Mua rau hữu cơ tận vườn là cách nhiều gia đình nội thành chọn để biết rau mình ăn được trồng ra sao. Nhưng tôi gặp không ít khách thuê xe chạy cả buổi ra ngoại thành rồi về tay không, hoặc về đến nhà thì rau đã héo rũ trong cốp. Muốn chuyến đi đáng công, cần ba việc: hẹn trang trại trước, đi buổi sáng và xếp rau đúng cách khi chở về.
Bài không giới thiệu trang trại cụ thể nào và không nêu giá rau; những điều đó bạn hỏi thẳng nơi bán, vì mỗi nơi một cách làm và thông tin có thể thay đổi.
Mua rau hữu cơ tận vườn: tìm trang trại và hẹn trước
Quanh Hà Nội có nhiều vùng trồng rau theo các hướng Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn. Khu vực Thanh Xuân ở Sóc Sơn từng được báo chí nhắc đến với mô hình rau hữu cơ theo hệ thống đảm bảo cùng tham gia, thường gọi tắt là PGS. Có điều, thông tin trên mạng thường đã cũ, tên xã sau đợt sắp xếp địa giới có thể đã đổi, và không phải trang trại rau sạch ven Hà Nội nào cũng bán lẻ cho khách đến tận nơi.
Vì vậy trước khi đặt xe, hãy gọi hoặc nhắn trang trại qua kênh liên hệ họ công bố và hỏi:
- Có bán lẻ tại vườn không, hay chỉ giao theo đơn đặt trước.
- Ngày nào thu hoạch, nên đến khoảng mấy giờ.
- Đường vào có phải qua bờ ruộng hay đường đất không, xe máy để ở đâu.
- Có giấy chứng nhận hữu cơ hoặc thuộc nhóm PGS nào không, có cho khách xem ruộng không.
- Nhận tiền mặt hay chuyển khoản.
Nên đặt trước loại rau và số lượng để họ hái sẵn hoặc để dành, tránh đến nơi thì hết. Ghi lại tên người hẹn, số điện thoại và vị trí ghim trên bản đồ.
Đừng chỉ tin hai chữ “hữu cơ” trên tấm biển
Rau hữu cơ khác rau an toàn hay rau VietGAP: trồng hữu cơ không dùng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học tổng hợp, và việc này được kiểm tra theo tiêu chuẩn riêng. Ra đến vườn, bạn có thể hỏi nhẹ nhàng mấy điều: giấy chứng nhận hoặc nhóm PGS đang tham gia, ruộng bón phân gì, nguồn nước tưới lấy từ đâu.
Người trồng nghiêm túc thường vui vẻ trả lời và dẫn bạn đi xem. Nơi nào chỉ nói chung chung “rau nhà trồng, sạch lắm” thì vẫn có thể là rau ngon, nhưng bạn nên hiểu đó là rau thường, không phải rau hữu cơ có kiểm chứng.
Đi buổi sáng: lịch gợi ý cho một ngày thuê xe
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00–21:00. Từ đây, ba hướng phổ biến có độ xa khác nhau:
- Gia Lâm: gần Bồ Đề nhất, đi về trong buổi sáng là thoải mái.
- Đông Anh: qua cầu Đông Trù hoặc cầu Đuống, đường không quá xa nhưng có đoạn xe tải.
- Sóc Sơn: xa nhất, đi tiếp từ Đông Anh theo quốc lộ 3, nên dành trọn buổi sáng.
Một lịch dễ theo:
- Nhận xe lúc cửa hàng mở, buộc sẵn thùng hoặc túi giữ lạnh ngay tại cửa hàng.
- Đi thẳng tới trang trại, cố đến trước trưa khi trời còn dịu.
- Mua xong thì về, hạn chế la cà. Nếu dừng ăn trưa, để xe chỗ râm, thùng đóng kín.
- Về nhà cất rau vào tủ lạnh trước, rồi mới đi việc khác hoặc trả xe.
Nếu muốn có mặt ở vườn từ sớm hơn, hỏi cửa hàng phương án nhận xe từ hôm trước. Để không lạc giữa các đường làng, bạn có thể lập bản đồ riêng cho ngày thuê xe trên điện thoại, ghim trang trại, cây xăng và chỗ nghỉ.
Chuẩn bị đồ để chở rau bằng xe máy
Chở rau bằng xe máy không khó nếu mang đúng đồ từ nhà:
- Túi giữ nhiệt hoặc thùng xốp có nắp, kèm vài túi đá gel đã làm đông. Bọc đá bằng khăn để lá rau không bị lạnh táp.
- Hộp nhựa cứng cho cà chua, dưa chuột, đậu quả và các loại dễ dập.
- Túi vải hoặc giấy báo sạch để bọc rau ăn lá.
- Dây chằng có móc hoặc lưới chằng để cố định thùng.
- Áo mưa, vì đường ngoại thành ít chỗ trú.
Nếu chưa có dây chằng hay túi chống nước, bài sắm áo mưa bộ, túi chống nước, dây chằng có gợi ý chọn đồ và cách thử ngay trên xe.
Xếp rau không dập khi chở về
Cách xếp quyết định rau về đến nhà còn tươi hay không:
- Củ quả nặng như bí, su hào, cà rốt để dưới đáy; rau ăn lá xếp trên cùng, không đè.
- Không rửa rau trước khi chở. Lá ướt dễ úng; dính đất thì chỉ giũ nhẹ.
- Không nhồi chặt cốp xe ga. Cốp có thể nóng lên khi chạy lâu, nên rau ăn lá đặt trong thùng giữ lạnh vẫn an toàn hơn.
- Thùng buộc trên yên sau hoặc giá chở hàng phải chắc; lắc thử trước khi đi.
- Không treo túi nặng ở móc trước hay tay lái, vì túi đung đưa làm lệch tay lái và vướng chân.
- Không để thùng che đèn hậu hay biển số.
Trên đường về, chạy êm, giảm tốc từ xa trước ổ gà và gờ giảm tốc. Cú xóc mạnh làm dập cà chua nhanh hơn bạn nghĩ.
An toàn trên đường làng và đường ra trang trại
Đường vào vườn thường là đường bê tông nhỏ hoặc đường đất ven ruộng. Gặp máy nông nghiệp, xe chở vật liệu thì nhường, đi sát lề và chậm. Sau mưa, đường đất rất trơn; đừng cố chạy xe vào bờ ruộng, hãy để xe ở đầu bờ rồi đi bộ vào.
Trên quốc lộ có nhiều xe tải, giữ khoảng cách và không vượt khi khuất tầm nhìn. Bùn đất bám vào bánh và chắn bùn thì lau sơ trước khi trả; xe quá bẩn, bạn hỏi cửa hàng cách xử lý. Nếu xe thủng lốp hay khó nổ máy giữa đường, dắt vào chỗ an toàn rồi gọi 0942 467 674 để được hướng dẫn.
Trường hợp đến nơi mà trang trại hết rau hoặc không có người, hãy có sẵn một điểm dự phòng cùng hướng đường, chẳng hạn một chợ quê gần đó, để chuyến đi không trắng tay.
Thuê xe nào và trả xe ra sao
Với việc chở rau, xe có cốp rộng hoặc có chỗ buộc thùng chắc là tiện nhất:
- Honda Air Blade: 200.000 đ/ngày, cốp rộng.
- Honda Vision: 200.000 đ/ngày, nhẹ, dễ dắt trên đường làng.
- Honda Wave: 150.000 đ/ngày; hỏi cửa hàng xe có giá chở hàng phía sau để buộc thùng không.
Khoản đặt cọc được xác nhận trực tiếp khi nhận xe. Cửa hàng giữ giấy tờ gì, có kèm mũ bảo hiểm hay không, bạn hỏi khi đặt xe. Nhớ trả xe trước giờ đóng cửa 21:00; về muộn thì gọi báo sớm, phí trả trễ nếu có thì xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Cách đặt xe và các lựa chọn khi thuê một ngày có ở trang thuê xe theo ngày; muốn xem thêm các hình thức khác, bạn vào mục thuê xe máy ở Hà Nội.