Ngoài camera, cảnh sát còn được dùng thiết bị phát hiện vi phạm giao thông nào với xe máy, và con số thiết bị đo được có thành căn cứ phạt nguội không? Câu trả lời nằm ở Nghị định 61/2026/NĐ-CP, ký ngày 13/02/2026, hiệu lực từ 01/4/2026. Phụ lục I liệt kê 25 loại phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cho giao thông đường bộ; khoản 2 Điều 9 nêu lực lượng được trang bị.
Bài đọc danh mục này từ góc nhìn người đi xe máy ở Hà Nội và không nêu mức phạt. Đây là thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.
Căn cứ: Điều 67 Luật 36/2024 và Nghị định 61/2026
Điều 67 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 liệt kê biện pháp phát hiện vi phạm: khoản 1 là hệ thống giám sát và camera trên tuyến, trong đô thị; khoản 2 là phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, thiết bị thông minh hỗ trợ chỉ huy giao thông.
Danh mục cụ thể do Chính phủ ban hành. Nghị định 61/2026 làm việc này và bãi bỏ Nghị định 135/2021/NĐ-CP (điểm a khoản 2 Điều 23). Khoản 1 Điều 6 chia 11 phụ lục theo lĩnh vực, Phụ lục I dành cho đường bộ, nên con số 25 không gồm đường sắt, đường thủy hay môi trường.
Điều 64 Luật Xử lý vi phạm hành chính thêm hai yêu cầu nền: thiết bị phải đã được kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm; kết quả phải ghi nhận bằng văn bản.
Danh mục 25 thiết bị phát hiện vi phạm giao thông đường bộ
Nghị định chỉ đánh số từ 1 đến 25. Ba nhóm dưới đây do người viết sắp xếp cho dễ đọc; số trong ngoặc là số thứ tự trong Phụ lục I.
Nhóm người đi xe máy dễ gặp nhất:
- Phương tiện đo kiểm tra tốc độ phương tiện giao thông có ghi hình ảnh (3).
- Phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở (4).
- Thiết bị ghi âm và ghi hình (5).
- Phương tiện đo khoảng cách giữa hai phương tiện giao thông đang chạy (6).
- Thiết bị đo, thử chất ma túy (8).
- Phương tiện đo độ ồn (13), đo nồng độ khí thải (14), đo độ khói (15).
- Thiết bị phát hiện giấy tờ, tài liệu giả (18).
- Hệ thống giám sát, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông; hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, điều hành giao thông (21).
Nhóm gắn với ô tô, xe kinh doanh vận tải: cân kiểm tra tải trọng xe cơ giới (2); thiết bị đo độ rơ góc của vô lăng (17); thiết bị trích xuất dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình (19); thiết bị trích xuất hình ảnh từ camera lắp trên xe ô tô kinh doanh vận tải (20); thiết bị trích xuất từ camera xe vận tải nội bộ (25).
Nhóm đo kỹ thuật, khám nghiệm và lưu trữ: phương tiện đo độ dài (1); đo định vị bằng vệ tinh (7); thiết bị ghi đo bức xạ (9); thiết bị đánh dấu hóa chất (10); đo áp suất khí nén (11); thiết bị đo hiệu quả phanh xe cơ giới (12); thiết bị đo cường độ ánh sáng (16); bộ máy quét hiện trường (22); máy vi tính, máy tính bảng lưu trữ kết quả (23); thiết bị trượt ngang (24).
Có trong danh mục không có nghĩa là có mặt ở mọi chốt: khoản 2 Điều 12 chỉ cho lắp đặt, sử dụng khi có quyết định hoặc kế hoạch được phê duyệt.
Máy đo độ ồn xe máy và thiết bị đo khoảng cách
Đo độ ồn, khí thải, độ khói (13, 14, 15). Nhóm này đo tình trạng chiếc xe chứ không đo cách lái. Khoản 5 Điều 9 Luật 36/2024 cấm rú ga liên tục. Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP nêu hành vi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không có bộ phận giảm thanh, giảm khói hoặc có nhưng không bảo đảm quy chuẩn môi trường về khí thải, tiếng ồn. Ví dụ quen thuộc ở Hà Nội là xe thay ống xả nẹt pô lúc khuya qua phố Nguyễn Văn Cừ hay quanh hồ Hoàn Kiếm.
Đo khoảng cách giữa hai xe đang chạy (6). Khoản 1 Điều 12 Luật 36/2024 yêu cầu người lái xe giữ khoảng cách an toàn tối thiểu với xe phía trước cùng làn hoặc phần đường. Khoản 9 Điều 3 gọi người điều khiển xe cơ giới là “người lái xe”, nên quy định này áp dụng cả với xe máy. Bám đuôi xe trước trên cầu Chương Dương giờ tan tầm là thói quen nên bỏ; xem thêm bài giữ khoảng cách an toàn khi đi xe máy.
Camera và đo tốc độ có ghi hình: nhóm dễ dẫn tới phạt nguội
Thiết bị số 21, 3 và 5 tạo ra bản ảnh, video có thể xử lý sau khi xe đã đi qua. Điều 22 còn cho dùng kết quả từ camera của tổ chức quản lý hạ tầng giao thông và camera trên xe kinh doanh vận tải làm căn cứ.
Lỗi camera nút giao hay ghi có ở bài camera AI ở các nút giao Hà Nội; cách đọc bản ảnh đo tốc độ có ở bài phạt nguội lỗi chạy quá tốc độ với xe máy.
Nghị định không chia thiết bị thành loại “phạt nguội” và “phạt tại chỗ”. Trên thực tế, phép đo trên người hoặc trên xe như nồng độ cồn, độ ồn thường cần dừng xe; với nồng độ cồn, lý do có ở bài lỗi nồng độ cồn có bị phạt nguội qua camera không.
Ai được trang bị: khoản 2 Điều 9, có Công an cấp xã
Điểm a khoản 2 Điều 9 liệt kê các lực lượng Công an, gồm Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Thanh tra Công an nhân dân và Công an xã, phường, đặc khu (Công an cấp xã). Danh sách còn có Cục Đường bộ Việt Nam (điểm d) và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã (điểm k). Như vậy Công an phường, chẳng hạn ở khu vực Bồ Đề, Long Biên, cũng thuộc diện được trang bị.
Phạt nguội từ thiết bị đo: kết quả phải ghi nhận thế nào
Khoản 2 Điều 14 yêu cầu kết quả được ghi nhận bằng văn bản, gồm:
- Tên cơ quan; họ tên, chữ ký người dùng thiết bị.
- Tên, địa chỉ người vi phạm, nếu xác minh được.
- Bản ảnh (thiết bị ghi hình, đo tốc độ có ghi hình) hoặc chỉ số đo (thiết bị đo lường).
- Thời gian, địa điểm, hành vi vi phạm hoặc kết luận đo.
Thiết bị phải còn hạn kiểm định, hiệu chuẩn (điểm b khoản 2 Điều 13). Theo khoản 3 Điều 14, kết quả chỉ dùng được đến hết thời hiệu xử phạt. Trình tự thông báo, biên bản, quyết định nằm ở Điều 15, giải thích trong bài thông báo vi phạm, biên bản và quyết định xử phạt trong vụ phạt nguội.
Người đi xe thuê nên làm gì
- Không tự thay ống xả, còi, đèn trên xe thuê; thấy xe ồn hoặc khói bất thường thì báo cửa hàng.
- Nhận thông báo kèm bản ảnh thì đối chiếu thời gian, địa điểm với thời gian thuê.
- Theo dõi mục phạt nguội và chuyên mục an toàn và pháp lý khi có văn bản mới.
Khách của Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, khi có thông báo liên quan đến xe đang thuê có thể gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00 để cùng đối chiếu.
Nguồn đối chiếu
- Nghị định 61/2026/NĐ-CP (Điều 6, 9, 12, 13, 14, 15, 22, 23, Phụ lục I): Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
- Luật 36/2024/QH15, hợp nhất 55/VBHN-VPQH (Điều 3, 9, 12, 67): bản hợp nhất.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính, bản hợp nhất (Điều 64): văn bản.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Điều 14): văn bản gốc, đọc kèm văn bản sửa đổi mới nhất.
Quy định có thể thay đổi; với trường hợp cụ thể, hãy hỏi đơn vị Cảnh sát giao thông hoặc Công an cấp xã có thẩm quyền.