Ngày khai giảng Hà Nội tắc đường gần như thành quy luật: sáng sớm ngày 5 tháng 9, hàng trăm nghìn phụ huynh đưa con đến trường cùng lúc với đợt người đi làm, các tuyến quanh cổng trường nội thành bị chiếm lòng đường trong vài giờ. Nếu bạn là người đi làm sớm không đưa con, hiểu được quy luật này giúp chọn giờ đi và lối đi thay thế để buổi sáng đầu năm không bị dồn vào đám đông. Bài viết điểm lại vì sao cổng trường lại ùn, khung giờ nào nặng nhất, và các lối vòng sao cho hợp lý với người cần đến cơ quan đúng giờ.
Vì sao ngày khai giảng Hà Nội tắc đường quanh cổng trường
Khác với ùn thông thường, tắc ngày khai giảng đến từ hành vi dừng đỗ chứ không phải do dung lượng đường. Phụ huynh muốn tiễn con đến tận cổng, chụp ảnh ngày đầu năm, nên xe tạm dừng hàng loạt sát lề, thậm chí giữa lòng đường. Mỗi lần một chiếc xe dừng, cả làn phía sau mất khoảng ba mươi giây, nhân lên hàng trăm lượt trong một giờ thì đoạn đường như co lại.
Thêm nữa, nhiều em nhỏ lần đầu đi học nên xuống xe chậm, phụ huynh dắt bộ vào sân rồi mới quay ra lấy xe. Cổng trường thường chỉ rộng vài mét, dòng người vào cửa đi từng nhóm thay vì dồn hàng loạt như cổng văn phòng. Tất cả khiến sáng 5/9 đường Hà Nội đông hơn mọi ngày thứ hai thường lệ, dù tổng số xe lưu thông thực tế chỉ tăng trong một khung giờ ngắn.
Sáng 5/9 đường Hà Nội đông: các điểm hay ùn nhất nội thành
Các điểm nóng thường nằm ở cụm trường lớn gần đường trục: khu Văn Miếu, các trường cấp ba ở Hoàn Kiếm, cụm trường quanh Kim Mã, Láng, các trường quốc tế đường Xuân Thủy, Cầu Giấy. Đặc điểm chung là trường nằm sát ngã tư hoặc trên phố một chiều nhỏ, dòng xe phụ huynh trùng với dòng xe công sở. Khung giờ nặng nhất thường từ bảy giờ đến bảy giờ bốn lăm. Trước giờ đó, đường vẫn chạy thông thường, và sau tám giờ, khi phụ huynh đã rời cổng, mặt đường trở lại nhịp ngày thường. Nghĩa là nếu bạn đi trước sáu giờ bốn lăm hoặc sau tám giờ, hầu như không gặp điểm nghẽn này. Người đi từ Hà Đông hay Nam Từ Liêm theo trục lớn cũng nên cộng thêm mười lăm phút, vì các nút nhập vào nội thành cùng lúc đông hơn vào sáng đó.
Tránh cổng trường giờ khai giảng: lối đi thay thế cho người đi làm
Nguyên tắc đầu tiên là không cắt ngang trước cổng trường trong khung giờ cao điểm. Thay vào đó, chọn tuyến song song cách một phố, ví dụ đường chạy phía sau cụm trường, rồi nhập lại trục chính sau khi đã qua khu vực đông. Bản đồ trên điện thoại thường đánh giá lưu lượng khá sát vào sáng đó, bạn nên mở trước khi xuất phát và chủ động đổi hướng khi thấy đoạn đỏ kéo dài. Với người đi từ xa theo hướng vành đai, nên vào nội thành sớm hơn ba mươi phút so với thường lệ, vừa tránh đợt phụ huynh vừa có chỗ đỗ xe. Tránh cổng trường giờ khai giảng còn là cách giữ an toàn: đám đông có trẻ nhỏ qua đường từng đoạn, trẻ dễ bị che khuất bởi xe to.
Nếu buộc phải đi ngang khu trường: đi chậm và giữ khoảng cách
Có những lộ trình không thể vòng, nhà hoặc cơ quan nằm ngay cạnh cổng trường. Khi đó cách an toàn nhất là chấp nhận đi chậm thay vì tìm khe hở để lách. Giữ khoảng cách với xe phía trước lớn hơn ngày thường, vì dòng xe có thể ghé lề đột ngột khi phụ huynh dừng tiễn con. Không đi sát bên cạnh xe tải, xe khách: ở đoạn đông, tài xế khó thấy xe máy nhỏ nằm trong điểm mù. Nhìn xa hai ba chiếc xe phía trước để kịp giảm tốc, bật xi nhan sớm khi muốn rẽ vào ngõ.
Nếu dòng xe dừng hẳn, đặt hai chân xuống giữ thăng bằng, không rú ga thử giữa đám đông có trẻ nhỏ. Quan sát người đi bộ qua đường từ giữa dòng xe, họ hay xuất hiện từ phía bị che. Ưu tiên để phụ huynh đưa con qua đường trước, mất vài giây nhưng đổi lại cả đoạn thông thoáng hơn. Cách đi này nghe chậm, thực ra nhanh hơn hẳn so với lách rồi bị vướng trước cổng.
Lên kế hoạch giờ đi cho ngày đầu năm học
Tối hôm trước, chuẩn bị sẵn xe: đổ xăng trước, kiểm tra đèn, thắng, gương, áp suất lốp để sáng hôm sau không phải dừng thêm. Dự tính thời gian theo hướng đi dự phòng, cộng thêm phần dự phòng cho đoạn có thể ùn. Nếu đi cùng con, nên chọn giờ sớm hơn đợt đông: đến trường từ bảy giờ, bạn vừa đưa con vào ổn thỏa vừa ra đi tiếp trước khi đường đóng cứng.
Với phụ huynh cần đưa con vào tận lớp, cách hợp lý là gửi xe ở bãi xa hơn một chút rồi đi bộ đoạn cuối, đừng đỗ ngay trước cổng. Người không đưa con thì hoàn toàn nên đi sớm hoặc dời giờ xuất phát sau tám giờ nếu công việc cho phép. Trường hợp cơ quan cho linh hoạt giờ, dời cuộc họp đầu giờ sang giữa sáng cũng là cách hay, khỏi phải đua với đợt xe phụ huynh.
Kinh nghiệm đưa đón con đi học ở khu Tây Hồ bằng xe máy điểm rõ giờ tan trường cũng theo logic tương tự. Tuyến đi từ Hà Đông sang Linh Đàm là ví dụ tốt về việc chọn hướng vòng thay vì băng ngang nút đông. Chủ đề cung đường nội thành có thêm nhiều tuyến đi vòng quanh Hà Nội, và chuyên mục cung đường tổng hợp cả các hành trình dài cho những ngày nghỉ. Chuẩn bị trước một tối, chỉ mất vài phút, đổi lại là một buổi sáng ngày khai giảng đi trót lọt.