Người mới chạy xe ga nên tránh trước hết là các tuyến đường đòi hỏi thao tác nhanh và quyết đoán, vì xe ga lên số tự động khiến tay lái thiếu kinh nghiệm dễ bị bất ngờ khi xe giật ga ở tốc độ thấp. Với khách thuê xe máy lần đầu ở Hà Nội, bản đồ giao thông thành phố mang một cảm giác choáng ngợp, nên việc biết trước nhóm tuyến nào chưa nên đi trong tuần đầu giúp việc tập lái an toàn và đỡ áp lực hơn. Bài này điểm qua từng nhóm tuyến và gợi ý các lựa chọn thay thế an toàn hơn cho người mới.
Người mới chạy xe ga nên tránh nhóm tuyến đông cao điểm
Nhóm đầu tiên gồm các trục chính có lượng xe lớn nhất vào giờ cao điểm, ví dụ các đoạn chạy thẳng qua các ngã tư lớn không có đèn hoặc có đèn nhưng làn xe dày đặc. Ở các trục này, xe máy luồn rất sát nhau, người lái mới dễ hoảng khi bị bóp hai bên, và xe ga lại có điểm yếu riêng: nhích ga là xe tự tăng, nên thao tác nhích giữa đám đông của người quen xe số không áp dụng nguyên sang xe ga được. Tránh không có nghĩa là không bao giờ đi, mà là chưa đi trong khung giờ cao điểm sáng và chiều, khi mật độ xe gấp nhiều lần giờ thường.
Người mới nên đi thử các trục này vào khung giờ vắng, ví dụ giữa trưa hoặc buổi tối muộn, để làm quen dần với mặt đường và các điểm cần chú ý, rồi mới tăng dần lên giờ đông hơn. Cách tập theo bậc này giúp phản xạ hình thành tự nhiên: mỗi lần đi, não ghi nhận một mức mật độ mới, thay vì bị ném thẳng vào lúc đông nhất ngay từ ngày đầu. Kinh nghiệm chung là tránh cả khung giờ tan tầm chiều muộn của học sinh sinh viên, vì dòng xe trẻ thường đi nhanh và ít giữ khoảng cách.
Tuyến đường khó chạy Hà Nội: cao tốc đô thị và đường vành đai
Nhóm thứ hai cần tránh là các tuyến tốc độ cao trong đô thị, như các đoạn vành đai hoặc trục có làn xe máy tách biệt với nhiều nút giao thông khác nhau. Trên các tuyến này, xe máy thường chạy nhanh hơn hẳn trong phố, khoảng cách giữa các xe kéo dài, và người lái mới chưa quen xe ga dễ đi chậm đột ngột hoặc phanh gấp khi đổi làn, các thao tác nguy hiểm khi mọi người xung quanh đang đi với tốc độ cao. Thêm vào đó, gió trên các đoạn thoáng lớn cũng tác động lên tay lái nhiều hơn người mới tưởng.
Các đường vành đai thường có nút rẽ và đường dẫn xuống phức tạp: biển báo trước, làn tách, xe tải to chở nhiều. Người mới dễ đi lỡ làn rẽ rồi nhiều khi cứ thế đi tiếp, mất thêm thời gian và tâm lý. Với kinh nghiệm chưa đủ, tốt hơn hết là chọn đi theo các trục nhỏ song song, tốc độ chậm hơn nhưng bớt áp lực đổi làn, dù quãng đường dài hơn chút. Mục tiêu của tuần đầu tiên là làm quen xe, không phải đi nhanh nhất tới đích.
Cầu lớn và các đoạn nhiều giao cắt
Nhóm thứ ba là các cây cầu lớn nối qua sông. Trên cầu, gió ngang mạnh hơn mặt đất, xe chạy sát nhau theo làn hẹp, và nếu người mới bị chết máy giữa nhịp cầu thì rất khó xoay xở. Cầu còn là đoạn không có chỗ dừng, gặp sự cố là phải dắt xe dài mới tới đầu cầu, nên chỉ nên đi cầu khi đã tự tin với tốc độ và giữ làn. Trong thời gian đầu, cần qua sông thì chọn các phương án khác hoặc đi cùng người có kinh nghiệm đi trước.
Trong phố nhỏ, các đoạn nhiều giao cắt dày cũng đáng né, ví dụ các đoạn chợ họp trên đường, khu vực trước cổng trường lúc tan học, hay các ngã tư nhỏ có đông xe từng chút. Ở những chỗ này người mới thường bị kích thích bấm còi liên tục từ phía sau rồi nóng ruột nhích xe vượt lên, dễ va chạm nhẹ. Với khách thuê xe máy muốn có tuyến đi vừa đẹp vừa vắng cho buổi đầu, các tuyến ven hồ sáng sớm luôn là lựa chọn dễ chịu, ví dụ tuyến trong bài chạy xe vòng nội thành sáng sớm gợi ý khá đầy đủ.
Nguyên tắc chung cho tuần đầu chạy xe ga
Ba nguyên tắc nhỏ giúp người mới tiến bộ nhanh mà không cần liều lĩnh. Một, đi khung giờ vắng trước giờ đông, tăng dần độ khó mỗi ngày. Hai, tránh mưa và đường ướt trong thời gian đầu, vì xe ga nhẹ, lốp nhỏ, đường ướt làm giảm bám rất rõ. Ba, nếu hết một tuần dài mà vẫn chưa tự tin, thì hãy đăng ký đi cùng bạn có kinh nghiệm vài buổi, quan sát cách họ xử lý các ngã tư và đổi làn rồi mới tự đi. Mỗi người có tốc độ làm quen riêng, ép mình theo lịch của người khác thường phản tác dụng.
Ngoài ra, hãy chọn khu vực tập đi gần nơi ở hoặc gần chỗ nhận xe, trong bán kính quen thuộc, để khi cần vẫn quay về nhanh mà không phải nhớ đường dài. Trước mỗi chuyến tập, xem lại tuyến trên bản đồ một lượt: đoạn nào một chiều, đoạn nào hay ùn tắc, chỗ nào có đèn đỏ dài, rồi đi theo đúng tuyến đã xem. Người mới đi theo tuyến đã chuẩn bị bao giờ cũng tự tin hơn đi mò, vì phần lớn sai sót của người mới xảy ra lúc bị ép đổi hướng đột ngột giữa dòng xe. Sau một tuần giữ thói quen này, phần lớn khách thuê đã đủ tự tin đi các trục chính vào khung giờ trung bình.
Còn về lựa chọn xe, người mới nên chọn dòng xe ga nhỏ gọn, yên thấp và nhẹ, và hỏi kỹ cửa hàng về đặc tính của từng dòng đang có sẵn. Các tình huống bất ngờ trên đường và cách xử lý nằm trong mục tình huống giao thông, các câu hỏi khác của người mới thuê xe máy được trả lời trong mục hỏi đáp người mới, còn trọn bộ các câu hỏi về thuê xe máy Hà Nội nằm trong mục hỏi đáp.