Xe đổ giữa đường, khói bốc lên từ chiếc xe trước mặt, hay có người vừa giật mất điện thoại khỏi tay bạn. Điện thoại đã sẵn trong tay mà đầu óc trống rỗng, không biết bấm số nào. Bài này nói về số khẩn cấp khi gặp sự cố trên đường ở Việt Nam, cho người lần đầu thuê xe máy đi quanh Hà Nội: 113, 114, 115 lo việc gì, nói địa điểm bằng tiếng Việt ra sao, và khi nào gọi số khẩn cấp trước cửa hàng.
113 114 115 gọi khi nào: nhìn theo mối nguy lớn nhất
Cách dễ nhớ nhất: đừng nhìn chiếc xe hỏng, hãy nhìn điều nguy hiểm nhất quanh bạn. Mỗi đầu số lo một loại mối nguy:
- 113, công an: va chạm căng thẳng, giật đồ, trộm cắp, bị đe dọa, có người gây rối, xe bị lấy mất.
- 114, cứu hỏa và cứu nạn cứu hộ: có lửa, khói đen, xăng rò rỉ gần tia lửa, hoặc người bị kẹt, rơi xuống chỗ nguy hiểm mà bạn không tự đưa lên được.
- 115, cấp cứu y tế: có người bị thương nặng, bất tỉnh, khó thở, chảy máu nhiều hoặc đau dữ dội sau cú ngã.
Có khi một sự cố cần nhiều số, ví dụ xe đổ, người bị thương và xăng chảy gần chỗ có lửa. Hãy gọi số ứng với mối nguy gấp nhất trước, rồi nói rõ những gì còn lại; tổng đài viên thường sẽ hỏi thêm và hướng dẫn tiếp.
113: khi có va chạm căng thẳng, trộm cắp hoặc bị đe dọa
Hình dung tối cuối tuần ở khu phố cổ: một xe máy lướt sát qua và giật mất điện thoại bạn đang cầm. Phản xạ tự nhiên là rồ ga đuổi theo, nhưng trên xe thuê giữa phố lạ, đuổi theo chỉ khiến bạn dễ ngã hoặc va vào người khác. Hãy dừng ở chỗ sáng đèn, đông người, nhớ màu xe và hướng nó chạy, rồi gọi 113.
Va chạm giữa hai xe thì tùy mức độ. Trầy xước nhẹ, hai bên bình tĩnh thì việc chính là báo cửa hàng cho thuê. Nếu có người bị thương, hãy gọi 115 trước. Khi hai bên to tiếng, hoặc bạn không hiểu người kia nói gì, hãy lùi ra chỗ an toàn gần đó và gọi 113 để được hướng dẫn, đừng cãi nhau tại chỗ. Khi đã yên ổn, chụp vài tấm ảnh hai xe và mặt đường để sau này kể lại cho rõ.
114: khi thấy lửa, khói hoặc có người bị kẹt
Thấy khói bốc ra từ một chiếc xe, dù là xe bạn hay xe đi trước, hãy dừng ở khoảng cách xa hơn bình thường, tắt máy xe mình rồi đưa mọi người ra xa. Đừng tự cố dập lửa; xăng rò rỉ kèm tia lửa là đủ lý do để lùi lại và gọi 114.
Số 114 không chỉ dành cho đám cháy. Xe lật xuống mương ven đường, hay có người bị kẹt ở chỗ hẹp mà bạn không tự đưa ra được, đều thuộc nhóm cứu nạn cứu hộ. Bạn chỉ cần nói rõ ai đang ở đâu và đang gặp nguy hiểm gì.
Dấu hiệu nên gọi cấp cứu khi đi xe máy ở Việt Nam
Sau cú ngã, nhiều người đứng dậy phủi áo và nói mình ổn, dù cơ thể có thể chưa kịp báo đau. Thấy dấu hiệu nghiêm trọng thì gọi 115, đừng đợi xem thêm. Những dấu hiệu thường được coi là đáng lo:
- bất tỉnh, lơ mơ, khó thở hoặc tức ngực;
- chảy máu nhiều, khó cầm;
- đau dữ dội ở đầu, cổ hoặc lưng, hoặc không cử động được tay chân;
- nôn ói hay co giật sau cú va đập vào đầu.
Nếu còn phân vân, vẫn nên gọi để được hướng dẫn. Trong lúc chờ, hãy ở bên người bị nạn và nói chuyện để họ tỉnh táo. Đừng vội kéo họ dậy, nhất là khi họ kêu đau ở đầu, cổ hoặc lưng, trừ khi có nguy hiểm trước mắt như lửa hay xe đang lao tới; cũng đừng cho ăn uống hay uống thuốc khi chưa có chỉ dẫn của nhân viên y tế.
Hình dung chiều muộn trên đoạn đê ven sông Hồng, đèn đường thưa, người đi cùng trượt ngã trên mặt đường ướt và không đứng nổi. Bạn gọi 115, nói rõ vị trí, rồi nhờ người đi đường ra lối lên đê hoặc ngã ba gần đó vẫy chỉ đường cho xe cấp cứu. Đó chỉ là nguyên tắc phổ thông, không thay thế ý kiến nhân viên y tế.
Nói địa điểm bằng tiếng Việt đơn giản
Tổng đài viên cần biết ba điều: chuyện gì xảy ra, ở đâu, bao nhiêu người cần giúp. Đừng mặc định đầu dây nói được ngoại ngữ; hãy chuẩn bị vài câu tiếng Việt ngắn và nói thật chậm.
Mở đầu: “Tôi là người nước ngoài, tôi nói tiếng Việt chưa giỏi.” Rồi nói việc đã xảy ra: “Tôi bị tai nạn xe máy, có người bị thương”, “Xe đang cháy” hoặc “Tôi bị giật điện thoại.”
Với địa điểm, hãy nói theo ba lớp: tên đường, một mốc dễ thấy, rồi bạn đứng bên nào. Ví dụ: “Tôi đang ở đường Thanh Niên, gần Hồ Tây, trước một quán cà phê.”
Trong ngõ nhỏ, hãy nói tên phố lớn mà ngõ nối ra, rồi tên quán gần nhất. Không đọc được biển tên đường thì tả điều bạn thấy: “Tôi đang ở gần một cây cầu lớn, bên cạnh trạm xăng.”
Nếu đầu dây không hiểu, hãy đưa điện thoại cho một người dân đứng gần và nói: “Xin giúp tôi, gọi số một một năm.” Cách đọc: 113 là “một một ba”, 114 là “một một bốn”, 115 là “một một năm”. Bài về báo vị trí chính xác khi xe thuê gặp sự cố giữa đường sẽ giúp bạn tả chỗ đứng rõ hơn.
Gọi số khẩn cấp khi gặp sự cố hay gọi cửa hàng cho thuê trước
Quy tắc gọn nhất: có người bị thương, có lửa hoặc khói, bạn bị đe dọa hay bị cướp giật, hoặc người và xe đang ở chỗ nguy hiểm thì gọi số khẩn cấp trước, báo cửa hàng sau, ngay khi có thể.
Xe trục trặc mà mọi người đều an toàn thì gọi cửa hàng trước, như xe thủng lốp giữa đường, hết bình ắc quy, vỡ đèn hay rung tay lái. Các tình huống kiểu này nằm trong mục sự cố khi thuê xe.
Dù chọn bên nào, thứ tự an toàn vẫn giống nhau: dừng xe vào lề, đứng ở chỗ an toàn, gọi số khẩn cấp nếu cần, rồi chụp ảnh hoặc ghi lại sự việc và liên hệ cửa hàng. Số điện thoại của cửa hàng Nguyễn Tú là 0942 467 674, giờ hoạt động 09:00–21:00; ngoài giờ này, hãy ghi lại sự việc và báo khi liên lạc được.
Ba việc nhỏ nên làm trước khi nổ máy
- Lưu vào danh bạ “Công an 113”, “Cứu hỏa 114”, “Cấp cứu 115” cùng số cửa hàng; đừng dựa vào số khẩn cấp ở quê nhà vì có thể khác hẳn.
- Chụp màn hình các câu tiếng Việt ở trên để người dân có thể đọc giúp khi bạn bối rối.
- Sạc đầy pin trước khi ra đường; chuyện điện thoại cạn pin giữa chừng có bài riêng là điện thoại hết pin khi đang định vị.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi, nên hãy đối chiếu thông báo chính thức mới nhất. Muốn chuẩn bị kỹ hơn cho chuyến đi, bạn có thể xem chuyên mục thuê xe máy ở Hà Nội. Còn bây giờ, hãy mở danh bạ và lưu ba số ấy trước khi nổ máy.