Nhờ người khác nhận lỗi thay là ý nghĩ thoáng qua của nhiều người khi nhận thông báo vi phạm sau chuyến đi xe thuê ở Hà Nội: bạn đi cùng bảo để họ nhận cho gọn, hoặc có người đề nghị đứng tên thay cho đỡ rắc rối. Nghe có vẻ chỉ là chuyện giấy tờ, nhưng luật có điều khoản riêng về khai báo gian dối. Bài đọc Điều 9, Điều 72 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo câu chữ, nói điều bài không kết luận và gợi ý cách khai đúng sự việc. Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý riêng.
Bài không nêu mức xử phạt, không biết từng thông báo ngoài đời và không đánh giá hành vi của ai. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Nhờ người khác nhận lỗi thay: Điều 9 khoản 25 viết gì
Điều 9 liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm. Khoản 25 viết: “Không khai báo, khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ”. Nguồn: bản hợp nhất Luật 36/2024. Nội dung có thể thay đổi, hãy kiểm tra bản hiện hành.
Câu này có ba nhóm hành vi: không khai báo, khai báo gian dối, và cung cấp thông tin hay tài liệu không đúng sự thật. Điều kiện đi kèm là mục đích trốn tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Việc đứng tên thay có nằm trong câu chữ không: bài không kết luận
Luật không viết các chữ nhận lỗi thay hay đứng tên giùm. Điều bài thấy là nếu người thật sự lái xe không phải người được khai là người lái, và lời khai đó nhằm tránh trách nhiệm, thì câu chữ khoản 25 có thể liên quan. Bài không kết luận từng trường hợp, vì còn phụ thuộc cách cơ quan có thẩm quyền xác định sự việc.
Bài cũng không đọc Bộ luật Hình sự hay văn bản xử phạt, nên không nói gì về hậu quả cho người nhờ hoặc người nhận thay. Câu hỏi này nên gửi cho cơ quan có thẩm quyền hay luật sư nếu bạn đã gặp.
Vì sao ý định nhờ nhận thay hay xuất hiện với xe thuê
Với xe thuê, thông báo vi phạm thường gửi về theo biển số của tiệm, rồi tiệm hỏi lại ai là người điều khiển. Khi có người cho rằng bản thân sắp mất điểm, mất lợi ích hay muốn tránh phiền phức, ý nghĩ nhờ bạn đi cùng đứng tên có thể xuất hiện.
Bài không biết tiệm hỏi thế nào và tiệm cần thông tin gì. Điều bài nói được là: càng khai sai sự thật càng dễ gây rắc rối cho chính người khai, người được nhờ và cả tiệm, vì thông tin đó sẽ gắn với giấy tờ và hồ sơ.
Người được nhờ cũng nằm trong vòng nguy cơ
Nếu bạn là người được nhờ nhận thay, bạn có thể bị gắn với một lời khai không đúng. Khoản 25 không phân biệt người nhờ hay người nhận; bài không kết luận người nào chịu trách nhiệm gì. Điều bài khuyên là đừng nhận thay, kể cả khi bạn thân của người lái.
Nếu bạn đã lỡ nhận lời, hãy dừng lại, nói thẳng với người nhờ và khai đúng sự việc. Bài không biết hoàn cảnh của bạn nên không đưa lời khuyên pháp lý.
Khai đúng ai đã lái: cách trình bày với tiệm và cơ quan có thẩm quyền
Hãy ghi lại sự việc theo đúng trình tự: ai thuê xe, ai lái xe lúc đó, đi từ đâu đến đâu, vào giờ nào. Nếu bạn là người lái, hãy nói đúng là bạn. Nếu là người thuê nhưng người khác lái với sự cho phép của tiệm, hãy nói rõ như vậy và hỏi tiệm cách khai.
Nếu bạn chưa nhớ ai lái, hãy xem lại ảnh, tin nhắn hay lịch sử vị trí trước khi khai. Bài lưu lịch sử vị trí và ảnh có mốc giờ khi thuê xe máy nói cách giữ bằng chứng.
Nếu bạn không đồng ý với thông báo: có quyền giải trình, khiếu nại
Điều 72 khoản 1 điểm c nêu quyền của người điều khiển phương tiện: giải trình, khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người đó theo quy định của pháp luật. Vì vậy khi không đồng ý với thông báo, đường đúng là giải trình hay khiếu nại, không phải nhờ người khác đứng tên.
Bài không đồng ý với lỗi trong thông báo phạt nguội: quyền giải trình, thời hạn và các bước bàn riêng về quyền giải trình. Bài hôm nay không nêu thời hạn hay thủ tục chi tiết.
Trách nhiệm hợp tác: Điều 72 khoản 2 điểm c
Khoản 2 điểm c của Điều 72 nêu trách nhiệm hỗ trợ, hợp tác với lực lượng bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong quá trình phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm. Cung cấp thông tin đúng sự thật là một cách hợp tác. Bài diễn đạt lại điểm này, không trích nguyên văn.
Bài không biết cách hợp tác ở từng cơ quan hay giấy tờ cần nộp. Hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền và nhắn tiệm tóm tắt để tiệm cùng nắm.
Xem thông báo ở đâu để biết đúng thông tin
Trước khi trao đổi với tiệm, hãy xem kỹ thông báo: biển số, thời điểm, địa điểm và hành vi ghi trong đó. Bài xem thông báo vi phạm trên ứng dụng VNeTraffic: cài đặt, đăng nhập và đọc đúng thông tin nói cách đọc.
Nếu thấy thông tin trong thông báo chưa khớp với chuyến đi, hãy ghi chú, chụp màn hình và nhắn tiệm. Đừng sửa hay giải thích thêm theo hướng có lợi cho bạn khi bạn chưa chắc.
Xe thuê: nhắn tiệm sớm, khai đúng ngay từ đầu
Khi nhận thông báo, hãy nhắn tiệm sớm và kể đúng sự việc. Bài không biết tiệm yêu cầu thông tin gì, ai là người phải làm việc với cơ quan có thẩm quyền, hay tiệm có hỗ trợ giải trình cho khách không; đó là điều xác nhận trực tiếp.
Khi nhận xe, hãy hỏi tiệm cách xử lý thông báo vi phạm và nhờ tiệm trả lời bằng chữ, nhất là phần ai khai báo và khai thế nào.
Nguồn đối chiếu và điều bài chưa kiểm chứng
Luật 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH: đã đọc nguyên văn Điều 9 khoản 25 và Điều 72 khoản 1 điểm c, khoản 2 điểm c. Bài chưa đối chiếu văn bản xử phạt, Bộ luật Hình sự hay hướng dẫn về cách xác định người điều khiển phương tiện.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm xử lý thế nào khi có thông báo vi phạm gửi về biển số xe thuê và cần khách khai gì: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục hỏi đáp pháp lý và trang hỏi đáp.
Tóm lại
Về nhờ người khác nhận lỗi thay, Điều 9 khoản 25 cấm không khai báo, khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm, còn Điều 72 cho bạn quyền giải trình, khiếu nại. Hãy khai đúng ai đã lái, giữ bằng chứng chuyến đi và hỏi tiệm cách phối hợp. Xem thêm chuyên mục hỏi đáp pháp lý và trang hỏi đáp.