Qua ngập nước bằng xe máy là tình huống gần như không tránh được trong mùa mưa Hà Nội: một cơn mưa lớn buổi chiều là đủ để nhiều ngõ và đoạn trũng của thành phố thành sông nhỏ. Cách qua đoạn nước an toàn không nằm ở tốc độ mà ở phần quan sát trước, chọn làn đúng và giữ máy xe ổn trong lúc lội nước. Bài này gom đúng trình tự xử lý một đoạn ngập, mở ra từ khung các tình huống giao thông và các chủ đề về thời tiết và đường sá.
Nhận biết đoạn nước trước khi vào
Trước mặt bạn có ba thông tin cần đọc nhanh: độ sâu ước chừng, dòng chảy và đáy đường. Đoạn nước đọng phẳng, không có xoáy hay gợn chảy mạnh thường là ngập tĩnh, an toàn hơn hẳn các đoạn có dòng cuốn chảy ngang đường.
Độ sâu ước được qua các vật mốc: mép vỉa hè lộ ra, cột biển báo, hoặc bánh xe của xe phía trước. Nếu mép vỉa hè đã chìm và xe phía trước lội đến giữa bánh, đoạn đó không dành cho xe máy nhỏ, bạn tìm đường vòng thay vì liều.
Dấu hiệu đáng lo nhất là nước đục và xoáy nhẹ trên mặt: có thể có hố mở hoặc miệng cống mất nắp, phần nguy hiểm bậc nhất của mọi đoạn ngập. Bạn quan sát xe khác qua trước, đường họ đi là làn đã được kiểm chứng thực tế.
Ở các đoạn trũng quen thuộc quanh khu trũng nội thành, bạn học trước vị trí các đoạn hay ngập của tuyến thường đi, và tính sẵn một nhánh vòng. Biết đường vòng trước luôn chủ động hơn đứng cạnh đoạn nước tìm hướng.
Phần chuẩn bị trước mùa mưa cũng đáng làm sớm: bạn kiểm tra độ mòn gai lốp, vì lốp mòn trượt trên đường ướt và ngập gấp nhiều lần lốp còn hoa; kéo thử phanh xem hai bên ăn đều chưa, và thay nước rửa kính nếu dùng kính bảo hiểm. Một vòng vặn lại gương và siết lại hai gương chiếu hậu sau mỗi cú rung đường ngập cũng giúp tầm quan sát phía sau luôn đầy đủ. Máy xe sạch thì làm mát tốt hơn, và bạn nên rửa định kỳ phần hốc bánh và gầm sau các buổi mưa bùn, giữ lớp chống gỉ lâu hơn.
Đi xe máy đường ngập nước: chọn vị trí và vào nước
Chọn làn cao nhất của mặt đường, thường là phần giữa hoặc mép sát gờ vỉa hè còn lộ. Giữa hai xe trước mặt, bạn chọn phía xe lớn hơn đi trước để tầm nước được dập bớt, và giữ khoảng cách đủ xa để còn tốc độ dừng nếu họ quẹt giữa đường.
Trước khi vào nước, bạn về số thấp và giữ đều ga từ đầu đoạn. Nguyên tắc của xe máy khi lội nước là không để máy tắt giữa chừng: với xe số, giữ ga đều và béo côn nhẹ; với xe tay ga, giữ phần ga ổn và không vọt.
Tốc độ vào nước phải chậm và đều, để gợn sóng thấp trước bánh. Vọt ga mạnh làm nước bắn lên hai bên, vừa ướt người vừa đẩy nước vào két gió và ổ điện, hai điểm dễ gây chết máy giữa đoạn.
Đi theo vết bánh xe của xe phía trước cũng là cách chọn đường đáy an toàn: phần đáy đó vừa được kiểm chứng, vừa ít có hố bất ngờ. Với các đoạn có ô tô đỗ ven chờ nước rút, bạn chừa khoảng mở cho họ, không len sát mép nước sâu.
Nếu đoạn dài và bắt buộc đi giữa dòng chảy nhẹ ngang đường, bạn nghiêng xe ngược chiều dòng một góc nhỏ, giữ thăng bằng trên phần tay lái và không phanh gấp giữa dòng.
Sau khi qua đoạn ngập: kiểm tra xe
Qua được nước chưa phải hết việc. Bạn chạy chậm một quãng ngắn và phanh nhẹ vài lần cho má phanh khô lại, vì má ướt giảm độ ăn rõ rệt ở vài phanh đầu.
Lắng nghe tiếng máy: nếu máy có tiếng kỳ lạ hoặc hụt ga, bạn dừng ở chỗ khô, kiểm tra két gió và hai bên nắp máy. Nước vào két gió là nguyên nhân phổ biến của máy hụt hoặc chết sau đoạn ngập.
Đèn và còi cũng nên thử ngay: hệ thống điện ướt dễ khiến đèn nháy hoặc không lên, biết sớm giúp bạn chủ động phần chạy về trong mưa tối. Nếu xe chết máy giữa đoạn nước sâu, bạn không bật lại máy liên tục, mà dắt xe lên chỗ khô rồi mới kiểm tra, vì bật máy khi đã ngậm nước dễ làm hỏng động cơ.
Về nhà, bạn lau khô ổ điện, sấy két gió nếu thấy máy chạy không ổn, và để xe nơi thoáng. Một lớp dầu chống gỉ nhẹ ở các mối điện cũng là thói quen đáng giữ suốt mùa mưa, vì phần ẩm đóng cặn lâu ngày ở các mối này chính là gốc của nhiều trục trặc về điện về sau.
Khi nào nên không qua
Không phải đoạn nước nào cũng đáng thử. Ba trường hợp nên dừng hẳn: nước chảy ngang đường có xoáy, độ sâu vượt quá nửa bánh xe, và bạn thấy rõ hố mở hoặc miệng cống trong đoạn.
Khi đã dừng, bạn tấp sát vào điểm cao gần nhất, bật đèn khẩn cấp nếu có và chờ dòng rút, hoặc dắt bộ theo vỉa hè cao nếu tiếp tục được. Với người chở trẻ nhỏ hoặc đồ điện dễ hỏng, tiêu chí nên chặt hơn xe chạy rảnh: rủi ro không tương xứng với vài phút đi vòng.
Các khung mưa lớn buổi chiều ở Hà Nội thường rút nhanh ở các tuyến chính nhờ hệ thống thoát, nên chờ mười lăm phút nhiều khi nhàn hơn liều qua. Bạn xem thêm các tình huống giao thông khác trong khung kỹ năng để mỗi chuyến đi mùa mưa đều chủ động phần đường.