Trước khi chọn thuê hay mua một chiếc xe máy, rất nhiều người hỏi xe số tốn xăng không, nhất là khi so sánh với xe ga vốn được cho là tiện nhưng uống xăng hơn. Câu trả lời đáng tin là xe số nhìn chung thuộc nhóm tiết kiệm xăng nhất trong các dòng xe máy chạy xăng thông dụng, và khoảng cách với xe ga có thể rất rõ nếu người lái đi đúng cách. Bài viết này đi vào cấu tạo khiến xe số hao ít xăng, những thói quen khiến xe số uống xăng nhiều hơn thiết kế, và cách vận hành để mỗi lần đổ xăng ở Hà Nội chạy được quãng đường xa hơn.
Xe số tốn xăng không: nhìn từ cấu tạo
Xe số có dây dẫn công suất đơn giản: động cơ nối dây côn nối hộp số nối xích tới bánh sau. Trong đó bộ số được điều khiển trực tiếp bởi chân người lái, nên năng lượng từ máy được truyền tới bánh xe gần như không qua khâu trung gian nào tự quyết. Xe ga lại có bộ truyền vô cấp dùng dây curoa và hai puli, một cơ cấu mềm dẻo, thuận tiện nhưng tiêu hao một phần năng lượng chỉ để vận hành chính nó. Hệ quả là với cùng một dung tích xi lanh và điều kiện đường, xe số thường cho mức tiêu hao nhiên liệu thấp hơn.
Đó là chưa kể xe số phổ thông có khối lượng nhẹ, và trọng lượng nhẹ luôn đồng nghĩa với ít xăng tiêu thụ cho mỗi cây số di chuyển. Cấu tạo đơn giản, ít tổn thất, khối lượng nhỏ, ba yếu tố này trả lời được phần lớn câu hỏi về mức tiêu hao của xe số so với các dòng khác.
Vì sao cùng là xe số nhưng xăng chênh nhau
Mức tiêu hao không chỉ phụ thuộc xe mà phụ thuộc rất nhiều vào người cầm ga. Hai chiếc xe số cùng mẫu, một người đi về số đúng lúc, ga đều, giữ tốc độ ổn định, người kia lên số sớm, giữ ga non rồi lại vặn mạnh, lượng xăng tiêu thụ có thể khác nhau trông thấy. Thói quen giữ số cao khi qua dốc khiến máy làm việc quá tải và hao xăng, ngược lại lên số muộn trên đường thẳng làm máy gào vô nghĩa. Tình trạng kỹ thuật cũng quyết định: lốp non, nhớt cũ, lọc gió bẩn đều làm xe uống xăng hơn, dù cấu tạo vốn tiết kiệm. Nói cách khác, xe số tiết kiệm xăng được là nhờ cả máy lẫn người.
Những thói quen khiến xe số hao xăng
Danh sách thói quen tốn xăng khá dài nhưng đều dễ sửa. Vặn ga mạnh từ đèn xanh rồi giảm ngay sau đó là thói quen phổ biến nhất, khiến buồng đốt nạp lượng hòa khí lớn không dùng hết. Chạy ga đứng chỗ lâu khi chờ người cũng đốt xăng không tải. Để xe nổ máy trong lúc ăn uống, nói chuyện. Giữ số thấp trên đường thẳng thay vì lên số. Đổ xăng nhồi quá đầy khiến bình dễ rò rỉ qua nắp. Hơn nữa việc chứa nhiều đồ nặng ở cốp và để lốp non lâu ngày không bơm đều làm máy phải kéo nặng hơn. Mỗi thói quen riêng lẻ có vẻ nhỏ, cộng lại trong một tháng sẽ thành một khoản nhiên liệu không phải nhỏ cho dù bạn đi xe số.
Cách đi xe số để tiết kiệm xăng
Nguyên tắc vận hành tiết kiệm là giữ động cơ trong vùng vòng tua lý tưởng, thường là ga vừa, số vừa và tốc độ ổn định. Lên số đúng lúc máy đã đủ đà, tránh kéo số non hoặc lên số muộn. Giữ khoảng cách với xe phía trước đủ xa để nhả ga sớm thay vì phanh gấp rồi tăng tốc lại, bởi mỗi lần tăng tốc lại từ thấp là một lần tiêu hao xăng lớn. Với đường phố Hà Nội đông, cách đi này vừa đỡ xăng vừa an toàn hơn hẳn. Ngoài ra, kiểm tra áp suất lốp định kỳ, thay nhớt đúng kỳ, và bảo dưỡng lọc gió là những việc rẻ nhưng giữ cho mức tiêu hao của xe số sát với thiết kế ban đầu.
Ước lượng mức tiêu hao của xe số trong thực tế
Để biết xe mình đang hao xăng hay không, cách đơn giản nhất là tự đo theo từng lần đổ. Ghi lại chỉ số đồng hồ khi đổ đầy, sau lần đổ kế tiếp chia quãng đường đi được cho lượng xăng đã đổ, bạn có con số thực tế của chính xe mình chứ không phải con số nói chung. Hãy đo liên tục vài lần với cùng lộ trình quen để có mức sàn đáng tin, vì thời tiết, tải nặng và giờ cao điểm đều làm kết quả dao động. Nếu con số tự đo tăng rõ mà lộ trình không đổi, đó là tín hiệu xe cần bảo dưỡng hoặc bạn đã đổi thói quen đi xe.
Đi xe số thuê thì cân nhắc thế nào
Nếu bạn thuê xe số cho nhu cầu đi lại hằng ngày hoặc chuyến dài, mức tiêu hao xăng là chi phí trực tiếp bạn phải trả mỗi ngày, nên chọn xe số thường hợp lý hơn so với thuê xe ga nếu ưu tiên tiết kiệm nhiên liệu. Trước khi nhận xe, hãy hỏi người cho thuê về tình trạng bảo dưỡng gần nhất, và thử xe một vòng ngắn để nghe tiếng máy có đều không. Bạn có thể xem qua các bài về đặc tính và kinh nghiệm dùng xe số, tham khảo thông tin trong chủ đề dòng xe máy, hoặc nếu muốn so sánh chi phí thuê giữa các dòng xe số cụ thể, thông tin tổng hợp nằm ở trang bảng giá xe số.
Tóm lại, xe số tốn xăng không là câu hỏi có đáp số cụ thể: xe số thuộc nhóm tiết kiệm nhiên liệu nhất trong các dòng xe máy chạy xăng, và khoảng cách với xe ga càng rộng khi người đi xe giữ được nhịp ga đều, lên số đúng và bảo dưỡng đủ. Nếu bạn hay đi phố đông hoặc chạy chuyến dài, xe số là lựa chọn cân đối tốt giữa chi phí nhiên liệu và độ bền cơ khí.