Cuối tuần, một phần khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm chuyển thành không gian đi bộ, và đây là một trong những hoạt động công cộng đáng giá nhất của Hà Nội: đường phố cũ trống xe cộ, người dân dạo bộ, trò chơi, nhạc đường phố, và các góc hồ lên đèn về đêm. Với người đang ở Hà Nội bằng xe máy thuê, phố đi bộ là điểm đến cuối tuần tự nhiên. Nhưng chính vì đông, khu vực này có những quy tắc riêng về giờ giấc và gửi xe mà nếu biết trước, buổi tối của bạn sẽ trọn vẹn thay vì tiêu tốn vào việc vòng quanh hồ tìm chỗ để xe.
Khung giờ và khu vực hoạt động
Không gian đi bộ quanh hồ Gươm hoạt động vào các tối cuối tuần, khi rào chắn được đặt xuống và các tuyến đường quanh hồ ngừng cho xe chạy qua, với phạm vi bao gồm các phố vành đai quanh hồ và một phần các phố nối vào. Việc tổ chức diễn ra theo phương án được cơ quan có thẩm quyền của thành phố phê duyệt cho từng giai đoạn, nên khung giờ cụ thể, các tối hoạt động và phạm vi từng tuyến có thể thay đổi giữa các đợt. Vì vậy, trước khi đi, hãy tra thông báo mới nhất từ chính quyền thành phố hoặc các trang tin chính thống, và coi thông tin đó là nguồn duy nhất đáng tin cho buổi tối hôm đó, thay vì dựa hoàn toàn vào ký ức về một lần nào đó bạn từng tham gia.
Điểm quan trọng với người đi xe máy: đường vào khu vực được chặn bằng rào và chốt điều tiết trước khi phố chính đông, nên bán kính tìm chỗ gửi xe của bạn nằm ngoài vành đai đi bộ. Khi đến nơi, hãy làm theo rào chắn, biển báo và hướng dẫn của lực lượng điều tiết giao thông tại chỗ, tuyệt đối không tìm cách luồn vào sau vạch chặn hay chờ đến sát giờ đóng đường để lách vào: đó vừa là vi phạm vừa là nguồn nguy hiểm cho người đi bộ. Biển báo và người điều tiết tại chỗ phản ánh phương án tổ chức hiện hành của buổi tối đó, đáng tin hơn mọi thông tin cũ mà bạn nhớ.
Gửi xe quanh khu vực
Chỗ gửi xe quanh hồ trong khung giờ phố đi bộ là bài toán thật sự, vì nhu cầu gửi xe thường cao hơn ngày thường. Nguyên tắc thực tế: đừng cố tìm bãi gần nhất; hãy chọn một phía bạn định vào, gửi ở lớp phố ngoài tính từ hồ, và chấp nhận đi bộ năm đến mười phút. Chỉ gửi xe tại những bãi có biển báo, có người trông và đang hoạt động; nếu thấy bãi đóng hoặc không rõ ràng, tìm bãi khác thay vì để xe lỏng nơi vỉa hè. Hỏi giá trước khi giao xe và chuẩn bị sẵn tiền lẻ. Chi phí gửi xe thực tế thay đổi theo thời điểm, địa điểm, quãng đường và mức sử dụng.
Một lưu ý với xe thuê: chụp ảnh xe ở bãi gửi, ghi vị trí và tên bãi. Sau hai giờ dạo bộ giữa rất nhiều chiếc xe và các con phố cũ na ná nhau, trí nhớ về chỗ để xe không đáng tin như bạn tưởng.
Di chuyển khi khu vực đã chặn
Nếu bạn đến muộn sau khi các tuyến vào đã chặn, phương án tốt là gửi xe ở vành ngoài rồi đi bộ vào, hoặc theo các tuyến đường vòng phía ngoài như phố Đinh Tiên Hoàng đoạn xa hơn hoặc các đường trục phía nam rồi bộ vào. Đi xe vòng quanh hồ lúc 20:00 tìm chỗ trống là cách đốt thời gian và xăng phổ biến nhất của người mới. Lập sẵn trong đầu một hai vị trí bãi gửi dự phòng ở hai phía khác nhau quanh khu vực; phía đầy thì vòng sang phía kia, thay vì xếp hàng chờ ở một bãi.
Với nhóm bạn đi nhiều xe, nên thống nhất một điểm gặp cố định phía ngoài khu đi bộ thay vì cố giữ cả đoàn xe lại gần nhau; việc giữ liên lạc khi đã vào trong đám đông cũng dễ hơn bằng một mốc rõ ràng như đầu phố hay cổng nhà hát.
Trải nghiệm bên trong: những gì đáng mong chờ
Bên trong không gian đi bộ, nhịp Hà Nội đổi hẳn. Các hoạt động trò chơi dân gian dành cho trẻ em, các nhóm nhạc và tiết mục đường phố, không gian trưng bày ảnh, và hàng loạt hàng quán mở muộn. Vòng quanh hồ lúc tối muộn, khi đám đông thưa bớt, là một trong những cảnh đáng nhớ nhất của thủ đô. Các phố cổ xung quanh như Hàng Mã, Lương Văn Can, Đinh Liệt vẫn nhộn nhịp và là nơi mua sắm quà nhỏ hoặc ăn đêm sau khi ra khỏi vành đi bộ.
Nếu bạn đi cùng trẻ nhỏ, khu vực có các hoạt động dành riêng cho trẻ thường tập trung ở một vài đoạn phố cố định; hỏi người hướng dẫn tại chỗ hoặc theo dòng người có con nhỏ sẽ tìm ra nhanh. Mùa đông nhớ mang áo ấm vì đi bộ chậm quanh hồ lâu hơn bạn dự tính; mùa hè thì nước và quạt giấy là hai thứ đáng mang theo.
An toàn và giữ đồ trong đám đông
Đám đông phố đi bộ nói chung an toàn, nhưng vài thói quen nhỏ vẫn đáng giữ: ví và điện thoại để ở túi trước có khóa hoặc túi chéo ôm trước bụng, không để trong túi sau quần; khi dừng xem tiết mục, ý thức đồ đạc quanh mình; và nếu đi nhóm trẻ em, thỏa thuận trước điểm đứng chờ nếu lạc nhau. Xe đã gửi ở bãi thì không lo, nhưng nếu bạn để xe ở vỉa hè với khóa cổ, lấy hết đồ giá trị theo người. Chiếc xe thuê vốn là trách nhiệm của bạn trong kỳ thuê, nên chọn bãi gửi có người trông luôn an toàn hơn để lỏng ngoài vỉa hè qua đêm.
Kết hợp phố đi bộ với chặng xe đêm về
Chặng về sau phố đi bộ thường là chặng đường dễ mệt nhất trong tuần của người đi xe: muộn, người đã đuối sức sau nhiều giờ dạo bộ, và đường về có đoạn vắng. Đi chậm, bật đèn đủ sáng, và nếu mệt rõ thì nghỉ một chút ở quán nước trước khi lên xe. Người mới lái xe ở Hà Nội nên tránh khung 22:00 về qua các trục đông xe sau đêm đi bộ; đường quen và đèn đường tốt là hai tiêu chí chọn tuyến về lúc đó. Những kinh nghiệm đi đêm và tầm nhìn khi chạy xe được bàn kỹ trong bài kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, còn các gợi ý chơi cuối tuần khác quanh thành phố nằm trong bài gợi ý khám phá Hà Nội bằng xe máy và mục du lịch.
Lên kế hoạch cho cả buổi tối
Một buổi tối phố đi bộ suôn sẻ thường được vạch từ chiều muộn, chứ không phải lúc 20:00 đứng giữa đám đông nghĩ tiếp theo làm gì. Chọn một phía để bắt đầu và một phía kết thúc gần chỗ gửi xe, để chặng bộ không kết thúc bằng một vòng hồ kéo dài lúc chân đã mỏi. Cân nhắc ăn tối trước khi vào khu đi bộ hoặc đặt chỗ trước ở một quán trong các phố cổ, vì giờ cao điểm cuối tuần hàng quán quanh hồ đông đúc. Nếu có ý định chụp ảnh, khung đẹp nhất quanh hồ thường là lúc trời vừa sập tối, khi đèn đường lên mà trời chưa đen hẳn; hãy dành mười lăm phút đầu tiên của buổi đi cho khung giờ ngắn này. Với nhóm có cả người lớn tuổi và trẻ nhỏ, chọn các đoạn phố gần hoạt động ngồi chơi thay vì chặng bộ dài liên tục. Một kế hoạch lỏng, chỉ vạch hướng và hai ba điểm dừng, là đủ: phố đi bộ vốn để chậm rãi, và lịch trình quá kín sẽ phản tác dụng với chính không gian này.
Một tối phố cổ không xe cộ
Phố đi bộ cuối tuần là món quà định kỳ của Hà Nội, và người đi xe máy chỉ cần nắm ba nguyên tắc để tận hưởng trọn: theo rào chắn, biển báo và hướng dẫn của lực lượng điều tiết để biết chỗ dừng xe hợp lệ, chọn bãi có người trông và ghi nhớ vị trí, và đi về thong thả trên chặng đêm. Chuẩn bị ít nhưng chuẩn: xem giờ hoạt động mới nhất, chọn trước hai bãi gửi dự phòng, mang theo tiền lẻ và một lớp áo theo mùa. Phần còn lại là dạo bộ giữa lòng phố cổ không xe cộ, thứ mà không phải thành phố nào cũng có. Với người thuê xe máy đang sống hoặc du lịch Hà Nội, đây cũng là cách tốt nhất để gặp thành phố ở trạng thái hiền lành nhất của nó, sau một tuần đường đông khói bụy.