Câu hỏi “chưa có bằng lái thuê xe gì” xuất hiện rất thường xuyên ở quầy nhận xe, đến từ hai nhóm người: nhóm đang chờ lịch thi bằng A1 và cần phương tiện đi lại ngay, và nhóm chỉ di chuyển quanh khu phố, tự hỏi liệu có đáng đầu tư thời gian học thi hay không. Bài này giúp bạn hiểu lựa chọn xe 50cc và xe máy điện nhỏ đang hợp quy định nào, khi nào nên chờ lấy bằng A1, và cách dùng loại xe nhỏ đi lại an toàn trong nội đô.
Chưa có bằng lái thuê xe gì: nhóm xe được phép điều khiển
Theo quy định hiện hành về giấy phép lái xe, người đủ tuổi được điều khiển xe hai bánh dung tích nhỏ hơn 50 phân khối mà không cần giấy phép lái xe, và nhóm xe máy điện công suất nhỏ cũng thuộc diện tương tự, tùy mức công suất của từng dòng. Vì vậy, khi chưa có bằng A1, lựa chọn đúng của bạn tại cửa hàng là nhóm xe 50cc hoặc xe đạp điện, xe máy điện nhỏ, chứ không phải xe số hay xe ga dung tích lớn. Điều này không phải quy định riêng của cửa hàng nào mà là khung pháp lý chung, và hợp đồng thuê luôn yêu cầu bạn đủ điều kiện điều khiển loại xe nhận.
Cần nói rõ một điểm mà nhiều người nhầm: không có ngoại lệ cho trường hợp “đi gần thôi” hoặc “chạy chậm thôi”. Nếu bạn chưa đủ điều kiện theo quy định mà vẫn lái xe dung tích lớn, rủi ro pháp lý và bảo hiểm thuộc về bạn, không cửa hàng cho thuê nào nhận trách nhiệm đó thay. Vì thế, người chưa có bằng mà cần xe nên nói thẳng ngay từ đầu để được xếp nhóm xe phù hợp, cách này vừa nhanh vừa an toàn.
So sánh ba lựa chọn thực tế trước khi có bằng A1
Lựa chọn thứ nhất là thuê xe 50cc hoặc xe điện nhỏ theo ngày hoặc theo tuần, hợp với người đang ở Hà Nội tạm thời, ví dụ sinh viên năm nhất chưa kịp thi bằng hoặc người mới chuyển đến chưa sắp xếp được lịch học. Loại xe này đủ sức cho các quãng nội đô: đi học, đi chợ, chạy việc trong bán kính vài cây số quanh khu Long Biên hay các phố gần nơi ở. Mức cọc và giá thuê của nhóm này cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng, nhưng nhìn chung là nhóm dễ chịu nhất trong các dòng cho thuê.
Riêng với nhóm xe 50cc và xe điện nhỏ, có một điều đáng lưu ý về cách đi: loại xe này nhẹ và chậm, nên nó hợp với các tuyến phố và làn phải, chứ không dành cho việc chạy đua cùng dòng xe lớn trên trục nhanh. Người điều khiển loại xe nhỏ cũng vẫn phải tuân đèn đỏ, chiều đường và đội mũ như mọi xe khác, tức là nhóm xe không cần bằng không đồng nghĩa với nhóm xe không có luật.
Lựa chọn thứ hai là dùng phương tiện khác trong thời gian chờ thi: xe buýt cho quãng cố định, xe đạp điện cá nhân cho quãng rất ngắn. Lựa chọn này hợp với người ít đi hoặc quãng đi trùng tuyến. Lựa chọn thứ ba, với người định ở Hà Nội lâu, là đăng ký học và thi bằng A1 luôn, vì có bằng rồi thì dải lựa chọn xe mở ra hoàn toàn, từ xe số phổ thông đến các dòng ga máy khỏe. Cách so cả ba đường đi này cũng được đúc kết trong bài xe số, xe ga hay xe 50cc nên chọn loại nào, bạn nên đọc trước khi quyết.
Về thời gian lấy bằng A1, trình tự gồm khóa học, sát hạch lý thuyết và thực hành, thời điểm tổ chức thi tùy lịch của từng trung tâm, nên nếu bạn định thuê xe trong lúc chờ thi, hãy hỏi cả hai đầu: hỏi trung tâm về lịch dự kiến, hỏi cửa hàng về gói thuê theo tuần, để chọn phương án rẻ nhất cho quãng thời gian đó.
Dùng xe 50cc đi lại an toàn trong nội đô
Xe 50cc và xe điện nhỏ nhẹ, dễ điều khiển, nhưng chính vì nhẹ mà người mới hay chủ quan. Ba lưu ý dưới đây là phần kinh nghiệm gom từ người dùng xe nhỏ trong nội đô. Thứ nhất, xe nhỏ có tốc độ tối đa thấp, nên không nhập làn trên các trục nhanh như đường vành đai; bám làn phải, cho các xe nhanh vượt, và đường vành đai nói chung không phải nơi dành cho xe 50cc. Thứ hai, trong mưa, bánh xe nhỏ và nhẹ dễ trơn hơn bạn tưởng, giảm tốc sớm và tránh bóp phanh gấp. Thứ ba, đèn và còi của một số dòng khá nhỏ, hãy bật đèn sớm khi trời tối để các xe khác nhìn thấy bạn, thay vì trông chờ họ nhường.
Với người đang tập lái trên xe nhỏ để chuẩn bị thi A1, đây là giai đoạn tốt để tập thói quen: nhìn gương trước khi rẽ, đeo mũ bảo hiểm cài quai, và đi đúng làn. Những thói quen hình thành từ xe nhỏ sẽ theo bạn lên xe lớn sau này, ngược lại những tật xấu từ ngày đầu cũng vậy. Khi nhận xe thuê, dù là dòng nhỏ, bạn vẫn nên rà phanh, đèn và còi như mọi lần thuê, vì trục trặc của xe nhỏ giữa đường vẫn là trục trặc giữa đường.
Chốt lại: thuê 50cc hay chờ thi A1
Nếu nhu cầu của bạn cấp trong vài tuần và quãng đi nội đô ngắn, thuê xe 50cc hoặc xe điện nhỏ là phương án gọn: hợp quy định, rẻ và dễ làm quen. Nếu bạn ở lại Hà Nội lâu dài hoặc hay có quãng đi xa hơn, hãy coi khoảng chờ đó là thời gian tranh thủ học thi A1, vì chiếc bằng mở khóa cho cả nhóm xe lớn và việc thuê sau đó đơn giản hơn hẳn. Hai đường này không loại nhau: nhiều người vừa thuê xe nhỏ đi lại mỗi ngày, vừa theo học bằng A1, và đến kỳ thi là xong, việc thuê cũng hết lý do băn khoăn.
Cửa hàng cho thuê có sẵn nhóm xe 50cc và xe điện, vì thế khi bạn gọi tới, cứ nói rõ tình trạng bằng lái và quãng đi dự kiến, người tư vấn sẽ xếp đúng nhóm xe. Trong trang xe máy và dòng xe, bạn có thể đọc thêm về đặc điểm từng dòng để biết khi có bằng A1 rồi thì nên bắt đầu với chiếc nào.