Nhường đường xe bus là kỹ năng sống còn khi chạy xe máy trong phố Hà Nội. Xe bus và xe tải có khối lượng lớn, phanh dài và nhiều điểm mù, trong khi xe máy nhỏ nhẹ và luôn là bên thiệt hại hơn nếu va chạm xảy ra. Ai chạy phố đủ lâu đều có kinh nghiệm né xe bus đang cặp lề đón khách, hoặc xe tải đang chuyển làn không thấy mình. Bài viết này tóm tắt cách giữ khoảng cách, xử lý điểm mù và nguyên tắc nhường xe lớn cho khách thuê xe máy trong nội thành.
Vì sao phải nhường đường xe bus và xe lớn
Xe bus cỡ lớn khi vào điểm dừng thường chiếm gần hết làn phải, xe máy chạy sát sẽ bị ép giữa bus và vỉa hè. Xe tải và xe container khi quay đầu hoặc vào ngõ cần không gian lớn, tài xế khó thấy xe máy nhỏ lọt vào góc khuất. Xe lớn khi phanh không dừng lại ngay như xe máy, nên đi trước mũi hay bám sát sau xe lớn đều là vị trí nguy hiểm.
Theo nguyên tắc an toàn chung, xe nhỏ nhường xe lớn không phải vì lời nói của ai, mà vì vật lý: trong va chạm, bên nặng luôn ít thiệt hại hơn. Nhường vài giây cho xe bus rời điểm dừng, để xe tải quay đầu xong rồi hãy di chuyển, bạn tiết kiệm được rủi ro lớn với cái giá gần như không đáng kể.
Với người thuê xe máy, xe thuê không phải xe của mình, một vết va với xe lớn vừa làm hỏng chuyến đi vừa gây phiền phức với chủ xe. Chạy đường phố kiểu phòng thủ, luôn giả định tài xế xe lớn không thấy mình, là cách nghĩ an toàn nhất.
Chạy xe sát xe lớn: ba vùng cần tránh
Vùng thứ nhất là sát ngay sau đuôi xe lớn. Đây là chỗ vệt bụi, khói và mảnh đá văng, đồng thời nếu xe lớn phanh gấp, xe máy bám sát gần như không kịp dừng. Giữ khoảng cách đủ để nhìn được gương của xe trước, tức là bạn đang ở vị trí họ có thể thấy bạn.
Vùng thứ hai là hai bên hông xe dài, nhất là giữa xe container và vỉa hè khi đường hẹp. Xe dài khi quay cua, đuôi xe quét vào trong nhiều hơn mũi xe, người đi sát hông dễ bị quét trúng. Khi xe lớn rẽ, đừng đoán mò mà chờ cho xong thân xe và đuôi xe đã sang hướng mới rồi mới chạy tiếp.
Vùng thứ ba là ngay trước mũi xe bus hoặc xe tải khi xe chuẩn bị nhích lên hoặc chuyển làn. Đây là điểm mù điển hình: tài xế ngồi cao, xe máy thấp bé ngay trước mũi rất dễ bị bỏ sót. Khi dừng đèn đỏ, đừng tiến lên quá sát mũi xe lớn bên cạnh, hãy để họ thấy bạn qua kính hoặc gương.
Xử lý các tình huống cụ thể trong phố
Khi xe bus cặp lề đón khách, bạn có ba lựa chọn: đi chậm theo sau và chờ, nhích qua lối trống giữa bus và làn kế tiếp nếu đủ rộng và an toàn, hoặc giữ khoảng cách và chờ xe rời điểm dừng. Không nên lách sát giữa bus và mép vỉa hè, vì khách đang lên xuống và cửa xe mở ra bất cứ lúc nào. Nếu nghe tiếng xe bus nháy xin, hãy để xe nhường theo tín hiệu của tài xế.
Khi xe tải đang quay đầu hoặc vào cổng, cách xử lý an toàn là dừng hẳn và chờ. Xe lớn cần vài nhịp tiến lùi mới vào được cổng, và trong lúc đó tài xế bận nhiều việc. Khoảng mười lăm giây chờ xe tải luôn rẻ hơn mọi hậu quả của việc cố chen qua. Tương tự khi gặp đoàn xe container trên đường rộng, đợi đoạn đường thẳng, tầm nhìn thoáng rồi mới vượt.
Ở vòng xuyến và nút giao, xe lớn thường chiếm nhiều làn và di chuyển chậm. Xe máy nhỏ dễ bị cuốn theo sát cạnh bánh xe. Nguyên tắc: tách khỏi cụm xe lớn càng sớm càng tốt, hoặc đi chậm ở làn phải cho xe lớn rời khỏi tầm mình. Đừng chạy song song dài với xe bus giữa phố, đó là chỗ nhiều va chạm ngõ hẹp nhất.
Rèn thói quen an toàn cho khách thuê xe máy
Khách thuê xe máy nên rèn bốn thói quen khi đi giữa xe lớn. Một, luôn nhìn gương mỗi lần đổi hướng và ra tín hiệu trước khi nhích làn. Hai, giữ khoảng cách gấp rưỡi so với khi đi sau xe máy thường. Ba, không chen vào khe hẹp giữa hai xe lớn trong giờ cao điểm, dù khe trông có chỗ. Bốn, khi trời mưa hoặc đường trơn, mọi khoảng cách kể trên nhân thêm lên, vì xe lớn phanh còn xa hơn ngày thường.
Về trang bị, đèn cốt bật thường xuyên trong giờ đông giúp tài xe bus nhận ra bạn sớm hơn. Nếu chạy vào buổi tối, mặc áo sáng màu và dán phản quang là chi tiết nhỏ mà hiệu quả rõ rệt. Những kinh nghiệm chung về giữ khoảng cách và quan sát được kể trong bài kỹ năng lái cơ bản, và các tình huống bất ngờ khác như xe bất ngờ chuyển làn có trong mục tình huống giao thông. Toàn bộ bài viết kỹ năng được gom trong mục kỹ năng, chỗ đáng để đọc trước mỗi chuyến đi trong phố.
Chạy xe máy trong phố sẽ dễ dàng hơn rất nhiều khi bạn coi xe bus và xe tải là các khối cần giữ khoảng cách, thay vì đối thủ cần vượt. Nhường đường xe bus đúng lúc, tránh chạy xe sát xe lớn, và di chuyển theo hướng có thể đoán trước được: ba điều đó giữ cho chuyến đi của bạn êm và an toàn.