Một khách du lịch từng chia sẻ rằng điều gây sợ nhất khi lái xe máy ở Hà Nội không phải đông xe, mà là không hiểu dòng xe đang chảy theo quy luật nào. Thực tế là luật giao thông cho khách quốc tế không phức tạp như cảm giác ban đầu: phần lớn luồng di chuyển tuân theo vài quy tắc cố định, và biển báo thì chia thành nhóm dễ nhận diện. Nếu bạn nắm được các nhóm đó trước khi cầm lái, việc hòa vào dòng xe Hà Nội sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều.
Trước khi vào nội dung, nếu bạn chưa xem qua yêu cầu chung khi thuê xe, hãy đọc chuyên mục thuê xe cho khách quốc tế trong trang chủ thuê xe máy Hà Nội.
Nhóm biển báo người nước ngoài cần nhận ra trước tiên
Biển báo ở Việt Nam dùng hình dạng và màu sắc theo hệ thống chuẩn, nên bạn có thể phân nhóm nhanh mà không cần đọc chữ. Biển hình tròn viền đỏ là nhóm cấm, ví dụ cấm rẽ, cấm đi ngược chiều hay cấm dừng. Biển hình tam giác đỏ là nhóm nguy hiểm và cảnh báo, thường gặp trước chỗ giao nhau, dốc hay đoạn đường hẹp. Biển xanh tròn là nhóm chỉ dẫn được phép, như đường một chiều cho xe máy. Biển xanh vuông chữ nhật là nhóm thông tin: hướng đi, tên đường, khoảng cách tới địa danh.
Khách quốc tế nên dành vài phút đứng quan sát một ngã tư đông để soi các nhóm biển này trong thực tế. Cách học nhanh nhất là ghép biển báo với hành vi của dòng xe quanh mình, vì tài xế bản địa phản ánh gần đúng ý nghĩa từng biển.
Quy tắc chiều đường và làn xe máy
Điểm khác biệt dễ thấy nhất ở Hà Nội là làn đường dành riêng cho xe máy ở nhiều trục lớn, tách biệt với làn ô tô bằng vạch sơn và đôi khi bằng dải phân cách cứng. Khi lưu thông trên các trục như Nguyễn Văn Cừ, Giải Phóng hay Trường Chinh, bạn nên đi đúng làn xe máy thay vì len giữa ô tô.
Quy tắc chiều đường cũng cần để ý: đường một chiều xuất hiện rất nhiều trong khu phố cổ và các ngõ nhỏ. Đi ngược chiều không chỉ nguy hiểm mà còn là lỗi giao thông bị xử lý theo quy định hiện hành. Khi rẽ ở ngã tư, giữ phía làn phải theo hướng rẽ và giảm tốc, vì xe máy phía sau thường vòng sát với bán kính nhỏ.
Quy tắc ưu tiên, đèn tín hiệu và vòng xuyến
Tại nơi giao nhau không có đèn, phương tiện đến trước có quyền ưu tiên theo trật tự chung, và khi cùng tuyến thì xe bên phải không bị cản trở được đi trước. Vòng xuyến, còn gọi là nút giao thông, gặp ở vài điểm lớn như trước sân vận động: xe đã ở trong vòng được ưu tiên so với xe chuẩn bị vào.
Đèn tín hiệu thì gần như chuẩn quốc tế: đỏ dừng, xanh đi, vàng sắp đổi. Điểm riêng là ở nhiều ngã tư lớn, xe máy được tách hàng riêng chờ đèn ở vạch trước ô tô, nên khi đèn xanh, dòng xe máy khởi động trước. Bạn đừng vội rượt theo, giữ tốc độ đều là an toàn hơn cả.
Muốn hệ thống lại toàn bộ nhóm quy tắc, bạn có thể đọc tổng quan tại trang biển báo giao thông và quy định giao thông của chuyên mục an toàn pháp lý.
Lộ trình học luật giao thông cho khách quốc tế trong ba ngày đầu
Ngày đầu, hãy chỉ lái trong phạm vi quanh nơi lưu trú, chọn giờ vắng như sáng sớm hoặc sau hai giờ chiều, và tập đọc biển theo từng nhóm hình dạng. Mục tiêu của ngày đầu không phải đi xa, mà là phản xạ nhận biển cấm và biển một chiều trong tích tắc.
Ngày hai, bạn thử một lộ trình dài hơn qua hai quận, ví dụ từ khu Long Biên qua cầu rồi dọc bờ sông, nơi có đủ loại làn, vạch sơn và ngã tư đèn đỏ. Chạy chậm hơn tốc độ dòng xe một chút, giữ khoảng cách với xe trước, và để ý cách người bản địa nhường đường cho xe buýt rẽ vào điểm dừng.
Ngày ba, bạn đã đủ tự tin để ghép các cung đường có nút giao thông và đường hẹp. Nguyên tắc suốt ba ngày là không chạy theo xe bản địa với tốc độ cao, không vượt ở đường hẹp, và luôn bấm còi nhẹ trước khi vượt ở điểm khuất tầm nhìn. Sau ba ngày, phần lớn khách quốc tế nhận thấy quy tắc đã trở thành phản xạ, và chuyến đi bắt đầu thú vị thay vì căng thẳng.
Vài thói quen giúp khách quốc tế an toàn trong tuần đầu
Ba thói quen nhỏ tạo khác biệt lớn. Một là giữ khoảng cách với xe buýt khi chúng áp sát lề để đón khách, vì buýt luôn ưu tiên rà vào điểm dừng. Hai là không bấm còi liên tục như một số tài xế bản địa, mà dùng còi đúng lúc cần báo hiệu. Ba là giảm tốc về mức đi bộ khi qua chợ, cổng trường hay hẻm đông người, nơi người đi bộ thường cắt ngang.
Ngoài ra hãy tranh thủ tập dượt trên đường ít xe trước khi qua cầu hoặc vào khu đông. Cách chuẩn bị cho chuyến đi bằng xe máy, kể cả việc kiểm tra xe trước mỗi chuyến, được mô tả trong bài kiểm tra xe trước mỗi chuyến đi. Quy tắc hiện hành có thể được sửa đổi theo thời gian, nên bạn cũng nên đối chiếu văn bản mới nhất trước chuyến đi dài.
Tóm tắt cho người mới lái xe ở Hà Nội
Hãy nhớ bốn nhóm biển theo hình dạng, đi đúng làn xe máy, tôn trọng chiều một chiều, và chậm lại ở nơi giao cắt đông. Nếu bạn làm quen được bốn điều này trong ngày đầu, phần còn lại của kỳ thuê sẽ chỉ là thưởng thức thành phố. Khi cần thuê xe và hỏi thêm về đường đi quanh khu Long Biên, bạn có thể liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ trong giờ làm việc 09:00–21:00.