Đến kỳ trả tiền thuê xe tháng mà chậm vài ngày: tiệm được tính lãi chậm trả hoặc thu thêm đến đâu theo Bộ luật Dân sự

Chậm trả tiền thuê xe tháng vài ngày: lãi chậm trả theo Điều 357, mức trần ở Điều 468, khoản phạt chỉ có khi đã thỏa thuận theo Điều 418 Bộ luật Dân sự.

Kỳ thuê xe tháng đến hạn hôm nay mà lương còn ba, bốn ngày nữa mới về: tiệm có được tính lãi, thu thêm một khoản “phụ thu” hay đòi lại xe không? Với người chậm trả tiền thuê xe tháng, Bộ luật Dân sự 2015 trả lời khá rõ: bên chậm trả tiền phải trả lãi trên số tiền chậm trả và mức lãi bị giới hạn; khoản phạt chỉ có khi hợp đồng đã ghi; còn chuyện chấm dứt hợp đồng gắn với việc chậm kéo dài.

Bài đọc các điều luật theo Bộ luật Dân sự 2015 trên cổng văn bản của Chính phủ, viết từ góc nhìn người cho thuê xe, không thay ý kiến luật sư; quy định có thể thay đổi, hãy đối chiếu văn bản mới nhất khi tranh chấp. Cách soạn tin báo tiệm có ở bài thuê xe tháng mà đến kỳ chưa kịp chuyển tiền; ở đây chỉ bàn khoản thu thêm được phép đến đâu.

Hạn trả tiền thuê nằm ở đâu trong hợp đồng

Khoản 1 Điều 481 quy định bên thuê phải trả đủ tiền thuê đúng thời hạn đã thỏa thuận; không thỏa thuận thì theo tập quán nơi trả tiền. Với xe thuê tháng, ngày đến hạn là ngày ghi trong hợp đồng hoặc tin nhắn chốt lúc nhận xe. Điều 351 coi việc không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn là vi phạm nghĩa vụ, nên chuyển muộn một ngày cũng đã là chậm; vấn đề là hậu quả đến đâu.

Lãi khi chậm trả tiền thuê xe tháng: được tính nhưng có trần

Khoản 1 Điều 357 viết: “Trường hợp bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.” Điều này áp cho nghĩa vụ trả tiền nói chung, gồm cả tiền thuê xe, kể cả khi hợp đồng không nhắc tới lãi.

Mức lãi được xác định theo khoản 2 Điều 357:

  • Hai bên đã thỏa thuận lãi chậm trả: theo thỏa thuận, nhưng không được vượt mức giới hạn ở khoản 1 Điều 468, hiện ghi là 20%/năm.
  • Không có thỏa thuận: áp khoản 2 Điều 468, tức 50% mức giới hạn đó tại thời điểm trả nợ, tương đương 10%/năm.

Mức giới hạn này có thể được Ủy ban thường vụ Quốc hội điều chỉnh (khoản 1 Điều 468), nên khi cần tính thật, hãy kiểm lại.

Lãi cho vài ngày chậm thực ra là bao nhiêu

Ví dụ minh họa, không phải mức tiệm nào áp dụng: bạn thuê Honda Vision theo tháng giá 1.800.000 và chuyển muộn năm ngày. Ước lượng theo mức 10%/năm, quy một năm thành 365 ngày: 1.800.000 × 10% × 5/365, ra khoảng hai nghìn rưỡi đồng. Kể cả khi hợp đồng thỏa thuận đúng mức trần 20%/năm, con số vẫn chưa tới năm nghìn đồng.

Nếu khoản thu thêm cho vài ngày chậm lớn hơn thế nhiều lần, đó không còn là lãi chậm trả theo Điều 357 mà là khoản khác, cần căn cứ riêng.

Phụ thu chậm thanh toán: chỉ có khi đã thỏa thuận phạt

Có hợp đồng thuê xe ghi kiểu “chậm thanh toán thì mỗi ngày thu thêm một khoản cố định”. Khoản 1 Điều 418 định nghĩa phạt vi phạm là sự thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng, theo đó bên vi phạm nghĩa vụ phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm; khoản 2 để mức phạt cho các bên thỏa thuận, trừ khi luật liên quan quy định khác. Theo cách đọc của chúng tôi, một khoản cố định chỉ vì trả muộn khớp với định nghĩa này, dù hợp đồng gọi là phí hay phụ thu.

  • Hợp đồng không có điều khoản phạt thì tiệm không thể tự đặt ra khoản phạt sau khi bạn đã chậm.
  • Có điều khoản thì mức phạt là con số đã ghi; đọc kỹ trước khi ký.
  • Bồi thường thiệt hại theo Điều 360 là chuyện khác, chỉ đặt ra khi việc chậm trả gây thiệt hại thật.

Hợp đồng ghi cả lãi lẫn phạt cho cùng một lần chậm thì có cộng cả hai không, bài này không kết luận; hãy hỏi người có chuyên môn khi tranh chấp. Phạt khác bồi thường thế nào, xem bài điều khoản phạt vi phạm trong hợp đồng thuê xe máy.

Chậm kéo dài: khi nào tiệm được chấm dứt hợp đồng

Khoản 2 Điều 481 quy định: khi các bên thỏa thuận trả tiền thuê theo kỳ hạn, bên cho thuê có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng nếu bên thuê không trả tiền trong ba kỳ liên tiếp, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác. Với kỳ tháng, mốc mặc định là ba tháng liền không trả, nhưng vì có chữ “trừ trường hợp có thỏa thuận khác”, hợp đồng có thể ghi điều kiện chặt hơn, chẳng hạn quá hạn một số ngày thì tiệm được lấy lại xe.

Theo Điều 428, bên đơn phương chấm dứt phải thông báo ngay cho bên kia; hợp đồng chấm dứt từ lúc bên kia nhận được thông báo, và xe phải được trả lại. Chậm trả xe thì theo khoản 4 Điều 482, bên cho thuê có quyền yêu cầu trả xe, trả tiền thuê cho thời gian chậm trả và bồi thường thiệt hại, cộng tiền phạt nếu có thỏa thuận; rủi ro với xe trong thời gian đó do bên thuê chịu, xem bài đang quá hạn trả xe thì xe thuê bị mất hoặc hỏng.

Tiền cọc là khoản riêng, hoàn trả theo hợp đồng sau khi trả xe và hoàn thành nghĩa vụ; cọc có bị dùng bù tiền thuê còn thiếu hay không, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp với cửa hàng.

Xin dời hạn bằng tin nhắn có ghi ngày trả cụ thể

Khoản 1 Điều 421 cho phép các bên thỏa thuận sửa đổi hợp đồng, và Điều 119 coi giao dịch qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu là giao dịch bằng văn bản. Tin nhắn xin dời hạn được tiệm trả lời đồng ý vì thế là bằng chứng hai bên đã chốt lại ngày trả; nếu hợp đồng gốc ký giấy, hỏi tiệm có cần thêm phụ lục không, vì khoản 3 Điều 421 yêu cầu sửa đổi theo hình thức ban đầu.

Tin nhắn nên có ba điểm:

  1. Ngày trả cụ thể, ví dụ “trước 21:00 thứ Sáu ngày 9”, không viết “mấy hôm nữa”.
  2. Số tiền sẽ chuyển: đủ kỳ một lần hay chuyển trước một phần.
  3. Câu hỏi thẳng: mấy ngày dời hạn có tính lãi hay khoản nào không, tính thế nào.

Chuyển trước một phần có lợi thật, vì lãi theo Điều 357 chỉ tính trên số tiền còn chậm. Đừng hứa rồi lùi nhiều lần: mỗi lần lùi là một lần chậm mới.

Ví dụ: người đi làm ở Long Biên thuê Wave theo tháng

Một nhân viên trọ ở Phúc Đồng, Long Biên, hằng ngày qua cầu Chương Dương sang Hoàn Kiếm làm việc, thuê Honda Wave theo tháng giá 1.200.000. Kỳ đến hạn ngày 5 nhưng lương về ngày 9. Ngày 3, người này nhắn tiệm xin dời đến ngày 9, chuyển trước một nửa và hỏi có tính thêm không.

  • Tiệm đồng ý, không tính thêm: tin nhắn đó là thỏa thuận mới, chỉ cần chuyển đúng ngày 9 và lưu biên nhận.
  • Tiệm nói có tính lãi: hỏi cách tính; với nửa kỳ còn thiếu và bốn ngày chậm, lãi ở mức 10%/năm chưa tới một nghìn đồng.
  • Hợp đồng có sẵn điều khoản phạt chậm thanh toán: bạn chịu đúng mức đã ghi, không hơn.

Tháng nào cũng lệch như vậy thì nên đổi ngày bắt đầu kỳ cho khớp ngày lương, xem bài chọn ngày bắt đầu thuê xe theo tháng khớp kỳ nhận lương.

Hỏi rõ trước khi nhận xe tháng

Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Giá thuê tháng theo bảng giá: Honda Wave 900.000–1.200.000, Honda Vision 1.800.000–2.000.000. Ngày đến hạn, cách xử lý khi chậm thanh toán và tiền cọc, bạn hỏi, xác nhận trực tiếp với cửa hàng trước khi ký. Các bài khác về thuê xe máy theo tháng nằm trong chuyên mục thuê xe.

Bạn cần thuê xe máy?

Liên hệ Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú để biết tình trạng xe và điều kiện cho kỳ thuê của bạn. Các khoản như tiền đặt cọc hoặc phát sinh cần xác nhận trực tiếp trước khi đặt.