Gặp ngã tư đèn tín hiệu chết giữa phố, nhiều người lao vào theo cảm tính rồi mới ngoái nhìn. Trả lời ngắn: khi đèn đỏ không hoạt động, bạn áp dụng nguyên tắc ngã tư đèn hỏng thứ tự ưu tiên, cụ thể là giảm tốc thật thấp, quan sát hai hướng và nhường xe từ nhánh phải. Bạn nên ôn sẵn các tình huống hay gặp trong tình huống giao thông để không bị cuốn theo dòng xe đang vội.
Nguyên tắc ngã tư đèn hỏng thứ tự ưu tiên
Điều đầu tiên cần nhớ là đèn tín hiệu chỉ là công cụ điều tiết dòng xe, không phải là luật. Khi đèn chết, mọi xe trở về nguyên tắc cơ bản của giao lộ không có báo hiệu: xe ưu tiên đi trước, sau đó nhường xe đến từ bên phải, rồi mới tính tới thứ tự xe vào giao lộ.
Xe ưu tiên như xe cứu hỏa, xe cứu thương hay xe công an vẫn giữ quyền đi trước kể cả khi đèn tín hiệu ngừng hoạt động. Bạn nghe thấy còi là nhả ga và ghé sát lề, không tận dụng khoảng trống để chen lên phía trước.
Với dòng xe thường, quy tắc nhường xe từ nhánh phải là mấu chốt. Bạn liếc trước sang phải, thấy xe đang lại gần từ nhánh đó thì chủ động nhường. Ngược lại, khi bạn ở nhánh được nhường cũng đừng đánh ga hùng hổ, vì bên kia có người chưa kịp biết đèn đã chết.
Xe đã vào giao lộ trước thì được đi tiếp cho trọn vẹn quỹ đạo, bạn không cố ép song song trong lòng ngã tư. Hai xe đến gần như cùng lúc thì nhường nhau theo nhãn quan, ai chắc đường hơn đi trước, phần còn lại giữ chân phanh sẵn sàng.
Bạn không nhìn đèn nữa mà nhìn xe: xi nhan, hướng bánh, tốc độ tiếp cận nói nhiều hơn tín hiệu đã tắt. Tai nghe nhịp còi xe ưu tiên cũng quan trọng ngang mắt, nên bạn không đeo tai nghe khi qua khu vực đèn hỏng.
Cách qua nút giao đèn hỏng từng bước
Trước khi tới giao lộ, bạn đã thả ga từ xa, về số thấp và đặt sẵn hai ngón trên phanh. Tốc độ chậm là thứ duy nhất mua cho bạn thời gian đọc hết giao lộ từ bốn hướng.
Ở mép giao lộ, bạn dừng hẳn hoặc lăn chậm, đảo mắt trái rồi phải rồi trái lần nữa. Xe máy từ hướng khuất luôn đến sau cú liếc đầu tiên, nên cú liếc thứ hai mới là cú liếc đáng tin.
Khi đã quyết định vào giao lộ, bạn đi theo một quỹ đạo chắc, không đổi hướng giữa chừng, không vòng vèo tránh xe theo kiểu gợn sóng. Cử chỉ dễ đoán giúp các xe khác nhường đúng chỗ cho bạn.
Gặp dòng xe liên tục từ nhánh chính, bạn đợi khoảng hở thay vì nhét mình vào. Một chút kiên nhẫn ở mép đường luôn rẻ hơn một cú phanh gấp giữa giao lộ.
Với ngã tư còn biển báo hiệu, bạn phân biệt nhanh mình ở nhánh được đi trước hay phải nhường theo các biển báo dựng tại giao lộ. Khi đèn chết, biển báo mới là thứ giữ giá trị pháp lý thực sự.
Ở Hà Nội, nhiều giao lộ đèn hỏng nhanh chóng có người điều tiết hoặc anh em tình nguyện đứng ra hướng dẫn. Bạn làm theo tay hiệu lệnh ngay cả khi tay trái của họ ngược với thói quen cũ của bạn.
Gặp ngã tư rộng nhiều làn, bạn qua từng phần: vượt làn gần trước, dừng quan sát, rồi mới sang phần sau. Cắt ngang một hơi cả giao lộ lớn là tự đặt mình giữa các khối xe đang chuyển động.
Giao lộ có một phía đèn còn sáng là bẫy lớn: bạn thấy đèn hướng mình xanh liền tăng ga, quên rằng nhánh vuông góc không còn được kiểm soát. Bạn coi cả giao lộ là không báo hiệu khi một phía đã chết.
Những sai lầm biến đèn hỏng thành va chạm
Sai lầm phổ biến nhất là chạy theo xe trước: xe đầu qua được không nghĩa là bạn qua được, khoảng trống của xe khác đã đóng lại đúng lúc bạn tới.
Thứ hai là ngoái nhìn lên cột đèn đã chết thay vì nhìn đường. Vài giây liếc đèn là vài giây mất tầm nhìn với xe đang quẹo từ nhánh đối diện vào.
Thứ ba là tưởng mọi người cùng nhớ luật nhường phải, trong khi thực tế có người đi như đèn vẫn xanh. Bạn phòng thủ bằng cách giả định mình là người duy nhất còn nhớ quy tắc.
Tình huống dễ bỏ quên nữa là người đi bộ và xe đạp qua ngã tư đèn hỏng theo cảm tính của họ. Bạn quét cả vỉa hè trước khi vào giao lộ, chân ga nhẹ như một lời xin đường thay vì tuyên bố quyền đi trước.
Mưa to hoặc trời tối, giao lộ vừa tối vừa trơn trượt khiến mọi phán đoán thêm nặng. Bạn bật đèn từ xa, giảm sâu hơn bình thường và qua ngã tư với tốc độ gần bằng người đi bộ.
Ngã tư có đường sắt cắt ngang hoặc nhánh đường ưu tiên còn thêm một lớp quy tắc nữa, bạn chậm tới mức có thể dừng hẳn được khi cần. Người đi lâu thắng bằng tốc độ, không bằng cú phanh gấp.
Bạn nên rèn phản xạ giảm tốc từ xa như một kỹ năng nền trong kỹ năng lái cơ bản, để chân đã về phanh trước khi đầu kịp xử lý hết thông tin bốn phía.
Chốt lại
Qua ngã tư không đèn đỏ khi đèn hỏng theo quy tắc nào? Giảm tốc, dừng quan sát, nhường xe từ nhánh phải, để xe ưu tiên đi trước, rồi qua giao lộ theo quỹ đạo dễ đoán cho các hướng khác.
Ba câu đáng nhớ:
- Đèn hỏng tức là giao lộ không báo hiệu: chậm lại trước, quan sát hai hướng, không chạy theo xe trước.
- Nhường xe từ nhánh phải, để xe ưu tiên và xe đã vào giao lộ đi trước hết.
- Không dừng giữa lòng giao lộ, với ngã tư rộng chỉ qua từng phần và làm theo người điều tiết nếu có.
Còn khi giao lộ đông đúc làm bạn mệt mắt, một chiếc xe máy gọn nhẹ, phanh ăn và nhỏ tiếng sẽ giúp bạn thoát khỏi ngã tư an toàn hơn hẳn so với xe cồng kềnh.