Khi đã đi một chiếc xe suốt mấy tuần, người ta dễ coi nó như xe nhà. Thế nên lúc xe thuê va chạm nhẹ, ví dụ bị một chiếc xe khác quệt vào yếm ở ngã tư Nguyễn Văn Cừ, hay tự đổ nghiêng khi quay đầu trong ngõ chật ở Cầu Giấy, phản xạ đầu tiên của nhiều người thuê tháng là đẩy ngay ra tiệm sửa đầu ngõ cho xong chuyện. Bài này dành cho người thuê dài hạn ở Hà Nội: những việc nên làm trong mười lăm phút đầu, cách chụp ảnh để sau này nói chuyện với tiệm dễ dàng, cách báo tin, và lý do vì sao tự sửa ở ngoài thường làm mọi thứ rối hơn.
Xe thuê va chạm nhẹ: mười lăm phút đầu tiên
Va chạm nhẹ là khi không ai bị thương đáng kể, xe vẫn đứng được và hai bên có thể nói chuyện bình tĩnh. Dù vậy, mấy phút đầu vẫn quyết định nhiều thứ.
Ra khỏi dòng xe trước. Nếu xe còn dắt được, đưa xe vào sát lề hoặc lên vỉa hè rộng, bật đèn khẩn cấp nếu xe có. Trên những trục đông như Trần Khát Chân hay dốc cầu Long Biên, đứng giữa đường để cãi nhau nguy hiểm hơn nhiều so với vết xước.
Kiểm tra người trước, xe sau. Xem lại chân tay, cổ tay, đầu gối của mình và người ngồi sau. Đau nhẹ lúc đầu có thể rõ hơn sau vài giờ, nên đừng vội kết luận “không sao”.
Ghi nhận trước khi chạy tiếp. Đây là lúc nhiều người bỏ qua nhất. Chỉ cần vài phút chụp ảnh, ghi chú là đủ để tránh tranh cãi về sau, cả với người kia lẫn với tiệm cho thuê.
Chụp ảnh hiện trường sao cho có ích
Ảnh chụp vội một tấm cận cảnh vết xước thường không nói được gì. Một bộ ảnh tốt trả lời được ba câu hỏi: chuyện xảy ra ở đâu, xe nào liên quan, và hư hại cụ thể ra sao.
Ảnh toàn cảnh. Đứng lùi lại vài bước, chụp cả hai xe cùng vị trí trên đường, có biển tên phố, cột điện hoặc cửa hàng làm mốc. Nếu đã kịp dắt xe vào lề, chụp lại chỗ va chạm trên mặt đường.
Ảnh biển số. Chụp rõ biển số của xe bạn và xe bên kia. Nếu bên kia đồng ý, ghi lại tên và cách liên lạc; đừng ép nếu họ không muốn, nhưng biển số thì luôn chụp được.
Ảnh từng vết hư hại. Chụp mỗi vết ở hai khoảng cách: một tấm đủ xa để thấy vết nằm ở phần nào của xe, một tấm gần để thấy độ sâu. Nhìn kỹ cả những chỗ ít để ý như gương, tay phanh, ốp pô, mặt dưới yếm.
Một đoạn video ngắn. Quay chậm một vòng quanh xe trong khoảng nửa phút. Video giữ được thời gian, ánh sáng và bối cảnh mà ảnh tĩnh hay bỏ sót.
Nếu ngay từ lúc nhận xe bạn đã chụp lại tình trạng ban đầu, giờ là lúc bộ ảnh ấy phát huy tác dụng: tiệm và bạn có thể đối chiếu vết nào mới, vết nào có từ trước. Những mục nên ghi khi nhận xe được liệt kê trong bài biên bản bàn giao xe thuê.
Báo cửa hàng: sớm, ngắn gọn, có ảnh
Người thuê tháng hay chần chừ báo tin vì nghĩ “để cuối tháng trả xe rồi nói”. Càng để lâu, càng khó phân biệt vết va chạm hôm ấy với những vết phát sinh sau, và càng khó giải thích vì sao không báo sớm.
Một tin nhắn gọn gàng thường gồm:
- Thời gian và địa điểm va chạm, ví dụ đoạn nào trên phố Ngọc Lâm.
- Diễn biến trong một hai câu: bị quệt, tự đổ, hay va với vật cản.
- Bộ ảnh và video vừa chụp.
- Tình trạng hiện tại: xe còn chạy bình thường không, có tiếng lạ, có rung tay lái không.
Sau đó hỏi tiệm muốn bạn làm gì tiếp: đưa xe về kiểm tra, tiếp tục đi rồi ghé sau, hay chờ hướng dẫn. Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00; nếu va chạm xảy ra ngoài giờ, cứ nhắn tin kèm ảnh và hẹn mang xe qua trong giờ mở cửa hôm sau. Bài bị va quệt nhẹ khi đang thuê xe máy báo ai nói thêm về thứ tự liên lạc khi có người thứ ba liên quan.
Vì sao không nên tự mang xe ra tiệm sửa ngoài
Đây là phần người thuê dài hạn hay làm sai nhất, vì ý định thường rất tốt: không muốn làm phiền tiệm, muốn trả xe lại như cũ. Nhưng tự sửa ngoài có mấy rủi ro rõ ràng.
Phụ tùng không đồng bộ. Một chiếc ốp nhựa, một cái gương hay má phanh thay ở chỗ khác có thể khác loại, khác màu hoặc chất lượng không như tiệm vẫn dùng. Tiệm sẽ phải kiểm tra lại, có khi thay lại lần nữa.
Mất dấu hư hại ban đầu. Khi vết va chạm đã bị sơn dặm hay thay mới, không ai còn đánh giá được mức độ thật sự lúc đầu. Điều này bất lợi cho cả bạn lẫn tiệm khi cần thống nhất trách nhiệm.
Bỏ sót lỗi bên trong. Thợ ngoài thường chỉ xử lý phần nhìn thấy. Một cú đổ có thể làm cong càng, lệch tay lái hay ảnh hưởng hệ thống phanh, và chỉ người quen chiếc xe mới biết cần kiểm tra chỗ nào.
Trái thỏa thuận thuê. Nhiều hợp đồng thuê có điều khoản về sửa chữa. Nếu không chắc, hãy hỏi tiệm trước khi để bất kỳ ai tháo lắp xe.
Chi phí sửa chữa, nếu có, là chuyện cần trao đổi trực tiếp với tiệm sau khi họ xem xe. Đừng tự đoán con số hay thỏa thuận riêng với người đối diện ngay tại chỗ chỉ để “cho xong”.
Khi bên kia muốn giải quyết ngay tại chỗ
Trong va chạm nhẹ, người kia đôi khi đề nghị đưa tiền hoặc yêu cầu bạn đưa tiền ngay. Với xe thuê, hãy nhớ chiếc xe không phải của bạn. Ghi lại thông tin, nói rõ xe là xe thuê và bạn cần báo chủ xe trước. Nếu có thiệt hại với bên thứ ba, phần bảo hiểm bắt buộc của xe có thể liên quan; thủ tục chung được tóm trong bài bồi thường bảo hiểm trách nhiệm dân sự khi va chạm.
Nếu tình huống căng thẳng hoặc có người bị thương, ưu tiên an toàn và liên hệ lực lượng chức năng thay vì cố thương lượng một mình.
Chạy tiếp hay dừng: tự kiểm tra trước khi đi
Sau một cú quệt nhẹ, xe vẫn nổ máy chưa có nghĩa là chạy an toàn. Trước khi lên xe, thử nhanh:
- Bóp từng tay phanh, xem có còn ăn đều, có kêu lạ không.
- Đánh lái hết hai bên, tay lái có thẳng với bánh trước không.
- Bật đèn, xi nhan, còi, xem có cái nào tắt hẳn.
- Dắt xe vài mét, nghe tiếng cọ sát ở bánh và chắn bùn.
Thấy bất thường, đừng cố chạy qua cầu Chương Dương hay Vĩnh Tuy về nhà. Gọi cho tiệm và hỏi cách đưa xe về an toàn.
Kết lại
Một vụ xe thuê va chạm nhẹ trong tháng thuê không phải chuyện lớn nếu bạn làm đúng thứ tự: ra khỏi dòng xe, kiểm tra người, chụp ảnh đủ góc, báo tiệm sớm, và để tiệm quyết định cách sửa. Giữ được bằng chứng và sự minh bạch, bạn sẽ trả xe nhẹ nhõm hơn nhiều. Xem thêm kinh nghiệm cho người thuê xe theo tháng và các bài khác trong chuyên mục thuê xe.