Hà Nội đi Tam Đảo xe máy là một chuyến cuối tuần vừa sức cho cặp đôi: thị trấn trên núi thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, cách trung tâm Hà Nội quãng gần tám chục cây số, đoạn cuối là chặng đèo lên đỉnh, tổng thời gian di chuyển thường trong khoảng hai đến ba tiếng tùy khung giờ và điểm xuất phát. Phần đáng giá nhất của chuyến không nằm ở đích đến mà ở chính cung đường tam đảo: đường thẳng qua đồng bằng, rồi khúc đèo chạy quanh sườn núi. Bài này đi theo trình tự một chuyến thật, mở ra từ danh sách các cung đường cuối tuần và khung tổng quan ở trang cung đường.
Cung đường tam đảo: các chặng chính
Từ nội thành Hà Nội, bạn chọn một trong hai hướng ra: men theo trục phía tây qua Cầu Diễn rồi nhập đại lộ Thăng Long, hoặc theo hướng bắc qua các trục dọc sông Hồng rồi lên quốc lộ hướng Vĩnh Phúc. Cả hai đều về được tuyến chính dẫn lên Tam Đảo, bạn chọn theo điểm xuất phát thay vì vòng thêm.
Đoạn đầu tiên là đường trường thẳng qua khu đồng bằng, mặt đường phẳng, ít dốc. Bạn giữ tốc độ ổn định trên chặng này và tranh thủ đi trước khi trời nắng gắt, vì chặng chiếm phần lớn quãng đường tổng.
Đoạn giữa đi qua khu thị trấn ven quốc lộ, có trạm xăng và quán nước rải rác, hợp làm điểm nghỉ kiểm tra xe. Trước đèo, bạn dừng kéo thử phanh, xem lốp và đèn, vì chặng sau là dốc liên tục và khúc cua gắt.
Chặng cuối là đèo lên thị trấn: đường quanh co, một bên vách một bên vực thoai thoải. Bạn lên số thấp, giữ đều ga và không đua với xe container trên các khúc cua che tầm nhìn, nhường đường ở các nhánh hẹp.
Trước khi lên đèo, một vòng kiểm tra xe đáng làm ở điểm dừng chân đèo: kéo thử phanh trước và sau xem ăn đều chưa, bóp hai bánh lốp, thử đèn pha và đèn phanh, xem mức nhớt nếu xe đã chạy xa lần gần nhất. Xe tay ga số nhỏ lên dốc dài là phần dễ nóng máy nhất, bạn đừng ép ga hết cỡ ở đoạn dốc cuối, giữ tốc độ đều và nghỉ thêm một lần ở khúc dừng rộng nếu thấy máy đuối. Hai gương chiếu hậu chỉnh lại theo tư thế ngồi có người sau cũng là chi tiết hay bị bỏ qua, khi cặp đôi chở đồ và người ngồi sau, tầm nhìn qua gương đổi hẳn.
Thời gian di chuyển từng khung
Xuất phát sáng sớm cuối tuần, tổng thời gian từ Hà Nội lên tới thị trấn thường từ hai tiếng rưỡi đến ba tiếng với tốc độ vừa phải. Khung này mặt đèo vắng, phần lên dốc dễ đi và dễ ngắm cảnh nhất trong ngày.
Xuất phát giữa trưa, phần đồng bằng nắng gắt và đèo đông hơn, thời gian dễ kéo thêm nửa tiếng. Khung chiều muộn chỉ hợp với ai đã quen đường và có đèn tốt, vì sương chiều về nhanh trên đỉnh.
Ngày thường đèo vắng hơn hẳn, hợp với chuyến một ngày đi về. Cuối tuần, các khung sáng trên đèo đông đoàn xe phượt, bạn giữ khoảng cách và không bám sát xe tải.
Trở về, khung nên tránh là chiều chủ nhật từ ba giờ trở đi, khi dòng xe về thành phố dồn về chặng đèo và đường trường. Về sớm sau bữa trưa giúp bạn qua đèo còn sáng và qua đoạn quốc lộ trước khung cao điểm.
Trạm nghỉ và điểm dọc đường
Trạm xăng có ở các khúc thị trấn ven quốc lộ trước đèo, bạn châm đầy tại khúc này thay vì trông vào trạm trên thị trấn, vì trên đỉnh trạm thưa và giá dễ chênh. Nước và ăn nhẹ nên mua ở khúc chân đèo, phần khuôn viên chợ nhỏ có nhiều lựa chọn.
Trên đỉnh, các quán cà phê san sát quanh thị trấn nhỏ, nhiều quán nhìn thẳng ra thung lũng, hợp cho điểm nghỉ sau khi hạ nhiệt máy. Sáng sớm trên đỉnh có sương và mây thấp, bạn mang áo khoác dù mùa hè, nhiệt độ chênh rõ so với đồng bằng.
Trải nghiệm xứng đáng với việc dậy sớm là khung biển mây buổi sớm: trước bình minh, thung lũng dưới thị trấn chìm trong lớp mây trắng, và phần ngắm đẹp nhất thường kết thúc chỉ sau vài tiếng khi mặt trời lên cao. Ai đi trong một ngày nên cân nhắc bỏ khung ngắm đêm để đổi lấy khung sáng sớm này, vì giữa hai khung thì mây sớm là phần đặc trưng nhất của đỉnh núi. Chợ nhỏ quanh thị trấn buổi sớm bán đồ ăn nóng, bạn ăn nhẹ trước khi xuống đèo thay vì để bụng đói trên chặng dốc.
Lưu trú cuối tuần nên đặt trước, vì phòng khép kín giá rẻ thường kín từ tối thứ bảy. Nếu đi về trong ngày, bạn tính giờ rời thị trấn trước ba giờ chiều để còn sáng trên toàn chặng đường về.
Với cặp đôi đi xe số nhỏ, chặng dốc đèo là phần tốn sức nhất, bạn nghỉ một lần ở các khúc dừng rộng trước khúc đèo dốc dài, cho máy nguội và tay lái lấy lại nhịp.
An toàn trên đèo và chặng về
Đèo Tam Đảo có nhiều khúc cua gắt và tầm nhìn ngắn, kỹ năng quan trọng nhất là đi đúng làn và giảm số trước khi vào cua, không phanh gấp giữa khúc. Mặt đường về mùa mưa dễ có rêu và đất trượt ở mép, bạn không ép sát mép đường.
Sương mù về đêm trên đỉnh dày nhanh, nếu lỡ khung về muộn, bạn bật đèn pha gần và đi theo các xe quen đường. Cặp hai xe nên giữ khoảng nhìn thấy đèn nhau trên toàn chặng đèo.
Đồ mang theo cho chuyến hai ngày: áo khoác, áo mưa mỏng, đồ sửa xe nhỏ như bơm và bộ vá, cùng giấy tờ xe đầy đủ. Trên đường trường, bạn vẫn giữ thói quen né vệt đá ven lề như mọi chuyến dài khác.
Cuối cùng, kế hoạch gọn của một chuyến hai ngày thường như sau: sáng thứ bảy lên sớm đi trọn chặng trước mưa trưa, chiều dạo thị trấn và ngắm mây, sáng chủ nhật xem biển mây sớm rồi về trước khung ba giờ chiều. Bạn xem thêm các dòng chạy dài khác trong khung cung đường cuối tuần cho những dịp kế tiếp.