Trước một chuyến đi xa bằng xe máy, đèn xi nhan và còi là hai chi tiết bé nhất nhưng lại liên quan trực tiếp tới việc người khác có thấy bạn hay không. Kiểm tra xi nhan còi trước khi đi xa không chỉ là bật thử cho yên tâm: đó là lúc bạn phát hiện đèn cháy một bên, còi rè, hoặc công tắc tiếp xúc kém, các lỗi vốn không lộ ra trong đường phố quen nhưng trở thành rủi ro trên quốc lộ đông xe. Bài này là danh sách kiểm tra theo trình tự, dành cho cả xe của bạn lẫn xe thuê trước khi rời Hà Nội.
Kiểm tra xi nhan còi trước khi đi xa: trình tự bốn bước
Bước một, đứng sau xe và nhờ người nhà hoặc dùng phản chiếu của kính cửa bật thử cả bốn đèn xi nhan: trái, phải, trước và sau. Đèn cháy một bên là lỗi thường gặp nhất, nguyên nhân hoặc do bóng đèn lão hóa, hoặc do chân tiếp xúc oxy hóa sau mùa mưa. Bước hai, bật đèn pha và kiểm tra cả hai chế độ: chiếu gần và chiếu xa, chú ý đèn mờ một bên dù không cháy hẳn, vì mờ một bên thường là dấu hiệu ắc quy yếu hoặc chững chân đèn, và trên đường quê tối, đèn mờ là đèn không đủ.
Bước ba, giữ phanh trước và phanh sau lần lượt, kiểm tra đèn phanh có sáng ở cả hai nguồn. Đèn phanh là tín hiệu quan trọng nhất với xe chạy sau bạn trên quốc lộ, đèn phanh không sáng khiến người sau đoán tốc độ sai. Bước bốn, bấm còi vài lần: một tiếng rõ, hai tiếng liên tục nghe xem có bị rè hoặc nghẹt. Còi rè thường chỉ cần chỉnh lại, nhưng nếu còi chỉ kêu lúc vặn tay lái, đó là dấu công tắc hoặc dây côn bị lỏng, cần thợ xử lý trước chuyến đi.
Vì sao đi xa lại khác đi phố
Trong phố, bạn di chuyển giữa dòng xe dày đặc, tín hiệu xi nhan có người cũng tự đoán hướng đi qua chuyển động. Ngoài quốc lộ, khoảng cách giữa các xe lớn hơn, tốc độ cao hơn, và mỗi lần bạn chuyển làn, người lái xe tải phía sau hoàn toàn dựa vào đèn xi nhan của bạn để quyết định giữ tốc độ hay nhường chỗ. Xi nhan cháy một bên ở quãng đường này dễ bị hiểu nhầm là bạn đang nhường, đúng khoảnh khắc bạn rẽ ra ngoài.
Còi cũng vậy: trong phố còi đôi khi chỉ là tiếng làm phiền, nhưng ngoài đường dài, một tiếng còi đúng lúc ở khúc cua mù, lúc vượt xe chở hàng dài, hoặc lúc thấy người đi bộ băng ngang giữa đường là tín hiệu giữ an toàn cho cả hai phía. Còi yếu trên quốc lộ, nơi tiếng gió và tiếng máy lớn, gần như không tồn tại với người khác. Đó là lý do danh sách kiểm tra trước chuyến đi xa luôn bắt đầu từ hai chi tiết nhỏ này, trước khi tới lốp, xích và dầu.
Mang theo gì cho đèn và còi
Với xe của mình, một bộ đèn xi nhan và đèn pha dự phòng cùng công tắc nhỏ không nặng và rẻ, nên có trong hòm đồ sửa xe. Với xe thuê, bạn không mang phụ tùng được, thì cách thực dụng là yêu cầu bên cho thuê xác nhận trạng thái đèn còi khi nhận xe, bằng cách bật thử ngay trước mặt họ và chụp một video ngắn lưu lại. Nếu giữa chuyến đi đèn xi nhan hỏng, cách xử lý an toàn là chuyển sang dùng tín hiệu tay: giơ tay trái khi rẽ trái, giơ tay phải khi rẽ phải ở tốc độ thấp, và hạn chế chuyển làn khi không có tín hiệu.
Trường hợp còi chết giữa đường, về cơ bản bạn vẫn chạy được, nhưng hãy thay đổi cách lái: giữ khoảng cách lớn hơn, tránh đi trong điểm mù của xe tải, và hạn chế vượt ở các đoạn đường cong. Trở về nơi cho thuê, báo ngay lỗi để họ sửa trước khi xe tiếp tục được cho thuê tiếp, đây cũng là cách góp phần giữ an toàn cho người đi sau mình. Các hạng mục khác cần rà trước chuyến dài được gom trong bài bảo dưỡng xe, nên đọc trước một buổi trước ngày xuất phát.
Danh sách phút cuối trước khi nổ máy
Còn năm phút trước khi lên đường, hãy rà lại theo thứ tự: xi nhan bốn bên, pha hai chế độ, đèn phanh cả hai phanh, còi hai nhịp, gương hai bên sạch và đúng góc, và thử lại một lần sau khi đã khoác balo, đội mũ. Nghe dài nhưng làm chưa tới hai phút. Trên xe máy thuê, thêm một bước: chụp ảnh đồng hồ xăng và tình trạng chung của xe, lưu cùng video đèn còi nhận xe, tạo bộ bằng chứng căn bản cho cả chuyến. Ai muốn chuẩn bị kỹ hơn về tay lái đường dài có thể đọc thêm kỹ năng lái cơ bản trước khi ra khỏi phố.
Kết lại
Đèn xi nhan và còi là ngôn từ của xe máy giữa dòng xe, và mọi ngôn từ đều cần được kiểm tra trước khi đi xa. Bốn bước đèn, một bước còi, hai phút trước mỗi chuyến: thói quen nhỏ giữ cho mọi chuyển làn, mọi cú vượt và mọi khúc cua trên quốc lộ đều có tín hiệu rõ ràng. Chuyến đi xa an toàn bắt đầu không phải từ thùng xăng đầy, mà từ những tín hiệu bé xíu vốn bị bỏ qua nhiều nhất.