Chiều thứ Sáu bạn ghé cửa hàng đồ nhựa, mua sáu chiếc ghế cho buổi giỗ sáng Chủ nhật. Trả tiền thì nhanh, nhưng chở ghế nhựa gập trên xe máy về tới nhà mà không rụng chiếc nào mới là chuyện khó. Ghế nhẹ nên ai cũng chủ quan, song cả chồng ghế vừa to bản vừa bắt gió, gặp đoạn xóc là trượt khỏi yên.
Chở ghế nhựa gập trên xe máy: một chuyến được mấy chiếc
Trước khi chốt số lượng, hãy hình dung khối ghế sẽ nằm ở đâu trên xe. Gập lại thì ghế mỏng, nhưng chiều dài vẫn gần bằng chiều cao chiếc ghế lúc dựng, nên sáu bảy chiếc chồng lên đã thành một tấm ván dày, dài hơn cả cái giá sau. Đây là kiểu chở đồ cồng kềnh bằng xe máy điển hình, thuộc nhóm bài chở đồ và hành lý: không nặng, chỉ chiếm chỗ và hứng gió.
Thay vì đoán số chiếc, hãy dùng ba phép thử bằng mắt. Nhìn từ phía sau, khối ghế không rộng hơn khoảng giữa hai đầu tay lái và không che đèn hậu hay biển số. Ngồi lên xe, gương vẫn cho bạn thấy đường phía sau. Khối ghế nằm thấp hơn vai bạn. Trượt phép thử nào thì bớt ghế, chia hai chuyến, hoặc hỏi cửa hàng có giao tận nhà không.
Ba phép thử này chỉ là nguyên tắc chung, còn quy định về kích thước hàng chở trên xe máy có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất. Có người ngồi sau thì đừng nhờ họ ôm chồng ghế trên đùi, vì một lần phanh gấp là cả khối lao vào lưng bạn.
Gập và chồng ghế thành một khối phẳng
Đứng ngay ở cửa hàng, bạn gập từng chiếc cho khít và kiểm tra khớp đã vào nấc chưa, vì chân ghế bung ra giữa đường thường do khớp chưa khóa.
Xếp các chiếc cùng chiều như xếp bộ bài: lưng ghế cùng một phía, chân cùng một đầu. Chồng lệch chiều sẽ tạo khe hở, gió lùa vào khe và mỗi chiếc xoay một kiểu khi xe rung. Chiếc dày và cứng nhất nằm trên cùng để chịu lực siết của dây, ghế mỏng dễ nứt kẹp ở giữa.
Giữa các chiếc nên nhét mẩu bìa các tông hoặc miếng cao su cắt từ săm xe cũ. Nhựa trơn nên các chiếc trượt lên nhau rất dễ, một lớp lót ma sát giúp cả chồng nằm yên, còn lớp lót dưới cùng giữ vỏ xe khỏi bị cạnh ghế cào xước.
Trước khi đặt lên xe, bó cả chồng thành một khối bằng hai vòng dây chun bản to, đặt mỗi vòng cách một đầu chừng một gang tay. Từ lúc này bạn chở một khối cứng duy nhất, không còn sáu chiếc rời mỗi chiếc một ý.
Buộc đồ lên giá sau: hai dây chéo và một dây dọc
Nhiều người Hà Nội quen gọi giá sau là giá đèo hàng: phần khung sắt ngay sau yên, chỗ chịu lực tốt nhất để buộc đồ.
Đặt khối ghế nằm phẳng lên giá, dọc theo thân xe chứ không đặt ngang, vì đặt ngang thì hai đầu ghế thò ra hai bên như đôi cánh và quệt vào mọi thứ trong ngõ. Dịch khối ghế sát về phía yên cho trọng lượng gần thân xe, đoạn thừa ra phía sau càng ngắn càng tốt.
Hai dây đầu tiên móc chéo thành hình chữ X qua khối ghế, mỗi đầu bám vào một thanh sắt của khung giá. Nếu ghế có khe hở giữa lưng và chân, hãy luồn dây qua đó thay vì chỉ vắt trên mặt nhựa, để khối ghế không trượt ngang. Dây thứ ba chạy dọc chiều dài khối ghế, một đầu móc ở đuôi giá, đầu kia móc vào điểm sắt gần yên, giữ cho khối ghế khỏi tụt ra sau mỗi lần tăng ga.
Dây chun bản to, hoặc dây cắt từ săm xe cũ, co giãn vừa đủ để hấp thụ rung. Dây dù có khóa giữ chắc hơn nhưng phải siết đều tay vì nhựa ghế mỏng dễ méo. Tránh dây nilon mảnh: nó trơn, dễ tuột nút và cứa vào mép nhựa. Dây chun đã rạn nứt thì bỏ đi, đừng tiếc.
Chỗ móc dây phải là sắt của khung hoặc giá. Đừng móc vào tấm nhựa ốp hay đèn hậu, cũng đừng để dây sát ống xả: nhựa mỏng dễ gãy, ống xả nóng làm hỏng dây chun, còn đèn hậu bị kéo lệch thì người phía sau khó thấy bạn phanh. Móc xong, nắm hai tay lắc cả khối. Khối ghế đứng yên, dây căng vừa phải là đạt.
Xe ga phần nhiều không có giá sau mà chỉ có tay nắm sau. Khi đó lấy yên sau làm nền, móc dây vào tay nắm và lót tấm bìa dày giữa ghế và yên cho cạnh nhựa khỏi hằn vào mặt yên. Nếu đi xe thuê, hãy hỏi Nguyễn Tú trước khi đặt xe xem xe có giá sau hay điểm móc dây nào dùng được không.
Qua cầu, vào ngõ: chạy xe khi chồng ghế bắt gió
Chồng ghế nằm phẳng ít bắt gió hơn ghế dựng, nhưng gió luồn dưới mép trước vẫn có thể nâng cả khối lên như cánh diều, nên mép trước là chỗ dây phải ghì chặt nhất. Đoạn cầu bắc qua sông Hồng như cầu Chương Dương hay cầu Long Biên thường thoáng và dễ có gió ngang: giảm ga từ trước, hai tay giữ lái vững, đừng vọt qua cho nhanh.
Vào ngõ nhỏ khu phố cổ thì phải chậm hơn nữa: xuống xe dắt bộ. Khối ghế rộng hơn bạn tưởng, cạnh ghế cứng dễ quệt vào tường, gương xe đậu dọc ngõ hay bàn ghế quán trà đá bày ra vỉa hè. Một cú quệt nhẹ cũng đủ làm chồng ghế xoay và tuột dây.
Có tải phía sau, bạn nhích người lên phía trước yên một chút. Vài trăm mét đầu hãy chạy chậm rồi dừng kiểm tra, vì dây chun thường giãn ra sau những cú xóc đầu tiên. Đừng lách qua khe hẹp giữa hai xe như lúc đi một mình, và giữ khoảng cách với xe trước rộng hơn thường lệ vì khối ghế che bớt tầm gương.
Năm lỗi hay gặp khi chở ghế nhựa gập
- Không bó khối ghế trước, để từng chiếc tự xoay trong lớp dây.
- Dựng ghế đứng sát lưng người ngồi cho đỡ chiếm chỗ, biến cả chồng thành tấm buồm.
- Chỉ buộc một sợi dây mảnh vắt ngang giữa khối, khiến ghế xoay quanh sợi dây như cánh quạt.
- Móc dây vào nhựa ốp hoặc đèn hậu.
- Gộp ghế với mâm lễ hay thùng hàng vào cùng một chuyến.
Lỗi cuối dễ phạm nhất ở nhà có đám giỗ, khi mọi thứ cần chở cùng lúc. Mâm lễ cần một chuyến riêng, và cách giữ mâm lễ thăng bằng, buộc chắc đã có bài kể riêng. Còn ghế thuộc nhóm đồ nhẹ mà cồng kềnh, cũng bị gió làm khó như thùng giấy to, nên cách chằng thùng giấy to cho gọn dùng được cho cả chồng ghế.
Về tới nhà: tháo dây và hạ ghế
Về tới cổng, dừng hẳn rồi mới tháo dây theo thứ tự ngược lúc buộc: dây dọc trước, hai dây chéo sau. Giữ một tay lên khối ghế khi nhả dây chun, vì dây bật ngược dễ quất vào mặt.
Lần tới mua ghế, hãy thử buộc ngay trước cửa hàng và lắc cả khối bằng hai tay; nếu còn nhúc nhích thì buộc lại từ đầu, vì buộc lại giữa đường vừa mất thời gian vừa chắn lối người khác. Gió ngang và ngõ hẹp mới là hai trong nhiều tình huống đường phố mà chuyên mục kỹ năng và tình huống gom lại.