Nhiều sinh viên ở Hà Nội có lịch học trải từ sáng tới tối, và ca tối kết thúc lúc chín giờ, lúc đường phố đã đổi sang chế độ khác: vắng hơn, tối hơn, và các tuyến quen ban ngày trông lạ hơn sau giờ học mệt. Đi học buổi tối bằng xe máy là bài toán riêng của sinh viên, gắn với ngân sách eo hẹp, lịch trình dày, và việc nhiều bạn đang dùng chiếc xe đầu tiên của đời mình. Bài viết này chia sẻ cách sắp xếp thực tế để ca tối không thành gánh nặng đi lại.
Lịch ca tối và khung giờ ra về
Giờ ra về sau ca tối chia làm hai nhóm: về lúc tám rưỡi khi đường còn đông, và về lúc chín mười khi đường đã vắng. Với nhóm về sớm, thách thức là dòng xe và mệt mỏi cuối ngày: phản xạ sau sáu tiếng học thường chậm hơn bạn tưởng, nên chặng về nên đi chậm một nấc so với khi đi tới. Với nhóm về muộn, thách thức là đường vắng khiến tốc độ tăng lên vô thức và các đoạn thiếu đèn trở nên rủi ro. Cách sắp xếp hợp lý: về cùng giờ với bạn cùng phòng hoặc cùng lớp nếu được, chia nhóm theo hướng về để có người đi cùng tối thiểu một đoạn. Nếu phải về một mình muộn, nhắn cho người ở nhà giờ xuất phát và giờ dự kiến về, một thói quen nhỏ mà nhiều bạn trẻ bỏ qua cho đến khi cần.
Gửi xe ở trường vào buổi tối
Bãi xe trường buổi tối thường thưa hơn ban ngày, và một số trường chuyển sang bãi gửi tạm hoặc cổng phụ sau giờ hành chính. Trước mùa học mới, đi sớm một buổi để biết rõ bãi gửi ban đêm nằm ở đâu, giá gửi giờ tối thế nào, và cổng nào còn mở lúc chín giờ. Xe để qua buổi tối ở bãi trường cần khóa kép, và không để đồ đạc trong cốp dù chỉ là sách vở, vì sách giáo trình bạn tưởng vô giá trị vẫn là mục tiêu của các cơn hiếu kỳ. Nếu bãi tối của trường xa lớp, đi dọc các tuyến có đèn từ lớp tới bãi, và nhờ bạn cùng ca đi cùng đoạn đó thay vì đi tắt một mình qua các góc khuất giữa hai tòa nhà.
Đi nhóm bạn: vui và an toàn hơn
Đi nhóm hai ba xe buổi tối vừa vui vừa an toàn nếu giữ đúng đội hình: hàng dọc, người quen đường nhất dẫn đầu, khoảng cách hai ba xe, và không chạy song song để nói chuyện. Thống nhất trước điểm tách nhóm, vì nhiều pha lạc nhau giữa đường đến từ việc mỗi người ngỡ người kia biết lối rẽ. Nhóm nên có nhóm chat riêng cho việc này: tối nay ai học ca nào, ai đợi ai, ai về muộn. Khi một bạn trong nhóm xe hỏng giữa đường, hai xe còn lại đổi vai: một xe chở bạn đó về, một xe đưa xe hỏng về nếu kéo được, hoặc ở lại canh xe chờ hỗ trợ. Chính các tình huống kiểu này, chứ không phải các chuyến đi bình thường, là lý do lớn nhất nên có nhóm đi cùng đều đặn.
Ngân sách xăng và chi phí xe hằng tháng
Với sinh viên, chi phí đi lại là một trong các khoản lớn sau tiền thuê trọ, và nó cần được quản lý như một mục ngân sách riêng chứ không trộn vào tiền ăn. Ước tính đơn giản: mỗi buổi học đi về khoảng sáu đến mười km tùy khoảng cách từ trọ tới trường, và mỗi tuần bốn buổi học tương đương một lượng xăng cố định. Đổ xăng theo lịch, ví dụ đầu tuần, với đúng mức dự kiến, giúp tránh hai việc: đổ xăng lẻ nhiều lần tốn thời gian, và cạn xăng giữa đường về tối. Với các bạn thuê xe theo tháng vì chưa mua xe, cách tính cũng tương tự: giá thuê tháng chia đều cho các tuần, cộng xăng dự kiến, cộng phí gửi xe, cho ra con số đi lại mỗi tuần để so với phương án khác như xe buýt kết hợp đi bộ.
Thuê xe máy theo tháng cho sinh viên
Nhiều sinh viên chọn thuê xe theo tháng trong các học kỳ dày lịch, vì gọn hơn mua xe cũ giá rẻ hay hỏng vặt. Khi thuê theo kiểu này, vài điều đáng chú ý: hỏi rõ phạm vi đi lại được chấp nhận, ví dụ chỉ trong nội thành hay đi các tỉnh giáp ranh về quê cuối tháng; quy định bảo dưỡng giữa kỳ như thay dầu; và cách xử lý khi xe hỏng giữa tuần thi. Trả trước theo tháng thường có giá tốt hơn theo ngày, nhưng cần so sánh với số buổi thực sự cần xe trong tháng, vì nếu chỉ đi hai buổi một tuần thì theo ngày vẫn rẻ hơn. Khi nhận xe, chụp đủ ảnh hiện trạng và giữ tin nhắn trao đổi, vì với kỳ dài, các chi tiết nhỏ hôm nay là căn cứ đối chiếu quan trọng của ba bốn tháng sau.
Mùa thi và các tối ôn bài muộn
Mùa thi, các phòng tự học mở muộn hơn và bạn về khuya hơn thường lệ. Đây là lúc chuẩn bị đi lại nên được nâng cấp tạm thời: kiểm tra đèn xe trước tuần thi, sạc điện thoại đầy trước mỗi tối ôn, và chuẩn bị sẵn đèn pin nhỏ trong balo cho đoạn từ cổng trường tới bãi xe. Các tối trước ngày thi, nếu quá mệt, cân nhắc ngủ lại chỗ bạn cùng lớp gần trường thay vì cố về trong trạng thái không tỉnh táo, vì một pha mất an toàn đêm trước ngày thi đánh đổi cả môn thi chứ không chỉ một buổi nghỉ. Kế hoạch này nghe quá cẩn trọng, nhưng ai từng vành nó giữa mùa thi đều hiểu giá thật của nó nằm ở đâu.
Trời mưa và các tối trở lạnh đột ngột
Mùa chuyển ở Hà Nội có những đợt mưa tối bất chợt và những đợt trở lạnh khiến chiếc áo mỏng trong balo không còn đủ dùng. Chuẩn bị cho hai kịch bản này nên thành thói quen ngay từ những tuần đầu của năm học: một bộ áo mưa mỏng mỏng để cốp quanh năm chứ không chỉ mùa mưa, và từ tháng mười một trở đi, balo luôn có thêm một lớp áo giữ nhiệt gọn. Khi mưa bắt đầu rơi lúc đang trên đường về, dừng dưới mái hiên đợi cơn rào ban đầu, vì mười lăm phút đầu tiên của các cơn mưa tối là lúc đường trơn nhất và tầm nhìn của mọi người kém nhất. Chiều lạnh, tay tê cứng làm thao tác bóp phanh kém chính xác, nên chặng cuối về trọ nên đi chậm và nếu tay đã tê rõ, dừng xoa tay vài phút ở quán trà sữa ven đường, khoản chi nhỏ mà đôi khi lại là khoản an toàn giá trị nhất của cả buổi tối. Ngoài ra, nhóm bạn cùng trọ nên thống nhất một nhóm tin nhắn riêng cho những tối đi học muộn, để ai về một mình cũng báo nốt đoạn đường còn lại, một thói quen nhỏ mà nhiều sinh viên năm nhất chưa nghĩ tới cho tới khi lần đầu gặp chuyện giữa đường.
Trang bị tối thiểu trong cốp xe
Bộ đồ để trong cốp xe cho sinh viên đi ca tối nên gồm: áo mưa mỏng, vì mưa chiều Hà Nội đến không báo trước; đèn pin nhỏ; pin dự phòng cho điện thoại; và một bản photo chụp giấy tờ quan trọng nếu có việc cần. Mũ bảo hiểm đạt chuẩn là khoản không nên tiết kiệm, vì nó là vật dụng an toàn duy nhất giữa bạn và mặt đường. Áo có dải phản quang đáng mua, đặc biệt với các bạn về muộn qua các đoạn đường lớn thiếu đèn. Các vật này tổng cộng không nặng và không đắt, nhưng mỗi thứ đều có ít nhất một tình huống cứu nguy thực tế mà các anh chị khóa trước đã trải qua và kể lại đủ nhiều lần.
Kết lại
Đi học ca tối an toàn nằm ở đi nhóm khi có thể, giữ thói quen báo giờ về, quản lý chi phí xăng xe như một mục ngân sách riêng, và chuẩn bị cốp xe đủ đồ cho các tình huống đêm. Nếu bạn là sinh viên đang cần thuê xe theo tháng cho học kỳ sắp tới, hãy liên hệ với Nguyễn Tú để trao đổi nhu cầu cụ thể, đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, hoặc xem thêm các bài chia sẻ về đi lại hằng ngày của sinh viên.