Nhiều người nghĩ đi sau xe buýt là an toàn vì xe to, đi đều, nhưng thực tế thường ngược lại. Xe buýt dừng liên tục theo điểm dừng, ghép làn không báo trước và chắn gần hết tầm nhìn của bạn. Biết khoảng cách với xe buýt nghĩa là bạn luôn thấy được tình hình phía trước và luôn có đủ quãng đường phanh nếu xe buýt dừng bất ngờ. Bài này phân tích từng biến số: vùng mù tài xế, điểm dừng và thời điểm xe buýt nhích ra khỏi làn.
Đi sau xe buýt đúng khoảng cách: thoát vùng mù thay vì bám sát
Bám sát đuôi xe buýt là tự đặt mình vào hai rủi ro cùng lúc. Thứ nhất, bạn không thấy gì phía trước xe buýt, nên khi nó phanh, bạn phanh theo phản xạ thay vì theo quan sát. Thứ hai, tài xế xe buýt cũng không nhìn thấy bạn, vì xe máy bám sát đuôi nằm gọn trong vùng mù gương của xe buýt. Khoảng cách đúng là khoảng cách giúp bạn thấy hông xe buýt và phần đường phía trước nó, hoặc tối thiểu là nhìn thấy gương của nó.
Vùng mù của xe buýt khác xe tải ở chỗ nó thay đổi liên tục: tài xế đang nhìn gương lại quay sang nhắc khách lên xuống, rồi liếc sang làn kế bên để ghép ra. Một xe máy đứng đúng chỗ từ nãy giờ bỗng thành không tồn tại trong đầu tài xế chỉ vì điểm chú ý dịch chuyển đi chỗ khác. Vì thế, ngoài khoảng cách, bạn còn cần di chuyển nhẹ để vị trí của mình liên tục được làm mới trong mắt người cầm lái.
Biết khoảng cách với xe buýt theo từng tốc độ
Quy tắc hai giây áp dụng rất hợp ở đây, nhưng với xe buýt nên nới lên ba giây. Xe buýt phanh khá mạnh khi vắng khách, và nó có thể dừng đột ngột để đón khách ở điểm dừng kế tiếp, thứ mà bạn không nhìn thấy trước. Lúc trời mưa, đường ướt hoặc ban đêm, hãy nới tiếp lên nữa; quãng đường phanh của bạn dài ra đáng kể trong khi xe buýt vẫn dừng gọn như thường lệ.
Một sai lầm hay gặp là đo khoảng cách xe buýt bằng mét cố định. Trên thực tế, cự ly an toàn là hàm của tốc độ: ở ba mươi km mỗi giờ, hai giây tương đương gần mười bảy mét, còn ở năm mươi thì đã gần hai mươi tám mét. Thay vì đo mét, hãy dùng mốc trên đường: vạch sơn, cột điện hoặc biển báo, và đếm.
Cách đo bằng mốc cũng giúp bạn phát hiện sớm khi xe buýt phanh bất thường. Nếu xe buýt trước mặt rút ngắn khoảng cách với các xe khác mà không vì điểm dừng, khả năng phía trước có vật cản hoặc tai nạn. Đó là lúc bạn nên chủ động đổi làn sớm thay vì chờ đến khi phải phanh theo.
Canh điểm dừng và tín hiệu xe buýt sắp ghép làn
Xe buýt hầu như luôn chậm lại trước điểm dừng, nhích sát lề phải, rồi đậu lại một nhịp để khách lên xuống. Chuỗi hành động này chính là tín hiệu cho bạn: nếu thấy xe buýt trước mặt bắt đầu ép phải, đừng bấm sát theo bên phải của nó, vì phần đường bên hông xe buýt lúc dừng là nơi xe máy và xe đạp hay bị vướng nhất. Giữ vị trí làn giữa, để xe buýt dừng hẳn rồi mới xử tiếp.
Ngược lại, xe buýt rời điểm dừng thường nhích ra trái mà không luôn bật đèn báo. Khi bạn đi ở làn kế bên, hãy chừa cho nó khoảng trống, đừng tưởng nó sẽ chờ. Nhường xe buýt ghép làn không phải là nhường nhỏ: một thân xe dài cần từng mét đường trống, và va quẹt với nó luôn bất lợi cho xe máy.
Một mẹo nhỏ là học thuộc vị trí các điểm dừng trên tuyến bạn hay đi. Biết trước điểm dừng kế tiếp nằm ở đâu giúp bạn đoán được xe buýt sẽ chậm lại ở đâu, thay vì phản ứng theo đèn phanh. Đây cũng là cách bạn chọn đúng thời điểm vượt, vì xe buýt gần như luôn ưu tiên nhích ra khỏi điểm dừng hơn là giữ làn.
Vượt xe buýt: khi nào được và khi nào không
Vượt xe buýt an toàn nhất khi nó đang đỗ hẳn tại điểm dừng và chưa có tín hiệu nhích ra. Vượt bên trái theo đúng làn, giữ tốc độ cao hơn vừa đủ và đừng đè làn. Tuyệt đối tránh vượt bên phải tại điểm dừng, vì khách đang lên xuống và tài xế đang quan sát hướng trái để ra. Nếu xe buýt đang lăn bánh cùng hướng với bạn, việc đeo bám rồi kéo vượt nửa vời là lựa chọn tệ nhất: hãy vượt dứt khoát khi có khoảng trống hoặc lùi lại lấy khoảng cách.
Ban đêm, đèn pha xe buýt chiếu gần như thẳng vào mắt bạn qua gương, dễ che mất các tín hiệu nhỏ như đèn báo rẽ. Đèn hậu xe buýt cao cũng che mất đèn phanh của xe con phía trước nó. Đây là lúc khoảng cách và tốc độ thấp trở thành hai phương án an toàn duy nhất mà bạn còn kiểm soát được.
Mưa và các điều kiện đặc biệt
Mưa làm mọi thứ xấu đi theo cấp số: xe buýt phun nước từ bánh sau, tầm nhìn của tài xế giảm theo lượng nước bám kính, và đường ướt kéo dài quãng phanh. Đi sau xe buýt trong mưa, hãy ra khỏi vệt nước phun và nới khoảng cách gấp đôi. Nếu buộc phải theo sau, đặt xe lệch nửa làn để nhìn qua khe hở giữa các xe phía trước, tương tự kỹ thuật nhìn xuyên dòng đã bàn trong bài giữ khoảng cách với xe container trong nội đô.
Bạn có thể ôn lại trọn bộ tình huống với xe lớn trong chuyên mục tình huống giao thông, hoặc chọn đúng bài cần luyện qua trang kỹ năng & tình huống trước mỗi chuyến đi xa.
Lời kết
Khoảng cách với xe buýt là bài học nhỏ nhưng giữ được cho bạn đúng một thứ cần nhất trên phố: thời gian phản ứng. Khách cần thuê xe máy liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Hãy dành vài phút đầu tiên làm quen độ nhạy phanh của xe thuê, rồi ghé đọc mục tình huống trên đường và trang kỹ năng tổng hợp để mỗi chuyến đi đều chủ động hơn.