Khách quốc tế thuê xe máy ở Hà Nội thường lo phần đường chính, rồi ngạc nhiên khi thứ gây vấp nhiều nhất lại là chuyện gửi xe cho khách quốc tế: cách đọc biển, cách trả tiền, và các quy tắc bất thành văn mà người địa phương làm như thở. Một ngày đi quanh phố cổ, bạn có thể gửi xe năm bảy lần, mỗi chỗ một kiểu biển, một kiểu trả tiền.
Gửi xe cho khách quốc tế khác gì gửi xe thông thường
Về bản chất không khác: gửi xe ở Hà Nội là trao chiếc xe cho một người giữ tại một lán hoặc một khoảng vỉa hè có tổ chức, nhận lại một thẻ hoặc không nhận gì cả, và trả một khoản nhỏ lúc lấy xe. Điều khách quốc tế cần làm quen trước hết là mật độ: quanh phố cổ và các điểm tham quan, bãi giữ xe năm ba mươi mét một dọc phố, mỗi nơi canh một khúc, và cùng một con phố có thể có nhiều chủ xe. Cách sử dụng thành thạo được trình bày tổng quát trong phần gửi xe và giữ xe, còn phần dưới đây là bản rút gọn cho khách mới tới.
Một điều đáng biết ngay: chiếc xe bạn đang gửi là xe thuê, và điều đó có một hệ quả. Người giữ xe không phân biệt xe thuê hay xe nhà, họ phân biệt xe gửi có ai trông và ai lấy. Vì vậy mọi thẻ hoặc vé nhận lúc gửi đều quan trọng với xe thuê như với xe nhà: giữ phẳng thẻ trong túi, đừng để chung với tiền lẻ dễ rơi.
Đọc biển và trả tiền
Biển giữ xe ở Hà Nội có vài kiểu quen thuộc. Kiểu có người ngồi canh: bạn đưa xe vào chỗ họ chỉ, nhận thẻ, và lúc lấy đưa thẻ lại cùng khoản tiền. Kiểu tự giác tại vỉa hè: một hộp nhỏ hoặc biển ghi mức giá cho loại xe, bạn đặt tiền vào hộp hoặc đưa người trực. Kiểu có máy quẹt thẻ quanh các trung tâm thương mại: vào quẹt, ra quẹt lại rồi trả tại quầy. Ba kiểu này chan đủ mọi tình huống trong phố, và mức giá gửi xe máy luôn là khoản nhỏ, nhưng nên chuẩn bị sẵn tiền lẻ, vì người giữ ít khi có thẻ để trả lại cho tờ lớn.
Giá gửi xe quanh phố cổ luôn là khoản nhỏ so với chi phí một ngày đi chơi, nhưng khoản nhỏ này lại gây lúng túng nhất với khách chưa quen tiền Việt. Mỗi sáng hãy mang theo một nắm tiền lẻ: các tờ mệnh giá nhỏ vừa đủ trả giữ xe, vừa tiện mua nước hoặc đồ ăn vặt. Nếu bạn lưu trú ở khách sạn trong khu phố cổ, hỏi lễ tân trước khi ra đường, vì nhiều khách sạn cũng nhận gửi xe cho khách đang ở.
Với khách quốc tế, hai câu tiếng Việt đáng nhớ là: gửi xe ở đây được không, và bao nhiêu tiền một xe. Hai câu này giải quyết gần mọi tình huống, và nụ cười kèm theo thì miễn phí. Nếu không nhớ nổi câu tiếng Việt, cách phổ quát là giơ chiếc xe mũ bảo hiểm hoặc chìa khóa về phía người canh với vẻ mặt hỏi, ngôn ngữ đường phố Hà Nội vốn giàu hình tượng hơn ta tưởng.
Các quy tắc bất thành văn quanh bãi giữ xe
Thứ nhất, gửi đúng chỗ người ta chỉ: mỗi bãi có lối ra vào và hàng xe riêng, chiếc xe dựng sai chỗ chắn lối sẽ bị dời hoặc bị phàn nàn. Thứ hai, lấy xe dồn giờ: quanh các điểm tham quan, khung giờ mười một giờ trưa và bốn giờ chiều là lúc mọi khách cùng đòi xe, người giữ một mình moi hàng trăm chiếc, kiên nhẫn vài phút là quy tắc lịch sự bản địa. Thứ ba, kiểm tra nhanh trước khi đẩy xe ra: chìa, gương, cốp mở, vì dòng người sau đang chèn vào.
Thứ tư, đáng giá nhất với khách quốc tế: chụp lại vị trí gửi xe bằng điện thoại. Thứ năm, với xe thuê, chụp thêm ảnh hiện trạng xe lúc gửi: một tấm góc trước và một tấm hai bên hông, mất vài giây mà nếu có vết xước tranh cãi lúc lấy xe, đó là bằng chứng giúp bạn khỏi phải ngồi đếm ngược trong đầu. Phố cổ Hà Nội là mê cung của các ô vỉa hè giống nhau, và sau hai giờ trong đền trong chợ, ký ức về “bãi gửi xe cạnh cây bàng” thường không đủ tin cậy. Một tấm ảnh biển số hoặc góc phố lúc gửi giúp bạn tìm lại đúng chỗ trong ba mươi giây.
Gửi xe quanh các điểm tham quan chính
Quanh phố cổ và các hồ trung tâm, bãi giữ xe hoạt động suốt giờ ban ngày và buổi tối. Quanh các chùa đình trong khu phố cổ, phần sân bên cạnh thường là chỗ gửi của nhà chùa hoặc của người dân quanh đó. Với khách quốc tế đi theo tour tự túc bằng xe thuê, kinh nghiệm chung là gửi ở các bãi cố định gần điểm tham quan chính, rồi đi bộ chặng ngắn, vì quãng ba bốn trăm mét đi bộ trong phố cổ luôn đáng hơn là tìm chỗ gửi sát từng cửa.
Một kinh nghiệm về giờ: bãi quanh chợ và các đền chùa trong phố cổ đông nhất vào sáng sớm và khung sau bốn giờ chiều, khi dòng người dân đi chợ và đi làm về trùng với giờ tham quan của du khách. Nếu thấy một bãi đã chật hàng, đừng nắn xe vào khe hẹp: chạy thêm vài chục mét, bãi kế bên thường thoáng hơn, và bạn đỡ làm phiền người giữ phải sắp lại cả hàng.
Tóm lại, gửi xe ở Hà Nội với khách quốc tế là một kỹ năng nhỏ lặp lại nhiều lần mỗi ngày: đọc biển, trả tiền lẻ, giữ thẻ, chụp lại vị trí. Kỹ năng đó không khó, chỉ lạ, và sau một ngày quen tay, phần gửi xe biến mất khỏi danh sách điều phải nghĩ, để bạn dành tâm trí cho phần đẹp hơn của Hà Nội. Các bước chuẩn bị cho một chuyến thuê xe đầy đủ luôn có tại trang chủ đề thuê xe máy, và với khách quốc tế, bài viết về thuê xe máy cho khách quốc tế là phần đọc kèm không thể bỏ.