Mỗi năm vào đầu hè, nhiều gia đình ở Hà Nội rủ nhau đi Thanh Hà mua vải tận vườn, vừa được chọn quả tươi vừa có một ngày về quê. Chuyến đi không khó, nhưng có ba chỗ hay hỏng việc: đi sai tuần nên vải chưa chín hoặc đã hết, chạy giữa trưa nắng gắt trên quốc lộ 5, và thùng vải về tới nhà thì dập, thâm vỏ. Bài này đi lần lượt từng việc, từ lúc nhận xe ở Long Biên đến lúc xếp vải vào tủ lạnh.
Đi Thanh Hà mua vải: chọn đúng tuần trong mùa
Thanh Hà là vùng vải nổi tiếng của xứ Đông, trước thuộc Hải Dương, nay thuộc thành phố Hải Phòng sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính. Mùa vải Thanh Hà chia hai lứa:
- Trà vải sớm như u hồng, tàu lai thường chín khoảng cuối tháng 5 sang đầu tháng 6.
- Vải thiều chính vụ thường thu hoạch quanh giữa tháng 6.
Lịch này xê dịch theo thời tiết từng năm. Có năm rét kéo dài, các trà vải chín muộn hơn năm trước cả chục ngày. Vì vậy, trước khi đặt xe, hãy gọi cho người quen ở Thanh Hà hoặc một nhà vườn bạn đã có số, hỏi vườn đang hái lứa nào và còn bao lâu. Đọc thêm tin mùa vụ trên báo địa phương cũng giúp chọn ngày. Đi cuối tuần thì đông khách, nên hẹn vườn từ hôm trước.
Thuê xe gì để chở vải về Hà Nội
Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, không giao xe ngoài giờ mở cửa. Muốn xuất phát lúc năm giờ sáng thì nhận xe từ tối hôm trước.
- Honda Wave (150.000 đồng một ngày): baga sau chắc, chằng thùng xốp dễ, đi đường đê vững.
- Honda Vision (200.000 đồng một ngày): sàn để chân phẳng, đặt được một thùng nhỏ giữa chân, cốp chứa áo mưa và nước.
- Honda Air Blade (200.000 đồng một ngày) hoặc Honda Click, Yamaha Mio (150.000 đồng một ngày): hợp người đi một mình, chở ít.
Giá đầy đủ ở bảng giá thuê xe. Tiền cọc, giấy tờ, việc có kèm mũ bảo hiểm hay không đều xác nhận trực tiếp với cửa hàng khi đặt xe. Lúc nhận xe, nhờ kiểm tra baga, móc treo đồ và lốp sau, vì đây là bánh chịu tải khi chở vải.
Đường đi theo quốc lộ 5 và giờ chạy cho mát
Từ Bồ Đề, bạn qua Gia Lâm rồi bắt vào quốc lộ 5, chạy qua Như Quỳnh, Phố Nối tới khu vực thành phố Hải Dương cũ, sau đó rẽ theo đường tỉnh về Thanh Hà. Tùy vườn, quãng đường thường từ 70 km trở lên mỗi chiều; xem số cây số cụ thể trên bản đồ trước khi đi.
Hai điều cần nhớ trên tuyến này:
- Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng cấm xe máy. Mở bản đồ ở chế độ xe máy, chỉ đi quốc lộ 5 và làn dành cho xe máy theo biển báo.
- Quốc lộ 5 rất nhiều xe tải, container. Không đi song song sát thân xe lớn, không bám đuôi, giảm tốc ở lối ra vào khu công nghiệp. Cách chạy chi tiết có trong bài đi Văn Miếu Mao Điền theo quốc lộ 5, cùng tuyến đường này.
Tháng 6 ở đồng bằng Bắc Bộ nắng rất gắt. Lịch hợp lý là xuất phát khoảng năm giờ, tới vườn trước tám giờ, mua xong trước mười giờ rồi về luôn, hoặc nghỉ trưa trong làng và chiều muộn mới chạy. Tránh ngồi trên xe vào khoảng mười một giờ đến ba giờ chiều. Mặc áo chống nắng dài tay, đeo găng tay, mang hai chai nước và dừng uống mỗi khi nghỉ.
Mua vải tại vườn: chọn quả và hỏi chuyện nhà vườn
Vào xóm vườn, đường thường hẹp, chạy men đê hoặc bờ sông, có đoạn đất. Đi chậm, nhường xe chở vải của người dân vì họ chở rất nặng. Dựng xe gọn ở nơi chủ vườn chỉ, không chắn lối vào vườn khác.
Khi chọn vải:
- Vải thiều chín thường đỏ đều, gai thưa, cầm thấy chắc tay. Nhờ chủ vườn bóc thử vài quả ở các cành khác nhau.
- Nên mua vải còn cành, lá; vải để cả chùm giữ tươi lâu hơn vải đã ngắt rời.
- Hỏi giá theo cân trước khi hái, hỏi thêm vườn có thùng xốp, lá lót và có gửi được hàng theo xe khách về Hà Nội không.
Mua nhiều cho cả họ hàng thì gửi xe khách, chỉ chở trên xe máy phần ăn ngay. Xe máy chở quá nặng, phanh dài và tay lái nặng hẳn, nhất là khi đường về lại đông xe tải.
Chở vải bằng xe máy cho không dập
Vải dập vì ba lý do: bị đè, bị xóc và bị nóng. Cách khắc phục:
- Dùng thùng xốp có đục vài lỗ thoáng, lót lá vải dưới đáy và trên mặt. Không ép vải cho đầy kín nắp, để khoảng trống nhỏ phía trên.
- Không rửa vải trước khi chở. Vải ướt bị nóng sẽ nhanh thâm và chua.
- Mỗi thùng vừa phải, chừng mười cân là dễ chằng và dễ bê. Hai thùng nhỏ chắc hơn một thùng to.
- Chằng thùng bằng dây chằng có móc, kéo chéo hình chữ X qua baga, móc vào khung xe chứ không móc vào tấm nhựa. Dắt thử xe vài mét, lắc thùng xem có xê dịch không.
- Không để thùng chìa quá rộng sang hai bên và không che biển số, đèn hậu.
- Che nắng cho thùng bằng tấm áo mưa hoặc khăn sáng màu khi phải dừng lâu.
Nếu chưa có dây chằng, xem cách chọn trong bài sắm áo mưa bộ, túi chống nước và dây chằng. Trên đường về, cứ khoảng nửa tiếng dừng ở chỗ an toàn để kiểm tra lại dây.
Ví dụ một ngày của gia đình ở Long Biên
Hai vợ chồng ở Phúc Đồng thuê một chiếc Wave từ tối thứ Sáu, chuẩn bị sẵn hai sợi dây chằng và áo chống nắng. Sáng thứ Bảy năm giờ họ ra quốc lộ 5, nghỉ uống nước một lần ở Phố Nối, tới vườn quen ở Thanh Hà lúc gần tám giờ.
Họ mua hai thùng xốp nhỏ, nhờ nhà vườn gửi thêm một thùng theo xe khách về cho bố mẹ ở Hoàn Kiếm. Chín giờ rưỡi, hai thùng được chằng chéo trên baga, người ngồi sau đỡ nhẹ một tay. Về tới Long Biên trước trưa, vải còn tươi. Họ đổ xăng, lau sạch nhựa vải dính trên yên rồi trả xe trong giờ mở cửa.
Liên hệ trước khi đặt xe
Gọi 0942 467 674, nói rõ bạn đi Thanh Hà, chở mấy thùng, cần xe có baga chắc và muốn nhận xe tối hôm trước. Cửa hàng sẽ xác nhận trực tiếp tiền cọc, giấy tờ và giờ nhận trả.
Tham khảo thêm các lịch trình ngắn trong mục thuê xe theo ngày hoặc trang tổng thuê xe máy ở Hà Nội.