Xe máy bốc khói cháy xử lý thế nào là câu hỏi người ta hay gõ vào điện thoại khi đã đứng bên lề đường, tay còn run. Giây đầu tiên là lúc dễ làm sai nhất: chạy tiếp cho tới chỗ rộng hơn, tạt nước vào xe hoặc mở cốp xem sao. Bài này đi theo đúng thứ tự khi xe mới có khói hoặc đã cháy nhỏ: dừng, tắt máy, lùi xa, gọi 114, rồi báo cửa hàng và ghi lại sự việc.
Khói bốc ra từ đầu xe máy: đừng đoán nguyên nhân, hãy dừng
Khói bốc ra từ đầu xe máy khiến nhiều người nghĩ ngay tới động cơ quá nóng. Thực ra khói và mùi khét có thể đến từ dây điện chập, nhựa chạm vào ống xả hoặc dầu nhớt rò xuống bộ phận đang nóng. Đứng bên đường, bạn không thể phân biệt các nguyên nhân đó và cũng không cần phải phân biệt.
Những dấu hiệu nên coi là nghiêm túc:
- Mùi khét như nhựa hoặc cao su cháy, hay mùi xăng nồng bất thường.
- Khói bốc lên từ đầu xe, dưới yên hoặc gần bánh xe, không tan sau khi nhả ga.
- Tiếng lách tách, đèn đồng hồ chớp tắt, xe yếu hẳn, hoặc có tia lửa nhỏ.
Một tình huống dễ nhầm ở Hà Nội: sau mưa hoặc khi vừa lội qua đoạn ngập, hơi nước bốc lên từ ống xả nóng trông khá giống khói. Không có mùi khét và hơi tan nhanh thì thường chỉ là nước bay hơi, còn phân vân thì cứ xử lý như thật.
Xe máy bốc khói cháy xử lý thế nào: dừng xe và tắt máy
Xe máy bốc cháy giữa đường làm gì trước tiên? Ba việc rất ngắn, đúng thứ tự:
- Nhả ga, bật xi nhan, tấp vào chỗ thoáng gần nhất. Không tấp vào cây xăng, tránh xa dãy xe đang đỗ và quán có bình ga.
- Dừng hẳn trên nền đường cứng rồi tắt máy bằng khóa điện.
- Dựng chân chống nếu làm được ngay; xe chao đảo thì buông xe và tránh ra, đừng cố giữ bằng tay.
Giả sử khói bốc lên trên đoạn đê ven sông Hồng. Hãy dừng ngay trên mặt đường, đừng tấp xuống bãi cỏ hay đống lá khô vì chúng rất dễ bén lửa. Trong ngõ nhỏ khu phố cổ, nơi dây điện chằng chịt và xe đỗ sát nhau, đừng đẩy xe vào sân nhà hay tiệm sửa xe. Dừng ở chỗ ít vướng nhất rồi báo cho người xung quanh.
Lùi xa khỏi xe và đưa người ra trước
Khi xe đã dừng, người đi trước, xe tính sau. Nếu có người ngồi sau, nhất là trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, đưa họ xuống trước rồi cùng lùi ra.
Lùi theo hướng ngược chiều gió để tránh khói nhựa, và giữ khoảng cách lớn hơn bạn nghĩ là cần. Lốp và xăng đang cháy có thể bùng lên hoặc bắn mảnh bất ngờ.
Đứng trên lề hoặc sau dải phân cách chứ đừng lùi ra giữa lòng đường, vì xe phía sau có thể không kịp nhìn thấy bạn trong làn khói. Người qua đường ở Hà Nội hay dừng lại xem hoặc quay phim, nên bạn cần nhờ họ đứng ra xa.
Đồ để trong cốp thì chấp nhận bỏ lại; điện thoại và ví mang trên người đã đủ cho việc tiếp theo. Chiếc xe thuê dù có làm bạn băn khoăn cũng không đáng để đứng lại giữ.
Không tạt nước, không mở cốp, kể cả khi lửa còn nhỏ
Trong cơn hoảng, bốn phản xạ quen tay dưới đây dễ gây hại hơn là giúp.
Tạt nước. Xăng nhẹ hơn nước, nên tạt nước có thể làm xăng đang cháy nổi lên và loang rộng hơn. Với dây điện đang chập, nước cũng không phải lựa chọn an toàn.
Mở cốp hoặc nhấc yên. Dưới yên thường gần bình xăng, ắc quy và dây điện, tùy dòng xe. Mở ra là đưa thêm không khí vào chỗ đang âm ỉ, lại đặt tay và mặt bạn ngay trên nguồn nóng.
Đề lại máy. Đề thử xem xe còn nổ không có thể làm tình hình tệ hơn. Xe chết máy thông thường có các bước kiểm tra trước khi gọi cửa hàng, nhưng xe đã bốc khói thì không nằm trong số đó.
Tự dập lửa nhỏ. Bình chữa cháy chỉ nên do người biết dùng thao tác, và từ khoảng cách an toàn. Nếu bạn chưa được hướng dẫn, lùi xa và gọi 114 vẫn ổn hơn.
Gọi 114: nói gì trong ba câu
Gọi 114 ngay khi bạn đã đứng ở chỗ an toàn, kể cả khi mới chỉ có khói, vì tình hình có thể thay đổi rất nhanh. Tổng đài viên thường hỏi thêm, nên hãy trả lời ngắn.
Ba điều cần nói rõ:
- Xe máy đang bốc khói hoặc cháy, kèm theo thứ dễ cháy ở gần như cây xăng, nhà dân hay xe khác.
- Địa điểm: tên đường, số nhà hoặc mốc dễ thấy như ngã tư, cổng trường. Ở trong ngõ thì nói thêm tên ngõ và đường lớn gần nhất.
- Có ai bị thương hoặc mắc kẹt hay không.
Có người bị bỏng hoặc khó thở vì khói thì báo ngay cho tổng đài và nhờ người xung quanh gọi cấp cứu 115. Cách nói vị trí cũng cần khi báo cửa hàng, bài báo vị trí chính xác khi xe thuê gặp sự cố giữa đường nói kỹ hơn.
Báo cửa hàng và ghi lại sự việc khi đã an toàn
Khi bạn và người đi cùng đã an toàn, báo cửa hàng cho thuê xe. Gọi điện trước, không ai nghe máy thì nhắn tin vì tin nhắn có dấu thời gian. Nói gọn: tên bạn, biển số xe, vị trí hiện tại, đã gọi 114 chưa và có ai bị thương không. Nếu cửa hàng đã đóng cửa, vẫn gọi 114 trước, rồi nhắn tin kèm ảnh để cửa hàng xem khi mở cửa.
Trong lúc chờ, ghi lại sự việc từ khoảng cách an toàn. Chụp ảnh hoặc quay phim ngắn cảnh khói hay lửa, biển số xe và khung cảnh xung quanh, đừng bước lại gần để lấy góc đẹp. Ghi chú nhanh vào điện thoại: mùi khét hay tiếng lạ xuất hiện lúc nào, vừa qua đoạn ngập nước chưa. Chỉ ghi những gì bạn thấy, tránh đoán nguyên nhân.
Khi lực lượng cứu hỏa tới, bạn đứng ở nơi an toàn và trả lời câu hỏi của họ. Sau khi họ cho phép lại gần, chụp thêm ảnh tình trạng xe. Đừng chạm vào hay chạy lại xe, vì ống xả, nhựa và bình xăng còn rất nóng và có thể bùng lại. Việc đưa xe đi đâu, hỏi cửa hàng trước thay vì tự nhờ tiệm sửa xe ven đường.
Với các sự cố trong mục sự cố khi thuê xe, nguyên tắc chung là dừng ở chỗ an toàn, ghi lại, rồi báo cửa hàng trước khi tự xử lý.
Nhận xe cẩn thận để xử lý kịp khi có khói
Phản xạ đúng thường chỉ có khi bạn đã nghĩ qua từ trước. Lúc nhận xe, nên ngửi xem có mùi khét hoặc mùi xăng bất thường không, nhìn xuống gầm xem có vệt dầu loang hay không và để ý các đèn báo trên đồng hồ. Thấy điều gì lạ thì nói với người cho thuê trước khi đi, đó cũng là một phần của việc thuê xe máy ở Hà Nội cho yên tâm.
Ngay bây giờ, lưu 114 vào mục yêu thích trong danh bạ, cùng số của cửa hàng bạn thuê. Nếu bạn thuê ở Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên), số đó là 0942 467 674 và cửa hàng mở cửa 09:00–21:00. Việc này chỉ mất một lúc, và khi cần bạn sẽ không phải lục tìm lúc tay đang run.