Bốn ngày vòng cao nguyên đá hay hai ngày quanh Tràng An, Tam Cốc, rồi bạn chạy về Hà Nội, mệt, bụi, và chỉ muốn giao chìa khóa cho xong. Nhưng trả xe thuê sau chuyến đi xa là lúc dễ nảy sinh hiểu lầm nhất: chiếc xe đã qua hàng trăm cây số, đã được vá lốp ở một tiệm ven đường, có thêm một vết xước mà bạn không chắc có từ lúc nào. Bài này giúp bạn chuẩn bị buổi trả xe như một bản tóm tắt chuyến đi, để cửa hàng kiểm tra nhanh và hai bên cùng nhìn thấy một bức tranh.
Trả xe thuê sau chuyến đi xa khác gì trả xe sau vài ngày trong phố
Xe chạy trong phố vài ngày thường trở về gần như lúc đi: thêm chút bụi, bớt chút xăng. Xe đi Hà Giang hay Ninh Bình thì đã trải qua nhiều thứ: đèo Mã Pí Lèng, dốc Thẩm Mã, những đoạn đường đá đang sửa, mưa chiều trên Quản Bạ, hay đường làng nhỏ quanh Hoa Lư. Cửa hàng không đi cùng bạn, nên họ chỉ biết những gì bạn kể và những gì họ nhìn thấy.
Nếu bạn im lặng, nhân viên sẽ phải tự đoán từng dấu vết trên xe, và buổi kiểm tra kéo dài. Nếu bạn kể trước, có ảnh và có giấy tờ, phần lớn câu hỏi được trả lời ngay. Mục tiêu không phải là “thoát” khỏi trách nhiệm, mà là để mọi chuyện được bàn bằng thông tin rõ ràng thay vì cảm giác.
Ghi lại quãng đường và các lần đổ xăng
Nếu lúc nhận xe bạn đã chụp đồng hồ công tơ mét, phần này rất dễ. Chụp thêm một tấm khi về tới Hà Nội, trước khi vào cửa hàng. Hiệu số giữa hai tấm ảnh là quãng đường chuyến đi, không cần nhớ hay ước lượng.
Với xăng, giữ lại một ghi chú đơn giản trong điện thoại:
- Ngày, nơi đổ xăng (ví dụ cây xăng ở thị trấn Yên Minh, hay gần cầu Gián Khẩu khi về từ Ninh Bình).
- Đổ đầy bình hay đổ một ít.
- Có thấy gì lạ không: xe hao hơn bình thường, khó nổ máy sau khi đổ.
Ghi chú này hữu ích theo hai cách. Nó giúp bạn trả xe với mức xăng đúng như đã thống nhất lúc nhận. Và nếu xe có dấu hiệu hao xăng bất thường, cửa hàng có dữ liệu để kiểm tra lại. Cách thống nhất mức xăng khi nhận và khi trả có trong bài xăng khi nhận và khi trả xe xử lý thế nào.
Sửa vặt dọc đường: giữ hóa đơn, ảnh và tên tiệm
Chuyến đi xa hiếm khi không có lần ghé tiệm sửa nào. Thủng săm ở Đồng Văn, tăng xích ở Hà Giang, thay bóng đèn hậu ở Ninh Bình là những chuyện bình thường. Điều quan trọng là bạn mang được bằng chứng về Hà Nội.
Mỗi lần sửa, hãy cố gắng có:
- Hóa đơn hoặc tờ giấy viết tay của thợ, ghi việc đã làm. Nếu tiệm không có hóa đơn, chụp ảnh biển hiệu tiệm và nhờ thợ nói rõ đã làm gì, rồi bạn tự ghi lại.
- Ảnh bộ phận trước và sau khi sửa, ví dụ chỗ săm thủng, chiếc bóng đèn cũ.
- Phụ tùng cũ nếu nhỏ gọn và thợ đồng ý đưa lại, như bóng đèn hay má phanh đã thay.
- Tin nhắn đã báo cửa hàng trước hoặc ngay sau khi sửa, nếu lúc thuê hai bên đã thống nhất như vậy.
Khi trả xe, đưa tất cả cùng lúc, kể theo thứ tự thời gian. Ai trả chi phí cho những lần sửa này phụ thuộc vào nguyên nhân hỏng và thỏa thuận lúc thuê; bài xe thuê hỏng giữa chuyến đi, trách nhiệm thuộc về ai có cách phân chia hợp lý để tham khảo.
Báo sự cố khi trả xe thuê: va quệt nhỏ cũng nên kể trước
Trên đèo Hà Giang có những khúc cua hẹp, xe khách và xe tải đi ngược chiều, dừng đỗ chụp ảnh trên lề đá. Một vết xước ốp nhựa, một chiếc gương bị lệch, một lần đổ xe nhẹ khi dựng chân chống trên dốc là điều có thể xảy ra với người cẩn thận nhất.
Đừng chờ nhân viên tự phát hiện. Khi vừa dắt xe vào, hãy chỉ ngay: “Xe bị ngã nhẹ ở đoạn dốc gần Lũng Cú, xước chỗ này, gương bên trái hơi lỏng.” Kèm ảnh chụp ngay sau sự việc nếu có. Cách làm này có mấy lợi ích:
- Nhân viên biết chỗ cần soi kỹ, không phải đi tìm.
- Bạn được coi là người trung thực, cuộc nói chuyện nhẹ nhàng hơn.
- Những vết cũ không phải do bạn gây ra sẽ dễ phân biệt hơn, nhất là khi bạn có ảnh lúc nhận xe để đối chiếu.
Với va quệt có người khác liên quan, hãy kể cả những gì đã thỏa thuận tại chỗ và giữ thông tin liên lạc của bên kia. Bài bị va quệt nhẹ khi đang thuê xe máy thì báo ai nói kỹ phần xử lý ngay tại hiện trường. Cách tính chi phí cho các vết hư hỏng thì hỏi trực tiếp cửa hàng, không nên tự đoán.
Trước khi tới cửa hàng: lau sơ và nhắn tin báo giờ
Xe về từ đường đá và đường bùn thường bám đất dày ở gầm và chắn bùn, che mất những vết xước thật. Lau sơ hoặc rửa nhanh ở một tiệm rửa xe trên đường về giúp cả hai bên nhìn rõ thân xe. Đừng tự xịt nước áp lực mạnh vào ổ khóa hay khu vực điện. Cách lau và chụp ảnh trước khi trả có trong bài xe lấm bùn bụi sau chuyến đi ngoại thành.
Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Đường từ Hà Giang về Hà Nội dài và dễ trễ, nên tính giờ xuất phát để tới nơi trước giờ đóng cửa. Khi còn cách Hà Nội một đoạn, nhắn tin báo giờ dự kiến tới và tóm tắt ngắn: quãng đường, có sửa gì, có va quệt gì. Nhân viên chuẩn bị trước, buổi trả xe nhanh hơn nhiều.
Bản tóm tắt mang theo khi trả xe
Gộp lại, bạn chỉ cần một tin nhắn hoặc một ghi chú gồm:
- Ảnh đồng hồ công tơ mét lúc nhận và lúc trả.
- Danh sách các lần đổ xăng.
- Danh sách lần sửa, kèm hóa đơn, ảnh, tên tiệm.
- Mô tả và ảnh các va quệt, nếu có.
- Những dấu hiệu lạ bạn cảm thấy khi chạy: phanh kêu, xe rung, khó nổ máy.
Mục cuối thường bị bỏ quên, nhưng lại giúp cửa hàng kiểm tra xe trước khi giao cho khách tiếp theo. Sau khi kiểm tra xong, hỏi rõ phần đặt cọc và giấy tờ được hoàn lại thế nào, và xin xác nhận bằng tin nhắn.
Trả xe gọn gàng là cách kết thúc chuyến đi trọn vẹn. Xem thêm các bài trong mục nhận xe và trả xe và chuyên mục thuê xe.