Mùa mưa ở miền Bắc thường kéo dài từ khoảng tháng năm tới tháng mười, và cơn mưa Hà Nội hiếm khi báo trước quá nửa tiếng. Khách quốc tế thuê xe mùa mưa vì vậy cần một kế hoạch hơi khác ngày nắng: áo mưa theo xe, giấy tờ trong túi kín, và một danh sách chỗ trú gần điểm đến. Bài này gom các lưu ý thực tế nhất cho người nước ngoài đi xe giữa Hà Nội trong những ngày mưa rào.
Mùa mưa ở Hà Nội khác gì mùa khô
Mưa Hà Nội có hai kiểu rõ rệt. Kiểu một là mưa rào chiều: đổ xuống mạnh trong ba mươi phút tới một giờ, thường muộn chiều, rồi tạnh và để lại đường ướt vài tiếng. Kiểu hai là mưa dài đều: nhè nhẹ suốt nửa ngày, không quá nguy hiểm khi lái nhưng làm người và xe ướt âm ỉch. Cái dễ nhận thấy là các cơn rào hiếm khi làm hỏng trọn một ngày: khách khéo xếp lịch vẫn đi được cả buổi sáng, và phần kỹ năng xử lý mưa lớn có sẵn trong chủ đề thời tiết và đường sá, còn phần dưới đây viết riêng cho khách quốc tế đang thuê xe máy.
Ngoài hai kiểu chính còn có mưa phùn cuối thu và mùa lạnh: những ngày mưa nhỏ lâm thang kèm độ ẩm cao, không đến mức trú mưa nhưng làm gương xe mờ và mặt đường ướt đọng cả ngày. Với khách quốc tế đi cuối năm, kiểu mưa này dễ bị đánh giá thấp vì trông nhẹ: gương mờ mới là thủ phạm của nhiều tình huống va chạm nhỏ lúc rẽ, nên hãy mang theo khăn nhỏ lau gương, hoặc dừng vài phút lau ở bất kỳ quán nước ven đường. Nhìn chung, mưa lớn nhưng ngắn của mùa hạ dễ xử lý hơn mưa phùn kéo dài: chuẩn bị đúng thì cả hai đều không phá kế hoạch.
Điểm khác biệt lớn nhất với khách nước ngoài: hạ tầng trú mưa. Ở nhiều thành phố phương Tây, mưa đến thì tìm vào nhà ga hoặc trung tâm thương mại; ở Hà Nội, chỗ trú lại ngay sát đường: mái che quán phở, hiên chung cư cũ, cửa hàng tiện lợi, hoặc mái tôn của hàng rao nhỏ. Hỏi mua một ly nước để đứng nhờ hiên là lời đề nghị bình thường và được nhận dễ dàng.
Khách quốc tế thuê xe mùa mưa cần chuẩn bị gì
Đầu tiên là áo mưa: khi nhận xe, hãy hỏi cửa hàng cho mượn hoặc hướng dẫn chỗ mua áo mưa dạng chỏng che được cả tay lái, loại quen thuộc của tài xế xe máy Việt. Áo dày một chút, dài tới gần gối, đáng dùng hơn áo mỏng gấp gọn trong cốp vì mưa kèm gió khiến áo mỏng bốc lên mất tác dụng. Áo chỏng còn để hai tay thoải mái trên tay ga, điều mà áo mưa dạng quần áo thông thường không làm được khi đang lăn bánh.
Thứ hai là túi kín cho giấy tờ và điện thoại: hộ chiếu, giấy tờ xe, và điện thoại nên nằm trong một túi nilon khóa kéo hoặc túi chống nước nhỏ. Đây là chi tiết nhỏ với người bản địa vì họ ít mang theo giấy tờ gốc, nhưng khách quốc tế đi xe thuê thì giấy tờ gốc gần như luôn trong người, và hộ chiếu ướt là rắc rối lớn hơn nhiều một chiếc áo ướt.
Thứ ba là giày và quần: giày bệt có độ bám, quần dài co giãn hoặc nhanh khô. Hai thứ khiến khách nước ngoài tiếc nhất trong mưa là sandal trơn trên vạch sơn và quần vải dày hút nước rồi nặng dần trên từng cây số đường về khách sạn.
Lái xe trong mưa: ba kỹ năng cơ bản
Một, giảm tốc và tăng khoảng cách: đường ướt làm phanh xe máy dài hơn hẳn, và vạch sơn, nắp cống, vạch kẻ đường đều trơn gấp mấy lần mặt nhựa. Khi vào khúc cua, nghiêng nhẹ thay vì xoay sâu như lúc khô ráo. Hai, tránh các vũng sâu: vũng nước che mất độ sâu của hố, và cách đọc đơn giản là quan sát xe đi trước hoặc mực nước trên lề. Ba, không phanh gấp: nhả phanh sau trước phanh trước, và tuyệt đối tránh phanh giữa vạch sơn còn ướt.
Một khu vực cần biết trước khi mưa: các hầm chui dưới đường sắt và các đoạn trũng gần gầm cầu. Khi mưa mạnh, một số hầm ngầm có thể ngập cục bộ, và người lái xe máy bản địa cũng tránh đi hầm lúc đó, men theo đường trên thay vì xuống hầm. Mực nước ngập trông nông nhưng có thể che miệng cống hở hoặc hố vá li, và nguyên tắc an toàn nhất vẫn là không đi qua vũng mà không nhìn thấy mặt đường. Nếu bắt buộc phải qua đoạn ngập, đi chậm đều, giữ số thấp và không tắt máy giữa đoạn nước.
Với người đi xe mùa mưa lần đầu, một thói quen đáng hình thành là dừng hẳn khi mưa quá mạnh: kéo vào lề an toàn, trú dưới mái che, đợi cơn mưa yếu rồi đi tiếp. Chạy giữa mưa trắng xóa vừa chậm vừa nguy hiểm, tầm nhìn giảm mạnh, và các tình huống không đáng trong ngày nắng dễ xảy hơn hẳn trong mưa. Khung mười phút chờ mưa nhẹ đi thường là mười phút đáng giá nhất của chuyến đi.
Kế hoạch cho một ngày mưa
Trước khi xuất phát, xem dự báo giờ thay vì dự báo ngày: các app thời tiết hiển thị mưa theo từng giờ khá chính xác trong phạm vi ngắn, đủ để bạn quyết định lăn bánh lúc mấy giờ. Khách ở lại Hà Nội nhiều ngày có thể đảo lịch: ngày mưa dành cho bảo tàng, phố cổ và các điểm đi bộ được, ngày nắng mới đi vòng cung ngoại thành. Việc hẹn nhận xe và điều kiện đặt cọc theo kiểu nào được nói trong phần thuê xe máy cho khách quốc tế, vì đổi lịch đi cũng đồng nghĩa với đổi lịch xe.
Một kế hoạch dự phòng nhỏ đáng làm: chụp màn hình lộ trình trước khi ra khỏi nơi có sóng chắc. Khi mưa rất mạnh, sóng và pin đôi khi cùng yếu, và một tấm chụp lộ trình cho phép bạn đi tiếp vài cây số không cần mở app. Chặng về và các cung ngoại thành thưa chỗ trú hơn phố, nên phần cung đường cuối tuần và phần thủ tục thuê xe là hai bản đọc kèm khi bạn tính đưa chuyến đi ra khỏi nội thành.
Cuối cùng là chuyện bản thân: một bộ đồ dự phòng trong cốp hoặc để ở khách sạn, và thói quen lau khô người trước khi lên xe tiếp. Ngồi trên yên ướt trong gió là cách nhanh nhất để cảm lạnh giữa mùa mưa, và năm phút ngồi trong quán chờ người khô bớt cũng là năm phút để xe bớt ướt đọng ở khu vực tựa chân. Với khách ở phòng có máy sấy, tận dụng sấy khô giày và tất buổi tối là chi tiết nhỏ mà ngày hôm sau sẽ cảm ơn.
Tóm lại, mùa mưa ở Hà Nội không phải lý do bỏ kế hoạch thuê xe, chỉ là lý do đổi cách chuẩn bị: một áo chỏng, một túi kín, một đôi giày bám, và thói quen dừng đúng lúc. Sau cơn mưa, phố sạch và mát hẳn, khung chiều tạnh thường cho ánh sáng đẹp cho du khách chụp ảnh, và trang chủ đề thuê xe máy luôn có phần chuẩn bị cho những chuyến tiếp theo.