Con đang học lớp 12, sinh nhật thứ 18 còn vài tháng, và cả nhà muốn biết chưa đủ 18 tuổi thi bằng A1 có được không, bao giờ nộp hồ sơ học, bao giờ được dự sát hạch. Bài này đọc thẳng điều khoản luật hiện hành, tách phần luật nói chắc với phần phải hỏi cơ sở đào tạo.
Chưa đủ 18 tuổi thi bằng A1: luật hiện hành nói gì
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Khoản 1 Điều 59 quy định độ tuổi:
a) Người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy;
b) Người đủ 18 tuổi trở lên được cấp giấy phép lái xe hạng A1, A, B1, B, C1…
Như vậy, bằng A1 theo luật mới gắn với mốc đủ 18 tuổi. Một số tài liệu trên mạng ghi mốc 16 tuổi cho bằng A1; mốc 16 tuổi trong luật thực ra dành cho xe gắn máy ở điểm a, không phải bằng A1.
Hạng A1 theo điểm a khoản 1 Điều 57 dành cho xe mô tô hai bánh đến 125 cm3 hoặc động cơ điện đến 11 kW, và theo điểm a khoản 5 cùng điều thì không có thời hạn.
Mốc tuổi tính vào lúc nào: học, dự sát hạch hay nhận bằng
Luật chia ra ba khâu, mỗi khâu có câu chữ riêng.
Khâu học. Khoản 1 Điều 60 yêu cầu người muốn có bằng phải được đào tạo lý thuyết và thực hành. Điều 60 không tự ghi độ tuổi tối thiểu để bắt đầu học; chương trình đào tạo do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định theo khoản 8.
Khâu dự sát hạch. Khoản 1 Điều 61 viết:
Người đã hoàn thành chương trình đào tạo lái xe, có độ tuổi, sức khỏe theo quy định tại Điều 59 của Luật này được đăng ký để tham dự kỳ sát hạch lái xe.
Nghĩa là khi đăng ký dự sát hạch, bạn phải đáp ứng mốc tuổi của Điều 59, tức đủ 18 tuổi với hạng A1.
Khâu cấp bằng. Khoản 1 Điều 62 nói giấy phép được cấp cho người dự sát hạch có kết quả đạt yêu cầu.
Còn câu hỏi “17 tuổi mấy tháng thì cơ sở nhận hồ sơ học” hay “tuổi tính đến ngày nộp hồ sơ hay ngày thi” thì nằm ở các thông tư hướng dẫn về đào tạo và sát hạch. Các thông tư này đã được thay thế, sửa đổi nhiều lần gần đây và chúng tôi chưa đối chiếu được toàn văn bản hiện hành, nên không khẳng định mốc cụ thể. Hãy hỏi thẳng cơ sở đào tạo: “Em sinh ngày này, sớm nhất khi nào được nộp hồ sơ học và được xếp lịch sát hạch?”
Đủ 18 tuổi thi bằng A1: lên lịch ngược từ ngày sinh nhật
Giả sử bạn sinh vào cuối mùa xuân và đang học cấp ba bên Long Biên. Có thể chia việc như sau.
Khoảng ba đến bốn tháng trước sinh nhật
- Xem lại ngày sinh trên thẻ căn cước, vì giấy tờ đăng ký đều lấy theo đó.
- Hỏi hai hoặc ba cơ sở đào tạo, chẳng hạn một nơi bên Gia Lâm và một nơi phía Cầu Giấy, cùng một bộ câu hỏi: sớm nhất khi nào được nộp hồ sơ, lịch học lý thuyết, nơi tập thực hành, lịch sát hạch dự kiến.
Khoảng một đến hai tháng trước sinh nhật
- Bắt đầu ôn bộ câu hỏi lý thuyết; phần này tự học ở nhà được.
- Hỏi cơ sở về giấy khám sức khỏe. Theo khoản 2 Điều 59, tiêu chuẩn sức khỏe người lái xe do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định; giấy khám có thời hạn, khám quá sớm có thể phải khám lại.
- Nếu cơ sở cho nộp hồ sơ học trước sinh nhật, hoàn tất thủ tục lúc này.
Sau ngày sinh nhật thứ 18
- Hoàn thành chương trình đào tạo, đăng ký dự sát hạch theo lịch cơ sở báo, nhận bằng khi đạt.
Cuối năm học thường bận ôn thi, nên đừng dồn việc học lái vào đúng những tuần đó.
Muốn biết phần lý thuyết hỏi những gì, xem bài sát hạch lý thuyết A1: những câu hay gặp.
Trước khi đủ 18 tuổi thì được đi xe gì
Điểm a khoản 1 Điều 59 cho phép người đủ 16 tuổi điều khiển xe gắn máy. Định nghĩa xe gắn máy nằm ở điểm g khoản 1 Điều 34: xe có vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h; nếu chạy xăng thì dung tích làm việc không lớn hơn 50 cm3; nếu chạy điện thì công suất động cơ không lớn hơn 04 kW.
Người lái xe gắn máy không cần giấy phép lái xe, nhưng khoản 4 Điều 56 vẫn đòi hỏi hiểu biết quy tắc, có kỹ năng điều khiển, đủ tuổi và sức khỏe. Xe số, xe ga phổ thông như Honda Wave hay Honda Vision có dung tích lớn hơn mức trên, là xe mô tô, phải có bằng A1. Thông số từng chiếc ghi trên giấy đăng ký xe.
Trong lúc chờ, xe đạp và xe buýt vẫn ổn cho quãng đường đi học quanh Long Biên hay qua cầu Chương Dương sang phố cổ.
Phụ huynh nên lưu ý gì khi con đi học lái
Chọn nơi được phép đào tạo. Hỏi cơ sở về giấy phép đào tạo lái xe và xin thông tin bằng văn bản về lịch học, các khoản thu.
Cẩn thận với lời hứa “lo trọn gói”. Theo khoản 3 Điều 61, hoạt động sát hạch lái xe do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện. Không ai bên ngoài hứa chắc được kết quả.
Không tập xe mô tô ngoài đường khi chưa có bằng. Khoản 1 Điều 56 yêu cầu người lái xe có giấy phép phù hợp với loại xe đang điều khiển. Hãy để con tập ở nơi cơ sở đào tạo bố trí, và lưu lại tin nhắn trả lời của cơ sở về mốc nộp hồ sơ.
Khi đã cầm bằng A1 trong tay
Nếu nhà chưa có xe và bạn muốn thuê một thời gian để quen tay, bài thi bằng lái A1 trong lúc chưa có xe có nên thuê không phân tích kỹ hơn. Với người còn băn khoăn về tuổi khi thuê xe, xem thêm thuê xe máy cho người dưới 18 tuổi được không.
Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, không làm dịch vụ đào tạo hay thi bằng; hỏi điều kiện thuê xe qua số 0942467674.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Các trích dẫn đối chiếu từ văn bản gốc trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ:
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 34, Điều 56, Điều 57, Điều 59, Điều 60, Điều 61, Điều 62.
- Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, hợp nhất luật trên với Luật số 118/2025/QH15.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; mốc nộp hồ sơ học và cách tính tuổi khi dự sát hạch, hãy xác nhận tại cơ sở đào tạo và cơ quan cấp giấy phép lái xe trước khi đăng ký.
Tóm lại
Bằng A1 gắn với mốc đủ 18 tuổi, và luật yêu cầu đủ tuổi khi đăng ký dự sát hạch; việc học có thể bắt đầu sớm hơn hay không thì hỏi cơ sở đào tạo. Từ đủ 16 tuổi đến trước 18 tuổi, Điều 59 chỉ mở cho xe gắn máy. Các bài khác cùng chủ đề có ở mục giấy phép lái xe, và các quy định cho người đi xe được gom tại chuyên mục an toàn và pháp lý.