Bạn ghé một chỗ cho thuê xe, nói muốn lấy một chiếc xe ga trong ba ngày, và người ta đưa chìa khóa ngay, không xem bằng lái, không chụp căn cước, không ký giấy gì. Nhiều người kể lại chuyện thuê xe không hỏi giấy tờ như một may mắn: nhanh, gọn, khỏi mất thời gian. Nhưng thủ tục giấy tờ khi thuê xe vốn là chuyện hai chiều. Nó giúp bên cho thuê biết ai đang cầm xe của họ, và giúp bạn biết mình đang lái chiếc xe của ai, có giấy tờ hợp lệ không, có chuyện gì thì tìm ai. Khi một bên bỏ qua hết, phần thiệt thường rơi vào người đang ngồi trên xe.
Bài này không nhằm nói xấu nơi nào. Có những người cho thuê làm nhanh vì quen việc, và cũng có nơi làm sơ sài vì xe không đủ giấy. Mục đích là giúp bạn nhận ra sự khác nhau và biết hỏi lại những gì.
Thuê xe không hỏi giấy tờ: vì sao nghe thì tiện mà nên nghĩ lại
Một nơi cho thuê làm ăn lâu dài thường muốn biết người thuê có bằng lái phù hợp không, ở đâu, liên lạc thế nào. Lý do rất thực tế: chiếc xe là tài sản của họ, và họ cần tìm lại được người cầm xe nếu có chuyện. Vì vậy, khi một nơi không hỏi gì cả, câu hỏi tự nhiên là: họ đang quản lý chiếc xe theo cách nào?
Có vài khả năng thường gặp:
- Chủ xe quen làm với khách giới thiệu và tin nhau, nhưng chưa có thói quen ghi chép.
- Nơi cho thuê làm kiểu tạm thời, không có cửa hàng cố định.
- Chiếc xe không có đủ giấy tờ đi kèm, nên họ cũng ngại đưa giấy cho khách.
Bạn không thể biết chắc rơi vào trường hợp nào chỉ bằng cách nhìn. Cách duy nhất là hỏi lại, và để ý xem câu trả lời có rõ ràng không. Thủ tục quá dễ chưa chắc là dấu hiệu xấu, nhưng thường là dấu hiệu nên cảnh giác.
Ba câu hỏi nên đặt ra khi thủ tục quá sơ sài
Xe có giấy tờ đi kèm không
Đây là câu quan trọng nhất. Hỏi thẳng: “Xe có giấy đăng ký đi kèm không, em mang theo bản nào khi đi đường?” Nơi cho thuê đàng hoàng sẽ đưa bạn xem giấy, chỉ cho bạn biển số trên giấy trùng với biển trên xe. Cách đọc giấy và so biển số, số khung, số máy được hướng dẫn từng bước trong bài đối chiếu giấy tờ đi kèm xe máy thuê. Nên hỏi thêm cả giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc của xe còn hạn không.
Khi có sự cố thì ai chịu trách nhiệm
Xe chết máy giữa đường, thủng lốp, va quẹt, hay mất xe khi gửi: ai lo phần nào? Không có giấy tờ nào ghi lại, mọi thứ chỉ dựa vào lời nói lúc giao xe, và lời nói thì dễ hiểu khác nhau. Hãy hỏi số điện thoại để gọi khi xe hỏng, hỏi xe hỏng thì xử lý thế nào, rồi nhắn lại nội dung đó qua tin nhắn để có bằng chứng.
Hai bên có giấy gì ghi lại việc giao nhận
Một tờ biên nhận đơn giản ghi tên người thuê, biển số, ngày giờ nhận và trả, tình trạng xe lúc giao là đủ để tránh phần lớn tranh cãi. Nếu bên cho thuê không có mẫu sẵn, bạn có thể đề nghị viết tay hai bản, hoặc nhắn tin mô tả rồi chờ họ xác nhận. Nên ghi gì trong tờ đó thì xem bài ghi gì trong biên nhận bàn giao xe máy thuê.
Tiệm không hỏi thì người lái vẫn phải mang giấy tờ
Nhiều người nghĩ rằng tiệm không đòi giấy tờ nghĩa là mình cũng không cần. Không phải vậy. Việc bên cho thuê có xem giấy tờ của bạn hay không là chuyện giữa hai bên. Còn khi đã ra đường, người lái xe vẫn phải tuân thủ quy định giao thông như bất kỳ ai.
Nói chung, người điều khiển xe máy cần mang theo:
- Giấy phép lái xe phù hợp với loại xe mình đang lái.
- Giấy đăng ký xe, là bản chính hoặc loại giấy khác được quy định hiện hành chấp nhận.
- Giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc của xe.
Quy định cụ thể về loại bản nào được chấp nhận có thể thay đổi, nên hãy kiểm tra quy định hiện hành và hỏi rõ nơi cho thuê. Bài giấy tờ xe thuê cần có mặt khi bị kiểm tra giải thích kỹ hơn phần này. Điều cần nhớ: nếu xe thuê không đi kèm giấy đăng ký, người phải trả lời khi bị dừng xe kiểm tra là bạn, không phải người cho thuê.
Những rủi ro thực tế khi xe không rõ giấy tờ
Hình dung bạn nhận xe ở một chỗ không hỏi gì, chạy từ phố cổ Hoàn Kiếm qua cầu Long Biên để sang Gia Lâm thăm bạn. Đến một nút giao trên đường Nguyễn Văn Cừ, bạn được yêu cầu dừng xe kiểm tra giấy tờ. Bạn có bằng lái, nhưng trong cốp không có giấy đăng ký, còn số người cho thuê thì gọi mãi không nghe máy. Lúc đó bạn không có cách nào chứng minh chiếc xe đến từ đâu, và có thể bị xử lý theo quy định, có khi mất cả buổi chiều.
Ngoài chuyện bị kiểm tra, còn vài rủi ro khác:
- Mất xe. Gửi xe ở bãi gần chợ Long Biên rồi quay lại không thấy, bạn cần giấy tờ xe để trình báo. Không có giấy, không biết chủ xe thật là ai, việc giải quyết rất khó.
- Va chạm. Khi có sự cố với người khác, giấy tờ xe và bảo hiểm là thứ được hỏi tới đầu tiên.
- Tranh chấp khi trả xe. Không có biên nhận ghi tình trạng xe lúc giao, một vết xước cũ cũng có thể thành chuyện cãi nhau.
- Xe có nguồn gốc không rõ ràng. Trường hợp xấu nhất, người lái có thể bị liên lụy vào chuyện không phải của mình.
Hỏi lại thế nào cho khéo mà vẫn chắc
Không cần tỏ ra nghi ngờ. Bạn chỉ cần nói như một người cẩn thận:
- “Anh chị cho em xem giấy đăng ký xe với, em đối chiếu biển số cho chắc.”
- “Em mang theo bản giấy tờ nào khi đi đường thì đủ?”
- “Xe hỏng giữa đường thì em gọi số nào, anh chị xử lý thế nào?”
- “Mình ghi giúp em tờ biên nhận, hoặc em nhắn lại qua Zalo để anh chị xác nhận nhé.”
Nếu các câu trả lời rõ ràng, bạn có thể yên tâm hơn: có những nơi làm nhanh chỉ vì đã quen việc. Nếu bên kia lảng tránh, nói kiểu “không cần đâu, cứ đi đi”, thì cân nhắc tìm nơi khác. Mất thêm nửa tiếng để tìm một chỗ làm thủ tục rõ ràng vẫn đỡ hơn nhiều so với một ngày đi đường lo lắng.
Thủ tục nhanh khác với thủ tục sơ sài
Nhanh không có nghĩa là thiếu. Một nơi làm quen tay có thể xem bằng lái, đối chiếu giấy tờ tùy thân, giao giấy đăng ký xe và ghi biên nhận chỉ trong vài phút. Cái khác nằm ở chỗ mọi bước vẫn có, chỉ là được làm gọn. Thủ tục sơ sài là khi các bước đó biến mất hoàn toàn.
Trước khi đến bất kỳ nơi nào, bạn nên hỏi trước cần mang giấy tờ gì. Nếu bạn định thuê ở cửa hàng Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, cứ gọi 0942467674 trong giờ mở cửa 09:00 đến 21:00 để hỏi rõ giấy tờ cần chuẩn bị và giấy tờ xe đi kèm. Người thuê lần đầu có thể đọc thêm bài giấy tờ cần mang và câu nên hỏi khi thuê xe máy lần đầu.
Tóm lại, gặp nơi cho thuê không hỏi giấy tờ thì đừng vội mừng. Hỏi lại về giấy tờ xe, về trách nhiệm khi có sự cố và về biên nhận; câu trả lời sẽ cho bạn biết nên nhận xe hay đi tiếp. Các câu hỏi khác về thủ tục thuê xe có ở mục hỏi đáp thủ tục, còn toàn bộ chuyên mục nằm ở trang hỏi đáp.