Không ai muốn nghĩ về va chạm, nhưng giữa dòng xe Hà Nội, những cú quẹt nhẹ khi luồn lách, cú chạm sau ở đèn đỏ, hay cú ngã chậm trong hầm gửi là những sự cố có xác suất thật. Với người đi xe thuê, va chạm nhẹ có thêm một tầng xử lý: bên cạnh bên kia trên đường, bạn còn có cửa hàng cho thuê. Bài viết này mô tả trình tự xử lý tại hiện trường mà người có kinh nghiệm áp dụng.
Bước đầu tiên luôn là an toàn con người
Sau cú chạm, việc đầu tiên không phải nhìn xe mà nhìn người. Ngay cả khi va chạm nhẹ, hãy di chuyển xe và người khỏi làn đường đang lưu thông về nơi an toàn, vì đứng giữa đường để cãi nhau là nguyên nhân của nhiều tai nạn kế tiếp nghiêm trọng hơn. Nếu có ai đó bị thương, kể cả vết trầy nhẹ, việc gọi hỗ trợ y tế luôn ưu tiên trước mọi việc khác.
Cú ngã ở tốc độ thấp đôi khi không gây đau ngay do tác dụng của adrenaline. Nếu bạn hoặc người kia đập đầu, hoặc thấy chóng mặt, buồn nôn, đừng tự đánh giá là không sao. Ngồi nghỉ ở nơi an toàn, gọi người thân, và đi kiểm tra y tế khi có dấu hiệu bất thường. Mọi thiệt hại xe đều có thể giải quyết; sức khỏe thì không.
Giữ bình tĩnh là một kỹ năng thật. Cú chạm nhẹ giữa hai người xa lạ trên đường dễ bùng thành cãi vã vì căng thẳng của cả hai bên. Người xử lý giỏi là người nói câu đầu tiên nhẹ nhàng: hỏi xem người kia có bị gì không. Câu hỏi này hạ nhiệt tình huống nhanh hơn mọi lập luận về lỗi của ai.
Ghi nhận hiện trường trong mười phút đầu
Sau khi chắc chắn không ai bị thương, mười phút đầu là khoảng thời gian quý nhất để ghi nhận. Những thứ đáng chụp bằng điện thoại: vị trí hai xe so với làn đường và vạch kẻ, các vết xước và gãy vỡ trên cả hai xe, biển số của xe kia, và nếu có camera hành trình hoặc camera của nhà dân quanh đó, ghi chú vị trí camera đó lại.
Nếu có người làm chứng, hỏi tên và số điện thoại. Người qua đường thường không muốn dính líu, nhưng một hai người sẵn sàng cho số điện thoại là chứng cứ quý giá khi hai bên kể khác nhau. Ghi chú nhanh thời gian, thời tiết, ánh sáng và tình trạng đường: những chi tiết này giúp tái hiện chính xác nếu cần.
Với xe thuê, hãy chụp kỹ toàn bộ hư hỏng của chiếc xe mình đang đi, kể cả những vết trầy có vẻ có sẵn từ trước. Đây chính là lúc bộ ảnh chụp ngày nhận xe phát huy tác dụng: khi báo cửa hàng, bạn so sánh được vết nào phát sinh từ vụ va chạm hôm nay và vết nào đã có, giúp câu chuyện của bạn rõ ràng và đáng tin.
Trao đổi với bên kia: đúng mức, đúng nội dung
Với va chạm nhẹ, hai bên thường tự thương lượng tại chỗ. Nguyên tắc trao đổi: trao đổi đủ thông tin định danh, nghĩa là họ tên, số điện thoại, và nếu xe máy thì biển số của xe kia. Không cần thiết phải tranh luận ai đúng ai sai tại hiện trường; hai bên ghi nhận thông tin lẫn nhau và thống nhất hướng giải quyết là đủ.
Nếu thiệt hại nhỏ và hai bên muốn tự giải quyết luôn bằng một khoản bồi thường tại chỗ, hãy cân nhắc thận trọng. Khoản tiền nhận được hôm nay không tính được thiệt hại thật của bên kia phát sinh sau, và ngược lại, bạn cũng chưa biết xe mình hỏng tới đâu. Cách an toàn hơn với người đi xe thuê: trao đổi thông tin, chụp ảnh tài liệu và xe của bên kia, rồi quyết định sau khi đã kiểm tra kỹ và tham khảo ý kiến cửa hàng.
Nếu bên kia rời đi mà không cho thông tin, đừng đuổi theo. Ghi biển số nếu kịp, chụp hiện trường, và báo cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn. Việc rượt theo một người vừa gây tai nạn bằng xe thuê trong trạng thái căng thẳng là mồi của tai nạn thứ hai.
Báo cửa hàng thuê: trong ngày, kèm chứng cứ
Với hư hỏng trên xe thuê, việc báo cửa hàng nên làm trong ngày, tốt nhất là ngay khi rời hiện trường. Nội dung cuộc báo gồm: thời gian và địa điểm xảy ra, mô tả ngắn diễn biến, ảnh hư hỏng của xe, và thông tin bên kia nếu có. Người đi thuê trung thực về sự cố gần như luôn nhận được cách xử lý thiện chí, bởi cửa hàng có kinh nghiệm phân định thiệt hại thuộc trách nhiệm người thuê và chi phí sửa chữa hợp lý.
Điều cần tránh là sửa trước rồi báo sau. Tự mang xe đi sửa ở tiệm quen rồi mới kể với cửa hàng khiến mọi so sánh giá và chất lượng sửa chữa mất căn cứ, và thường dẫn tới tranh chấp về khoản chi phí. Trừ khi sự cố nhỏ như gãy gương và cửa hàng đồng ý qua điện thoại cho sửa nhanh, hãy để cửa hàng quyết định nơi sửa.
Nếu va chạm có người bị thương hoặc thiệt hại lớn, việc báo công an là bắt buộc theo quy định hiện hành về tai nạn giao thông, và biên bản của cơ quan chức năng là căn cứ để hai bên cũng như bạn và cửa hàng phân định trách nhiệm. Trong mọi trường hợp, giữ nguyên hiện trạng xe trừ khi phải di chuyển khỏi dòng xe, và mọi giấy tờ liên quan nên lưu bản chụp.
Phòng va chạm nhẹ từ đầu
Những va chạm nhẹ thường xảy ra ở ba tình huống: luồn lách trong dòng xe chậm, khởi hành sau đèn đỏ khi ai đó phanh gấp, và đưa xe trong không gian hẹp của bãi gửi. Ba thói quen giảm thiểu: không vượt bên phải xe tải và xe container lớn nơi tài xế không nhìn thấy bạn; giữ khoảng cách với xe trước bằng thời gian hai giây kể cả khi dòng xe chậm; và trong bãi gửi, người xuống đẩy xe, không bò máy giữa hàng xe chật.
Người mới nhận xe thuê nên dành tuần đầu để lái chậm hơn mức tự tin của mình. Mỗi chiếc xe có điểm ngã phanh, độ nhạy ga và độ nặng tay lái riêng, và tuổi thọ những cú quẹt nhẹ thường nằm ở tuần làm quen chưa xong. Nếu bạn chưa từng đi loại xe sắp thuê, bài viết về tập làm quen với xe máy thuê ở Hà Nội có những nguyên tắc đáng áp dụng ngay trong ngày đầu.
Khi có va chạm, cách xử lý đúng bảo vệ bạn về pháp lý và tài chính. Khi chưa có va chạm, hãy đọc qua bài về trách nhiệm khi xe thuê hư hỏng để biết trước khuôn khổ của mình, tham khảo kinh nghiệm thuê xe máy tại Hà Nội cho bức tranh tổng thể, và lưu số điện thoại từ trang liên hệ vào danh bạ ngay từ ngày nhận xe. Sự chuẩn bị mười phút hôm nay cứu bạn khỏi những giờ lúng túng ngày mai.
Va chạm với người đi bộ và phương tiện đỗ
Một tình huống riêng cần nói kỹ: va chạm với người đi bộ hoặc với xe đang đỗ. Với người đi bộ, kể cả khi họ băng đường sai quy định, người điều khiển xe có trách nhiệm giảm thiểu hậu quả, và điều đầu tiên vẫn là kiểm tra sức khỏe của họ và đưa đi khám nếu có dấu hiệu bất thường. Nhiều vụ việc tưởng nhẹ hóa rắc rối vì vết thương được phát hiện muộn, nên trao đổi số điện thoại với người đi bộ và người nhà của họ là việc nên làm kể cả khi cả hai bên đều thấy không sao.
Với xe ô tô đang đỗ, cú quẹt của xe máy thường để lại vết sơn dài trên cánh cửa ô tô, và đây là loại sự cố người ta hay bỏ về vì nghĩ không ai thấy. Hành vi bỏ về sau khi gây thiệt hại cho tài sản người khác có thể bị xử lý nghiêm theo quy định hiện hành nếu bị camera ghi lại, và các khu phố Hà Nội ngày càng nhiều camera. Cách xử lý đúng: chụp ảnh vị trí tiếp xúc, để lại liên lạc của bạn lên kính xe hoặc nhờ người xung quanh làm chứng, và báo ngay cho cơ quan công an nếu không liên lạc được chủ xe.
Điều cuối cùng đáng nhớ với người thuê xe: bình tĩnh là tài sản lớn nhất tại hiện trường. Người căng thẳng quên chụp ảnh, nói những câu sau này bất lợi cho mình, và chấp nhận thỏa thuận vội vàng. Người bình tĩnh làm đúng từng bước nhỏ, và chính những bước nhỏ đó, cộng lại, quyết định kết quả của cả sự kiện.