người sau cũng kéo lệch cân xe không kém người lái. Chuyến đi hai người trên xe thuê trước hết phải là chuyến đi hai người cùng về đến nơi.
Trước khi khởi hành cùng nhau, nên chốt luôn điểm trả xe và ai là người giữ xe khi hai người tách nhau ra giữa buổi, ví dụ một người xuống chợ còn người kia chạy việc khác. Chuyến đi hai người trên một chiếc xe thuê có thêm phần quản lý mà đi một người không có, và những chuyện tưởng nhỏ như ai cầm chìa khóa, ai giữ mũ dự phòng nên thống nhất từ đầu, để buổi đi không bị cắt vì một bên đứng chờ bên còn lại quên dòng gì.
Tóm lại, chở người thứ hai bằng xe thuê muốn an toàn cần bốn thứ: dòng xe đủ tải, hai mũ đúng quy cách, người sau biết phối hợp, và người lái điều chỉnh cả cách rẽ lẫn cách dừng cho nặng hơn bình thường. Khi gọi thuê, cứ nói rõ bạn đi hai người để cửa hàng tư vấn đúng dòng, và tham khảo thêm trong trang xe máy và dòng xe nếu bạn muốn so các lựa chọn trước khi nhận xe.