Mai Châu là thung lũng giữa núi đá vôi của huyện cùng tên thuộc tỉnh Hòa Bình, nơi các bản của người Thái nằm sát chân núi, ruộng lúa trải kín đáy thung lũng. Cung Hà Nội Mai Châu dài chừng một trăm bốn mươi ki-lô-mét, thuộc nhóm dài nhất trong các cung cuối tuần thường chạy từ Hà Nội, nên khách hay xếp lịch hai ngày một đêm cho thoải mái. Bài này đi theo thứ tự hành trình: vì sao xe máy không chạy được trên cao tốc, trục quốc lộ 6 thay thế, đèo Thung Khe, chỗ ở bản và cách chuẩn bị xe cho cung dài. Khách đọc trước sẽ tránh được ba lỗi hay gặp: khởi hành muộn khiến tới bản trong tối, để xe yếu chạy đèo, và trở về trong mưa.
Cung Hà Nội Mai Châu dài bao xa và mất bao lâu
Từ trung tâm Hà Nội tới trung tâm huyện Mai Châu tính theo quốc lộ 6 khoảng một trăm bốn mươi ki-lô-mét, có cách đếm tới một trăm năm mươi tuỳ điểm xuất phát và điểm tới trong thung lũng. Xe máy chạy liên tục hết chừng ba tiếng, cộng nghỉ ngắn là khoảng ba tiếng rưỡi tới bốn tiếng. Nhóm đi ô tô được chạy đường cao tốc phía tây nên nhanh hơn, nhưng nhóm đi xe máy phải theo quốc lộ 6 vì cao tốc không cho xe máy vào. Vì vậy khi xếp lịch, nhóm xe máy nên tính thời gian theo quốc lộ, khởi hành sớm để không tới bản trong tối, và dồn chặng đèo cho buổi sáng hôm sau khi đầu óc còn tỉnh táo.
Vì sao xe máy không lên được cao tốc Hòa Bình
Đường cao tốc phía tây từ vùng Hòa Lạc về thành phố Hòa Bình là đường cao tốc thật sự: làn rộng, tốc độ cao, chỉ dành cho ô tô, xe máy không được phép vào, đây là quy định chung cho mọi đường cao tốc. Đi cung Hà Nội Mai Châu bằng xe máy, khách dùng quốc lộ 6 chạy gần như song song với cao tốc: từ khu Hà Đông qua Chúc Sơn tới thị trấn Lương Sơn, đến thành phố Hòa Bình, rồi chạy tiếp qua vùng Cao Phong, Tân Lạc và leo đèo Thung Khe vào Mai Châu. Quốc lộ 6 nhiều đoạn lòng đường hẹp và nhiều xe tải, khách không ép sát mép đường cho xe tải vượt trong khúc cua vì gờ đường và cát đá dễ làm bánh xe trượt. Quy định cụ thể về xe máy và đường cao tốc xem ở bài xe máy có được vào cao tốc không.
Đèo Thung Khe: đoạn đẹp nhất của cung
Sau vùng Tân Lạc, quốc lộ 6 bắt đầu leo đèo Thung Khe, đường uốn quanh sườn núi đá vôi trắng, đoạn này đẹp nhất cung nhưng cũng cần để ý nhất khi trời xấu. Trên đèo có vài chỗ lề rộng nhìn xuống thung lũng Mai Châu, khách dừng ở đúng chỗ có chỗ đậu, không dừng ngay khúc cua không nhìn thấu. Đèo dài vài ki-lô-mét với nhiều cua gấp nối liền nhau, có lúc lên có lúc xuống; khách về số thấp, giữ đều ga, không cắt cua vì xe ngược chiều thường đi nhanh ở đây. Buổi sớm và chiều muộn trên đèo hay có sương mù và mưa rào; nếu trời quá xấu, khách dừng ở quán chân đèo chờ dịu rồi mới lên, không lấy tốc độ của nhóm đi trước làm chuẩn.
Ở Mai Châu: bản Lác và các bản người Thái
Trung tâm du lịch của thung lũng là bản Lác và các bản quanh khu thị trấn, nhà sàn của người Thái trải dài sát ruộng, khách lưu trú trong nhà sàn, trải chiếu trên sàn gỗ, chăn gối do chủ nhà lo. Bữa ăn thường là cơm chung với các món bản địa như xôi nếp nương, cơm lam, thịt trâu gác bếp và canh măng rừng, khách bàn trước thực đơn và giá với chủ nhà để khỏi chậm trễ. Chiều trong thung lũng mát nhanh, khách đi dạo bản và cánh đồng trước bữa tối; sáng hôm sau dậy sớm xem sương dưới ruộng, dùng điểm tâm, ghé chợ nhỏ ở khu thị trấn mua nếp, rau và củ về làm quà rồi mới lên đường. Các bản xa thị trấn hơn thì vắng khách hơn, đường vào bản hẹp hơn, khách hỏi kỹ chủ nhà trước khi hẹn.
Xếp lịch hai ngày cho cung Hà Nội Mai Châu
Lịch gợi ý: sáng sớm thứ bảy xuất phát, dừng ăn sáng ở vùng Chúc Sơn hoặc Lương Sơn, tới thành phố Hòa Bình nghỉ nửa tiếng, đổ xăng đầy và ăn nhẹ; đầu giờ chiều tới Mai Châu, nhận nhà sàn rồi đi dạo bản. Sáng chủ nhật khách dậy sớm, xem chợ và thung lũng trong sương, sau đó khởi hành về theo đúng trục quốc lộ 6, dừng ngắm đèo lúc sáng rồi về tới Hà Nội trước tối. Nhóm muốn gấp có thể đi về trong một ngày, nhưng nhìn nhận trước: tổng thời gian trên xe gần tám tiếng, mỏi lưng và mất cảnh vì phải chạy liên tục. Các dịp nghỉ lễ dài, nhà sàn dễ khan chỗ, khách đặt trước với chủ nhà sớm và hỏi rõ đường vào bản để tránh tới trong tối.
Kiểm tra xe cho cung dài một trăm bốn mươi ki-lô-mét
Cung này đòi hỏi xe chắc hơn các cung đi về trong ngày: lốp còn sâu hoa và căng đúng mức, dây xích ăn khớp và có dầu, má phanh còn dày, đèn sáng cả hai, và khách đổ xăng đầy ở thành phố Hòa Bình vì sau thành phố trạm xăng thưa dần, đoạn đèo ít chỗ đổ. Đồ mang theo gồm mũ bảo hiểm cài quai chuẩn, găng tay, áo gió, áo mưa, một chai nước lớn mỗi xe, bộ dụng cụ vá nhỏ và bơm tay, kèm số điện thoại tiệm sửa dọc tuyến ghi sẵn ra giấy. Mùa hè mang áo mưa vì mưa rào chiều về rất thường; mùa đông mang áo ấm và găng tay dày vì trên đèo gió lạnh. Xe nhỏ hoặc xe yếu vẫn đi được cung này nhưng nên thưa trước nhóm, đi chậm và nghỉ nhiều nhịp hơn ở các quán ven đường.
Khách cần thuê xe máy cho chuyến này liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Cung ngắn hơn để so sánh kiểu đi về trong ngày xem ở bài chạy xe từ Hà Nội đến Tràng An cuối tuần; các cung cuối tuần khác gom ở trang cung đường cuối tuần; các bài về điểm đến và lịch trình vùng Mai Châu gom ở trang Mai Châu và trang chủ đề cung đường & hành trình.