Mọi kiểm tra khi xe đứng yên đều không thay thế được ba phút chạy thử: có những lỗi chỉ hiện ra khi bánh đã lăn, như xe bị lệch lái, thân xe rung ở tốc độ cao, ga hụt lúc tăng tốc hoặc phanh nhờn khi cần ghì thật. Vì vậy chạy thử xe máy trước khi thuê không phải bước cầu kỳ mà là phần bắt buộc của khâu nhận xe: một vòng ngắn quanh cửa hàng, ba bốn phút thôi, đủ để bạn quyết định nhận xe hay đề nghị đổi con khác. Với người lần đầu thuê xe máy ở Hà Nội, bài viết này gợi ý đoạn đường chạy thử, các cảm nhận cần để ý theo từng tốc độ, và cách trao đổi với cửa hàng nếu phát hiện bất thường.
Chạy thử xe máy trước khi thuê: đoạn nào và bao lâu
Chọn đoạn đường vắng, thẳng, ít xe: con ngõ bên hông cửa hàng, đoạn phố nhỏ cuối dãy hoặc bãi đất trống gần đó đều phù hợp. Tránh chạy thử ngay mặt đường lớn giờ xe cộ đông: vừa không cảm nhận được gì, vừa rủi ro cho người chưa quen xe. Tổng thời gian hợp lý là ba đến năm phút, chia thành ba chặng cảm nhận: chặng đầu ở tốc độ đi bộ, chặng giữa lên tốc độ chảy phố, và một lần phanh nhẹ.
Trước khi lăn bánh, làm lại nhanh ba việc đã kiểm tra khi đứng yên: gương đã chỉnh theo tư thế mình, tay phanh và phanh sau bóp đạp đã ăn, và chân chống đã gỡ lên. Nếu cửa hàng yêu cầu giữ giấy tờ trong lúc chạy thử thì cứ để, miễn là bạn nhớ lấy lại trước khi rời đi.
Chặng đầu: tốc độ đi bộ
Ở tốc độ này, để ý tính năng xoay của tay lái và độ nặng của xe. Xửng tay lái nhẹ, quay đều hai phía, không kêu lọc cọc là đạt. Nếu tay lái nặng một bên, hoặc nghe tiếng rè rè từ phía trước khi đánh lái, có thể vòng bi tay lái đã mòn hoặc dây cáp bị cấn. Xe nặng hơn nhiều so với kiểu xe quen thuộc cũng là điều đáng cân nhắc: cảm giác lúc đẩy xe chỉ nói được một nửa, còn nửa kia hiện ra khi bạn phải giữ thăng bằng trong cua đầu tiên.
Chặng giữa: lên tốc độ chảy phố
Trên đoạn thẳng vắng, tăng ga lên tốc độ dòng xe trong phố, rồi giữ đều mười giây. Ba điều cần cảm nhận: một, xe có giữ thẳng không, hay bị lệch dần về một bên khiến bạn phải chỉnh tay lái liên tục; hai, ga có hụt không, tức là vặn ga mà xe không tăng tốc ngay, hoặc nhát ga có giật cục; ba, tay lái và yên có rung nhẹ bất thường không, loại rung làm tê bàn tay sau vài chục giây. Xe lệch lái thường do vành cong, lốp gài lệch hoặc phây-lai lỏng; rung bất thường thường do bánh đặt lệch tâm. Cả hai đều không phải chuyện sẽ “chạy chạy thì hết”.
Một lần phanh nhẹ và một cua nhỏ
Bóp nhẹ phanh trước một nhịp ở tốc độ vừa: xe giảm êm, không giật, không kéo lệch là đạt. Tiếp theo, vào một cua nhỏ với tốc độ chậm: xe nghiêng tự nhiên, không bị cứng hoặc rung, và nhả tay lái khỏi lực nghiêng thì xe tự về thẳng. Nếu trong cua bạn nghe tiếng lục cục từ phía dưới, hoặc xe có cảm giác phát nhẹ, hãy dừng và báo ngay: đó là dấu hiệu giảm xóc hoặc họng lái có vấn đề.
Bốn tín hiệu đáng đề nghị đổi xe
Sau vòng chạy thử, bốn phát hiện sau đây đáng để bạn nói chuyện đổi xe với cửa hàng: xe lệch lái rõ dù đã giữ tay lái thẳng; ga hụt hoặc giật cục khi tăng tốc; phanh nhờn, bóp sâu mà xe không giảm đúng ý; và thân xe rung bất thường ở tốc độ phố. Đề nghị đổi ngay khi còn đứng trong sân: sau này đổi xe, bạn phải quay lại giữa lịch trình, mất thời gian hơn nhiều.
Khi nói với nhân viên, mô tả theo cảm quan cụ thể: “xe cứ kéo về bên trái khi buông tay lái” hoặc “vặn ga thấy hụt một nhịp rồi mới lên” là những câu nhân viên nghe là hiểu ngay, hơn hẳn việc nói chung chung “xe chạy không được ổn”.
Nếu không có chỗ chạy thử quanh cửa hàng
Nhiều cửa hàng thuê xe ở Hà Nội nằm mặt tiền đường đông, không có ngõ vắng bên hông. Hai cách xử lý: thứ nhất, đẩy xe sang đoạn phố nhỏ gần nhất trong bán kính vài trăm mét, chạy thử ở đó rồi quay lại; thứ hai, nếu cửa hàng có thợ đi cùng, nhờ chạy thử giúp một vòng với yêu cầu cụ thể của bạn. Đừng bỏ qua chỉ vì bất tiện: những lỗi lệch lái và rung đều hiện ra rõ ngay trong ba phút đầu tiên.
Trường hợp đã rời cửa hàng mới phát hiện, ghi lại ngay hiện tượng, quay lại trong ngày nếu gần, hoặc gọi báo theo hướng dẫn trong phần sự cố khi thuê xe. Các điểm nên ghi trong biên bản nhận xe để tránh tranh chấp khi trả nằm trong trang nhận xe & trả xe, còn người lần đầu thuê nên đọc trước phần thủ tục thuê xe máy để nắm các bước chuẩn bị, và tổng quan các dòng xe cho thuê nằm trong trang chủ đề thuê xe máy của chúng tôi.
Chạy thử còn cho bạn làm quen xe, không chỉ soi lỗi
Ngoài việc soi lỗi, vòng chạy thử còn có mục đích thứ hai mà ít người để ý: làm quen con xe mình sắp đi nhiều ngày. Mỗi chiếc xe có độ nhạy ga khác nhau, điểm ma sát của tay côn hoặc phanh khác nhau, và độ cao yên khác nhau dù cùng dòng. Ba phút cảm nhận giúp bàn tay và đôi chân nhớ vị trí các thao tác, nên khi ra đường, bạn không phải vừa giữ tốc độ vừa tìm chân phanh sau.
Với người thuê dài hạn hoặc thuê cho cả gia đình, hãy để người sẽ đi chính cùng xe chạy thử, không phải người đặt xe: người ngồi sau cũng nên thử chống chân một lần để biết tư thế lên xuống xe có vướng phần che trước hay không.
Chốt lại: ba phút đáng giá hơn mọi lời hứa
Vòng chạy thử ba phút với ba chặng tốc độ cho bạn biết về xe nhiều hơn mọi mô tả trên giấy tờ. Làm đều đặn trước khi ký nhận: chọn đoạn vắng, cảm nhận tay lái ở tốc độ chậm, giữ thẳng và phanh nhẹ ở tốc độ phố, và một cua nhỏ để nghe xe. Nếu mọi thứ êm, bạn lên đường yên tâm; nếu không, mình phát hiện đúng lúc đổi xe còn là chuyện một câu.