Trong danh sách những chuyến đi mà du khách nước ngoài hay hỏi nhiều nhất, Ninh Bình luôn nằm trên: núi đá vôi, đồng lúa và những khu chèo thuyền quanh co. Với khách quốc tế đi Ninh Bình bằng xe máy thuê từ Hà Nội, đây là cách thấy Bắc Bộ thật nhất, thay vì nhìn qua cửa kính. Chuyến đi xa hơn hẳn các vòng quanh Hà Nội, nên bài này viết kỹ phần chuẩn bị và phần đường, để chuyến đi dài chỉ còn là chuyện phong cảnh.
Chuẩn bị trước khi khách quốc tế đi Ninh Bình bằng xe máy
Phần giấy tờ luôn là việc đầu tiên của khách quốc tế. Để điều khiển xe máy hợp pháp tại Việt Nam, bạn cần giấy phép lái xe được phép sử dụng tại Việt Nam: bằng lái quốc gia được cấp có công nhận phù hợp, hoặc giấy phép lái xe quốc tế theo công ước mà Việt Nam tham gia. Mỗi khách một hoàn cảnh, nên trước khi đặt, hãy hỏi trực tiếp cửa hàng loại giấy bạn đang có có dùng được không, và đọc phần thuê xe máy cho khách quốc tế để biết đầy đủ các loại giấy tờ hay gặp.
Về xe, chuyến gần trăm cây số mỗi chiều đòi hỏi dòng khỏe hơn quanh phố: nhóm xe ga Honda Vision, Honda Air Blade là lựa chọn cân bằng cho cung này. Ngày đi, kiểm tra xe kỹ hơn thường lệ, đặc biệt phanh và lốp, và chốt với cửa hàng kế hoạch đi Ninh Bình để họ chuẩn bị xe tốt nhất. Một lời thật thà đáng nói với chính mình: nếu bạn chưa quen chạy xe ở Hà Nội, đừng để chuyến Ninh Bình là ngày làm quen đầu tiên, hãy dành ngày trước chạy vòng quanh thành phố cho tay vào guồng.
Cung đường và khung giờ
Từ Hà Nội tới khu vực Ninh Bình, khách tự lái thường chọn hai cung. Cung một là trục quốc lộ hướng nam, qua các tỉnh đồng bằng, thẳng và dễ đọc, mỗi đoạn lại có xăng và quán ăn dọc đường. Cung hai là đường quê qua vùng Hòa Bình rồi men về phía Ninh Bình, cảnh núi non và đập nước đẹp hơn hẳn nhưng dài hơn và ít trạm xăng hơn, hợp với khách đã quen đường Việt. Dù chọn cung nào, lưu ý quan trọng nhất: xe máy không được đi vào đường cao tốc, nên hãy theo đúng quốc lộ và các đường địa phương, mọi ứng dụng bản đồ đều có chế độ tìm đường né cao tốc cho xe hai bánh.
Một chút về xăng: các cây xăng ven quốc lộ dày, nhưng đừng để kim đồng hồ gần vạch đỏ rồi mới tìm, vì một số đoạn rẽ vào khu dân cư lại thưa trạm. Cách chạy cung dài an tâm là châm xăng trước khi rời trục chính, và dừng nghỉ giải lao mỗi chừng một tiếng rưỡi cho tay lái lấy lại độ nhạy. Những quán nước ven đường cũng là lúc kiểm tra lại lốp, gương và khóa cốp, vì trên đường dài những chi tiết nhỏ mới là thứ tạo khác biệt.
Khung giờ gợi ý cho một ngày: xuất phát thật sự sớm trước khi phố đông, dừng ăn sáng dọc đường, tới vùng Ninh Bình vào khung giữa trưa, chiều thong thả một điểm rồi quay về trước tối. Cung này dài, đừng cố ghép quá nhiều điểm: trọn một khu chèo thuyền và một điểm ngắm núi đã là một ngày đẹp. Với khách ở lại Ninh Bình qua đêm, phần đường chiều biến thành chỉ vài cây số tới nơi nghỉ, nhẹ hẳn.
Điểm đến quanh Ninh Bình và phần đường về
Vùng Ninh Bình có các khu chèo thuyền nổi tiếng chảy giữa núi đá và ruộng lúa, cùng những cánh đồng và đền chùa cổ quanh khu cố đô. Với khách quốc tế, trải nghiệm thuyền là phần đáng nhớ nhất của ngày, và lời khuyên duy nhất đáng in đậm là đi sớm khung đầu để tránh nắng trưa dồn vào giữa đoàn khách. Về ăn uống, vùng này có các món dê và cơm cháy quen thuộc với du khách, quanh khu chính có quán cho mọi mức túi tiền.
Phần đường về là phần cần kỷ luật nhất của chuyến. Cung quốc lộ buổi chiều có đoạn xe container đông, ánh nắng thấp gây chói ngược chiều, và cám dỗ lớn nhất là phóng nhanh cho kịp về trước tối. Cách đúng vẫn là giữ tốc độ đều, dừng nghỉ khi mệt, và nếu trời đã tối giữa đường, dừng hẳn ăn một bữa rồi đi tiếp đoạn chậm. Với khách quốc tế, lái xe trong đêm đường lạ là rủi ro không đáng đổi lấy một giờ về sớm hơn.
Thời tiết và thời điểm trong năm
Miền Bắc có bốn mùa rõ rệt, và mỗi mùa cho một cung đường khác nhau. Mùa lúa chín quanh các thung lũng đá thường rơi vào khung cuối tháng năm và đầu tháng sáu, cảnh vàng rực đẹp nhất trong năm nhưng trời cũng oi bức nhất. Mùa thu giữa tháng chín và tháng mười là khung dễ chạy nhất: nắng nhẹ, gió lành, tầm nhìn xa. Mùa đông trời âm u và giá lạnh, hợp với khách muốn cảm nhận cái rét đậm của Bắc Bộ; còn mùa hè thì nên xuất phát sớm hơn nữa để né trưa nắng gắt. Trước ngày đi, nhớ xem dự báo và luôn nhét áo mưa vào cốp: mưa rào ở đồng bằng thường đến nhanh và tạnh cũng nhanh, kẹt giữa đường mà không có áo mưa thì chuyến vui hóa ướt lạnh.
Trang phục cho chuyến xa cũng đáng đầu tư một phút suy nghĩ: quần dài và giày kín bảo vệ tốt hơn khi cát đá đường tỉnh bắn lên, khăn nhẹ che cổ giúp đỡ khô rát vì gió, và kem chống nắng là thứ khách nước ngoài hay bỏ quên nhất trước một ngày trên yên xe.
Ghi chú nhỏ cho chuyến xa của khách quốc tế
Ba thứ nên mang theo: mũ bảo hiểm chuẩn theo quy định, áo mưa mỏng, và tiền lẻ mệnh giá nhỏ cho các trạm dọc đường, kể cả trạm giữ xe quanh điểm tham quan. Ba việc nên làm trước ngày đi: chụp ảnh hóa đơn thuê và giấy nhận xe, lưu số cửa hàng vào danh bạ, và chia sẻ lộ trình với người quen. Một câu tiếng Việt đáng học thuộc: cho tôi hỏi đường tới quốc lộ một, vì đó là câu cứu nguy giữa các ngã tư đường tỉnh. Về điện thoại và bản đồ: sạc pin đầy, mang theo cục sạc dự phòng, và tải sẵn bản đồ vùng Ninh Bình để dùng ngoại tuyến. Sóng trên quốc lộ ổn, nhưng vào các khu núi đá có đoạn mất sóng, và đó là lúc bản đồ ngoại tuyến hóa người bạn đường thật sự.
Tóm lại, khách quốc tế tự lái xe máy từ Hà Nội đi Ninh Bình là chuyến đáng làm khi giấy tờ đã rõ, tay lái đã quen và khung giờ đã chốt sớm: cung đường dài nhưng dễ đọc, đích đến đẹp quanh năm, và phần hồi ức về Bắc Bộ nhìn từ yên xe thì không cửa kính nào đưa được. Các bước chuẩn bị đầy đủ luôn có tại trang chủ đề thuê xe máy, cùng phần gợi ý cung đường cuối tuần cho những chuyến kế tiếp của bạn.