Rất nhiều người ở Hà Nội thi bằng xe máy từ hồi còn dùng chứng minh nhân dân 9 số. Nay trong ví là thẻ căn cước 12 số, còn hồ sơ của tấm bằng lái ghi số CMND cũ vẫn gắn với dãy số trước đây. Tấm bằng đó còn giá trị không, có bắt buộc đi đổi không? Bài này đọc lại hai luật liên quan và tách rõ lúc nào nên chủ động đổi.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy xác nhận tại cơ quan cấp giấy phép lái xe khi làm thủ tục. Bài không nêu mức phạt hay lệ phí.
Bằng lái ghi số CMND cũ: nỗi lo đến từ đâu
Dãy số cũ có thể in trên thẻ hoặc chỉ nằm trong hồ sơ cấp bằng, tùy mẫu và thời điểm cấp. Đặt cạnh thẻ căn cước, hai dãy số không khớp, và sinh ra mấy nỗi lo:
- Bị dừng kiểm tra trên cầu Chương Dương hay đường Láng, người kiểm tra thấy số khác thì sao.
- Chứng minh nhân dân đã hết giá trị, liệu giấy tờ “đi kèm” nó có hết giá trị theo không.
- Có văn bản nào buộc phải cập nhật số mới vào bằng lái trong một thời hạn nào đó không.
Luật Căn cước 2023 nói gì về giấy tờ đã cấp
Luật Căn cước số 26/2023/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2024. Điều 46 của luật này là quy định chuyển tiếp. Nội dung dưới đây được đối chiếu qua nhiều bản tóm tắt và bài phổ biến pháp luật khớp nhau, chưa đối chiếu trực tiếp bản Công báo:
- Chứng minh nhân dân còn hạn sau ngày 31/12/2024 chỉ có giá trị sử dụng đến hết ngày 31/12/2024. Tức là từ năm 2025, tờ chứng minh 9 số không còn dùng làm giấy tờ tùy thân.
- Giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành có sử dụng thông tin từ chứng minh nhân dân, căn cước công dân được giữ nguyên giá trị sử dụng. Cơ quan nhà nước không được yêu cầu công dân thay đổi, điều chỉnh thông tin đó trong giấy tờ đã cấp.
Điểm mấu chốt nằm ở ý thứ hai. Thứ hết giá trị là tờ chứng minh nhân dân, không phải những giấy tờ khác từng dùng số của nó. Giấy phép lái xe là giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành, nên việc hồ sơ bằng gắn với số CMND cũ không làm bằng mất giá trị. Không có quy định nào buộc bạn đổi bằng chỉ vì lý do này.
Luật Căn cước đã được sửa đổi, bổ sung một số điều từ 01/7/2026; khi cần trích dẫn, hãy đọc bản hiện hành.
Điều kiện để bằng vẫn dùng được khi lái xe
Giữ nguyên giá trị không có nghĩa là dùng được vô điều kiện. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH) đặt ra ba lớp điều kiện:
- Còn hiệu lực, phù hợp loại xe. Khoản 1 Điều 56 yêu cầu người lái có giấy phép lái xe đang còn điểm, còn hiệu lực, phù hợp với loại xe đang điều khiển. Theo khoản 5 Điều 57, giấy phép hạng A1, A, B1 không thời hạn, nên bằng xe máy thông thường không có ngày hết hạn.
- Còn điểm. Điều 58 quy định mỗi giấy phép có 12 điểm. Khoản 3 nói rõ: bị trừ hết điểm thì không được lái xe theo giấy phép đó cho đến khi được phục hồi điểm theo quy định.
- Đúng hạng. Xe trên 125 cm3 cần hạng phù hợp, không liên quan số chứng minh.
Nói gọn: bằng lái ghi số CMND cũ, còn hiệu lực, còn điểm, đúng hạng thì vẫn mang theo và xuất trình bình thường. Khoản 3 Điều 56 còn cho phép xuất trình, kiểm tra qua tài khoản định danh điện tử nếu giấy phép đã được tích hợp. Cách tích hợp và kiểm tra hạng bằng trên ứng dụng có trong bài tích hợp giấy phép lái xe vào VNeID.
Có phải đổi bằng lái khi có căn cước: những trường hợp nên chủ động
Không bắt buộc, nhưng có lúc nên làm. Khoản 2 Điều 62 Luật 36/2024 liệt kê các trường hợp người có giấy phép được đổi, cấp lại. Chữ “được” cho thấy đây là quyền, không phải nghĩa vụ. Theo hướng chung, các tình huống sau đáng cân nhắc:
Thẻ bằng hỏng, mờ hoặc thông tin sai
Bằng hỏng không còn sử dụng được là một trường hợp đổi, cấp lại theo điểm b. Nếu họ tên, ngày sinh trên bằng khác với thẻ căn cước, đó là chuyện khác hẳn với chênh lệch số giấy tờ; xem bài thông tin trên bằng lái bị sai họ tên hoặc ngày sinh.
Muốn thông tin trên bằng khớp hẳn với căn cước
Điểm d cho phép đổi khi thay đổi thông tin ghi trên giấy phép. Đó là lựa chọn cho ai muốn giấy tờ gọn, không phải yêu cầu.
Bằng bìa giấy cấp trước tháng 7 năm 2012
Khoản 3 Điều 62 dùng chữ “khuyến khích đổi” với loại bằng này. Chi tiết có trong bài bằng lái xe máy bìa giấy cấp trước tháng 7 năm 2012.
Hai điều cần biết trước khi nộp hồ sơ
- Khoản 4 Điều 58: bằng sau khi đổi, cấp lại giữ nguyên số điểm trước đó, đổi bằng không xóa điểm đã bị trừ.
- Khoản 4 Điều 62: người chưa thực hiện xong yêu cầu giải quyết vụ việc vi phạm giao thông thì chưa được đổi, cấp lại. Nên tra cứu và xử lý xong trước.
Trình tự, thủ tục cấp, đổi do Bộ trưởng Bộ Công an quy định (khoản 6 Điều 62). Hồ sơ và nơi nộp có thể điều chỉnh theo thời điểm, hãy xem hướng dẫn trên Cổng dịch vụ công hoặc hỏi cơ quan công an trước.
Trước khi đổi: mấy việc nên làm ở nhà
- Đăng nhập VNeID kiểm tra thông tin giấy phép đã tích hợp có đúng họ tên, ngày sinh, hạng bằng chưa.
- Giữ tấm bằng hiện tại cẩn thận; nếu đổi, đừng bỏ đi khi chưa nhận bằng mới.
Với việc thuê xe, chênh lệch hai dãy số đôi khi khiến người giao xe hỏi thêm. Bài bằng lái ghi số chứng minh 9 số cũ, căn cước nay 12 số gợi ý giấy tờ đối chiếu nên mang. Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở 09:00 đến 21:00; điều kiện nhận giấy tờ khi thuê xin xác nhận trực tiếp qua số 0942467674.
Tóm lại
Bằng lái ghi số CMND cũ vẫn giữ nguyên giá trị theo Luật Căn cước 2023, và không có quy định buộc đổi chỉ vì đã có thẻ căn cước. Bằng còn hiệu lực, còn điểm, đúng hạng thì cứ dùng. Chỉ nên chủ động đổi khi bằng hỏng, thông tin sai hoặc là bằng bìa giấy cũ. Đọc thêm các bài trong nhóm giấy tờ xe và cá nhân và chuyên mục an toàn và pháp lý.
Nguồn tham khảo
- Luật Căn cước số 26/2023/QH15, Điều 46: Hệ thống văn bản Chính phủ.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, các Điều 56, 57, 58, 62: Hệ thống văn bản Chính phủ; bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH.
Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; xác nhận tại cơ quan cấp giấy phép lái xe trước khi làm thủ tục.