Hà Nội đi Vân Long bằng xe máy là chuyến một ngày cho ai yêu vùng đá vôi Ninh Bình nhưng muốn tránh dòng khách đông ở các điểm quá quen thuộc. Khu bảo tồn Vân Long nằm ở huyện Gia Viễn, phía bắc tỉnh Ninh Bình, cách thủ đô một chặng chạy vừa sức trong buổi sáng. Bài này đi theo trình tự một chuyến thật: chọn đường, canh giờ, đi thuyền quanh đầm rồi về trước tối, xếp trong danh sách cung đường cuối tuần của nhóm chạy xe hay lui tới.
Cung đường Hà Nội đi Vân Long theo hướng nam
Từ nội thành, bạn men theo trục phía nam của thành phố để nhập quốc lộ 1A, hoặc lên cao tốc hướng Ninh Bình nếu muốn nhanh và đỡ xe tải. Hai đường chạy song song, cùng về được vùng chân đầm, bạn chọn theo điểm xuất phát và khung giờ rời thành phố.
Đoạn qua Hà Nam là đường trường thẳng, mặt đường tốt, hai bên đồng lúa xen khu dân cư dày. Bạn giữ tốc độ ổn định, để ý các nhánh ngõ ra và xe ba gác rẽ làn bất chợt.
Gần tới, bạn rẽ từ trục lớn theo biển chỉ dẫn vào vùng đầm, đường hẹp dần qua các thôn chân núi đá vôi. Khúc vào điểm thuyền ngắn nhưng dễ đông vào khung cao điểm, các bãi gửi xe nằm quanh khu vực bến thuyền.
Trạm xăng có dày ven trục chính qua Hà Nam, bạn châm đầy trước khúc rẽ vào đường huyện, vì phần vào bến thuyền thưa trạm hơn. Một lần nghỉ ngắn giữa chặng cũng giúp tay lái lấy lại nhịp trước khúc cuối.
Tổng chặng một chiều từ trung tâm Hà Nội vào bến thuyền khoảng chín mươi cây số, mất khoảng hai tiếng đến hai tiếng rưỡi tính cả nghỉ ngắn, tùy khung giờ và tuyến bạn chọn.
Thời gian di chuyển và khung giờ nên đi
Sáng sớm là khung đẹp nhất: mặt đầm phẳng, sương chưa tan, thuyền ít và không phải chờ. Xuất phát trước bảy giờ từ Hà Nội, bạn có mặt trước chín giờ, đi thuyền hơn một tiếng, ăn trưa quanh vùng rồi về trước khung cao điểm chiều.
Cuối tuần các bến thuyền đông từ cuối buổi sáng, nhóm đông người nên canh khung sớm hoặc chấp nhận chờ. Ngày thường vắng hẳn, hợp cho chuyến đi lẻ hoặc cặp đôi.
Chiều chủ nhật là khung nên tránh trên đường về: dòng xe về thành phố dày trên trục chính, các khúc qua thị trấn đi chậm. Về sớm sau bữa trưa, hoặc dừng ăn nhẹ lướt qua khung cao điểm, bạn đỡ phần chặng mệt.
Thời tiết cũng nên canh trước: mùa đông sương mù sớm trên đường trường, mùa hè mưa rào về chiều. Bạn xem thêm các lưu ý theo thời tiết và đường sá trước ngày đi và để giờ dự phòng nếu dự báo có mưa.
Đi thuyền giữa khu bảo tồn Vân Long
Vân Long là vùng đầm nước ngọt rộng nằm giữa thung lũng núi đá vôi, được quản lý như một khu bảo tồn thiên nhiên. Thuyền ở đây là thuyền tay do người dân địa phương chèo, chuyến đi vòng quanh chân núi, qua các mép sậy và dải nước ăn sâu vào gốc núi.
Điểm nhiều người mê nhất là độ yên: mặt nước phẳng, chỉ có tiếng mái chèo và tiếng chim, nên Vân Long được nhắc như bản trầm lắng hơn của các điểm thuyền nổi tiếng cùng tỉnh. Vùng núi đá quanh đầm là nơi sinh sống của quần thể voọc quần đùi trắng, một loài voọc quý hiếm chỉ còn ở vài vùng đá vôi; may mắn thì bạn thấy chúng ra tảng đá thoáng sáng.
Trên thuyền, bạn mang mũ, nước uống và kem chống nắng vào mùa hè; thuyền có mái che nhưng khúc qua vùng sậy thoáng đãng. Trẻ nhỏ nên mặc áo phao suốt chuyến, kể cả khi mặt nước lặng.
Sau chuyến thuyền, các quán ăn quanh bến phục vụ món vùng đá vôi như cơm cháy, thịt dê núi, canh cá bống kho quẹt, là những món đặc sản quen của Ninh Bình. Ăn trưa gần bến giúp bạn về kịp khung sáng còn nguyên trên đường.
Ngoài khúc chính quanh đầm, người chèo thường giới thiệu từng dãy núi có tên gọi bản địa, mỗi dãy một hình dáng riêng soi bóng xuống nước. Bạn ngồi phía giữa thuyền giữ cân bằng, tránh nhún người khi thuyền luồn qua mép sậy.
Vân Long còn gần các điểm cùng vùng như Tam Cốc, Tràng An hay cố đô Hoa Lư, nên nhóm muốn kéo dài buổi chiều có thể ghép thêm một điểm, nhưng canh khung để không về muộn.
Chuẩn bị xe và an toàn trên chặng về
Kiểm tra xe trước chuyến như mọi cung đường dài: mức nhớt, áp suất lốp, phanh trước sau, đèn pha và đèn phanh. Hai tiếng đường trường một chiều không quá sức xe số nhỏ hay tay ga, nhưng bóp bánh và kéo phanh thử vẫn nên làm trước khi rời thành phố.
Trên trục chính, bạn giữ khoảng cách với xe tải và xe khách, tránh vượt ở khúc có đỉnh dốc che tầm nhìn. Các kỹ năng nền tảng nằm trong nhóm bài kỹ năng, bạn ôn lại trong buổi tối trước chuyến.
Đoạn vào bến thuyền hẹp và đông giờ cao điểm, bạn đi chậm, nhường người bộ hành và không đỗ tùy tiện lề đường; gửi xe ở bãi quanh bến và giữ vé lấy xe.
Chặng về muộn dễ gặp sương và trời tối sớm vào mùa đông, đèn pha chỉnh sẵn trước; mang áo gió mỏng cho khúc về sau tối.
Tóm lại, Hà Nội đi Vân Long bằng xe máy là chuyến một ngày trọn vẹn: hai tiếng tới, hơn một tiếng trên thuyền giữa đầm, bữa trưa vùng đá vôi rồi về trước cao điểm. Bạn để chuyến này cạnh các tuyến khác trong trang cung đường để ghép hành trình trong mùa.