Một góc phố đẹp lúc chiều tà, một khúc sông hiện ra sau khúc quanh, và phản xạ đầu tiên của đa số người là phanh lại để chụp. Chính phản xạ này tạo ra một trong các tình huống tai nạn đặc trưng của du lịch bằng xe máy: xe dừng đột ngột ở đoạn cong, trên cầu, hoặc sát dòng xe đang chạy, chỉ vì một khung hình. Chụp ảnh khi đi xe hoàn toàn làm được, nhưng với một bộ quy tắc chọn điểm dừng và phân công người, tương tự mọi hoạt động khác trên đường. Bài viết này tổng hợp cách chọn nơi dừng chụp an toàn quanh Hà Nội, cách dựng xe và quản lý nhóm, cùng các thói quen chụp cần bỏ.
Điểm dừng an toàn có những đặc điểm gì
Một điểm dừng chụp an toàn cần: lề hoặc vỉa hè thật sự rộng đủ cho cả xe lẫn người đứng, tầm nhìn từ xa cho các xe hai chiều, không nằm trên đường cong hoặc ngay sau đỉnh dốc, và mặt đường phẳng không phải mép sụt. Các đoạn đê, đường ven sông có nhiều điểm đẹp nhưng lề mềm, nên kiểm tra bằng chân trước khi dựng xe cả khối lượng người và máy. Tránh tuyệt đối: dừng trên làn xe chạy kể cả ít xe, dừng sát khúc cua, dừng ngay cổng ra vào của các khu dân cư hoặc bãi xe, và dừng nơi biển cấm dừng. Câu hỏi kiểm tra nhanh: nếu một chiếc xe tải bất cẩn đi lệch về phía mình, chỗ đứng hiện tại có phải nơi mình muốn ở không, nếu câu trả lời làm bạn do dự thì hãy di chuyển thêm một chút.
Phanh và dựng xe trước khi mở máy ảnh
Trình tự đúng khi muốn chụp: quyết định dừng từ xa, bật xi nhan hoặc ra hiệu cho xe sau, giảm tốc dần, rẽ vào lề, dựng xe gọn, rồi mới lấy điện thoại. Cái chết của nhiều khoảnh khắc đẹp là trình tự ngược: điện thoại đã trên tay khi xe còn đang chạy, phanh gấp giữa đường, và dựng xe qua loa để chạy vội về phía khung cảnh. Xe dựng vội dễ đổ, và một chiếc xe đổ vào lề hẹp có thể lăn ra mặt đường. Khi chụp xong, kiểm tra dây buộc, cốp và mũ trước khi lên xe, vì tâm lý sau khi có ảnh đẹp khiến người ta bỏ qua các bước kiểm tra quen thuộc, và điện thoại vẫn cầm tay khi nổ máy là lỗi kế thừa của chính lỗi ban đầu.
Chụp khi đang chạy: thói quen cần bỏ
Người ngồi sau cầm máy chụp khi xe đang chạy là tình huống phổ biến của các nhóm du lịch, và là nguồn của cả tai nạn lẫn mất điện thoại. Để có góc đẹp, người chụp thường xoay nửa người, duỗi tay ra xa, hoặc đứng lên yên sau, mỗi tư thế đều dịch chuyển trọng lượng đúng lúc xe cần ổn định. Xe máy không cần nhiều để mất thăng bằng, chỉ cần một khối lượng xoay bất ngờ phía sau ở đúng thời điểm xe qua ổ gà. Quy tắc của các nhóm đi đường dài kinh nghiệm: chụp khi xe dừng, quay video gắn máy cố định nếu muốn cảnh đang chạy, và người ngồi sau muốn chụp thì hô trước để người lái ổn định tốc độ và đường thẳng, không bao giờ chụp tự phát. Người lái chụp khi đang điều khiển thì không cần bàn: không có khung hình nào đáng một tay rời tay lái giữa phố.
Quản lý nhóm khi dừng chụp
Nhóm nhiều xe dừng chụp cần một người điều phối, thường là người dẫn đường, quyết định điểm dừng thay vì từng xe tự phanh theo cảm hứng riêng, vì đoàn xe phanh rải rác trên đoạn đẹp là mối nguy hiểm thật. Khi dừng, tất cả xe dựng cùng một bên, gọn về phía trong lề, người đứng chụp không xuống đứng giữa đường để lấy góc rộng. Với các cung đường đông khách du lịch, các điểm dừng đẹp thường đã được xoay quanh bởi các nhóm khác: chấp nhận xếp hàng chờ thay vì dựng xe chồng lên xe người ta, và giữ khoảng im lặng tương đối nếu gần khu dân cư. Trước khi rời điểm chụp, đếm đủ người, đếm đủ xe, và một vòng kiểm tra đồ đạc, vì điện thoại để trên yên khi lên đồ là hiện vật thường gặp nhất tại các điểm dừng đẹp.
#
Chụp ở cầu, đường ven sông và đường đê
Ba loại địa hình đẹp nhất quanh Hà Nội cũng là ba loại cần cẩn trọng nhất khi dừng. Cầu: hầu hết cầu cấm dừng, lề hẹp, và gió cầu mạnh khiến người cầm máy khó đứng vững; nếu muốn chụp cầu, chọn điểm đầu cầu phía bến hoặc lối xuống, không dừng giữa nhịp. Đường ven sông: lề thường là đất đóng bên rìa, phần sát mép dễ sụt, nên dựng xe lùi vào sâu một mét và chụp từ vị trí đứng ổn định. Đường đê: dừng trên đỉnh đê che khuất tầm nhìn của xe sau, nên chọn các đoạn đê có lối lên xuống rộng hoặc các khúc đê cong lộ ra từ xa. Với cả ba loại, kiểm tra lại tín hiệu giao thông và người đi bộ quanh khu chụp, vì khu vực đẹp thường cũng là nơi người địa phương đi lại.
Ánh sáng và khung giờ an toàn
Khung giờ đẹp để chụp, sáng sớm và chiều muộn, cũng là các khung giờ ánh sáng thấp làm các xe cộ nhìn thấy người đứng ở lề kém đi. Người chụp trên đường nên mặc màu sáng hoặc có phụ kiện phản quang nhẹ, và tránh đứng lưng về phía mặt trời chiếu thẳng vào dòng xe phía sau, vì khi đó bạn là một bóng đen hoàn toàn trong mắt người lái tới. Đêm chụp phố cần thêm một nguyên tắc: đứng ở nơi có đèn, không dừng ở đoạn tối để chụp chính vì đoạn tối đẹp, và xe dựng nơi có đèn hoặc có người trông, vì các sự cố mất cắp tập trung đúng vào các xe để tối vắng.
Thiết bị gắn trên xe
Nếu định chụp nhiều trong chuyến đi, giá gắn điện thoại trên xe cần là loại chắc chắn và lắp đúng vị trí không che màn hình xe hay tầm nhìn, và nên có dây đeo chống rơi. Máy ảnh lớn để trong cốp có lót, không treo lủng lẳng trên cổ khi chạy vì vừa đập vào người vừa là mục tiêu giật. Các thiết bị gắn thêm như camera hành trình phải lắp không ảnh hưởng hệ thống an toàn và nên hỏi nơi cho thuê trước khi gắn bất cứ thứ gì vĩnh viễn lên xe thuê, vì phần lớn các nơi cho thuê không muốn các vết bắt ốc mới trên xe của họ. Sau hành trình, tháo sạch các giá gắn trước khi trả xe.
Người đi một mình dừng chụp
Đi một mình có một rủi ro riêng: mọi thao tác đều do một tay thực hiện, từ dựng xe tới giữ đồ khi chụp. Quy tắc: đồ giá trị giữ trong túi kín đeo chặt người, không để trên yên với suy nghĩ chỉ chụp một phút, và nếu phải để đồ, khóa cốp và chỉ mang theo chìa và điện thoại. Chọn điểm dừng có người qua lại vừa phải, vì vắng hoàn toàn có nghĩa là không ai thấy sự cố của bạn, đông hoàn toàn có nghĩa là va chạm với người qua. Với phượt đơn mình chụp nhiều, khoảng thời gian chụp nên dùng để nghỉ tay chân và uống nước, vì mệt là tiền đề của mọi sai lầm điều khiển phía sau.
Kỷ luật số ảnh theo chặng
Một quy tắc nhỏ của các nhóm đi đường dài: giới hạn thời gian dừng chụp ở mỗi điểm, ví dụ năm phút, và chọn trước trong ngày hai ba điểm dừng chụp chính thay vì dừng mỗi lần thấy đẹp. Lý do không phải tiết kiệm thời gian, mà là sự tập trung: người chụp nhiều dừng mất dần sự cảnh giác quanh vị trí dừng, các thao tác dựng xe ngày càng cẩu thả, và nhóm đứng chụp lâu ở lề đường tự biến mình thành một chướng ngại quen thuộc của dòng xe. Chọn trước các điểm chính còn giúp nâng chất lượng ảnh, vì bạn đi tìm khung hình đã nghĩ tới thay vì chụp vội mọi thứ lướt qua, và cuối ngày, mười tấm ảnh chọn lọc luôn đáng giá hơn một trăm tấm chụp vội.
Kết lại
Chụp ảnh khi đi xe máy an toàn là kỹ năng của trình tự: chọn điểm dừng từ xa, dựng xe gọn rồi mới mở máy, chụp khi đã đứng ở nơi an toàn chứ không khi đang chạy, và phân công điều phối nếu đi nhóm. Nếu bạn đang lên kế hoạch khám phá Hà Nội và các cung đường quanh thành phố bằng xe máy và cần thuê xe, hãy liên hệ với Nguyễn Tú, đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, hoặc xem thêm các bài kinh nghiệm về đi lại an toàn khi du lịch.