Bạn dừng xe uống nước giữa chuyến và thấy hông bánh sau có một cục u nhỏ, hoặc một đường nứt chạy dọc thành lốp. Lốp xe máy phồng bướu vẫn căng, xe vẫn chạy được, nên câu hỏi đầu tiên thường là: đi tiếp về rồi tính, hay dừng hẳn ở đây? Câu trả lời ngắn: hãy dừng. Dưới đây là lý do, và những việc nên làm khi bạn đang cầm một chiếc xe thuê.
Lốp xe máy phồng bướu và nứt ở hông trông ra sao
Hông lốp, hay thành lốp, là phần cao su hai bên, nằm giữa mặt gai và vành xe. Phần này mỏng hơn mặt gai và không được làm ra để chịu va đập trực tiếp.
Phồng bướu là một chỗ gồ lên trên thành lốp, giống quả trứng cút dán vào cao su. Cách dễ nhận ra nhất là đứng lùi lại, nhìn ngang thành lốp dưới ánh sáng chiếu xiên, rồi dắt xe nhích lên vài gang tay để thấy hết vòng lốp. Chỗ phồng sẽ phá vỡ đường cong đều của thành lốp.
Nứt ở hông có hai dạng thường gặp:
- Vết rạn nhỏ, nông, chằng chịt như chân chim, hay gặp ở lốp dùng lâu hoặc phơi nắng nhiều.
- Vết nứt hay vết rách rõ, sâu, có khi lộ lớp sợi bố bên trong hoặc mép cao su bị tách ra.
Dạng thứ hai là dạng nguy hiểm. Còn dạng thứ nhất, bạn cũng không nên tự kết luận là “không sao”, vì mắt thường khó biết vết rạn đã ăn sâu tới đâu. Việc phân loại để thợ làm.
Lốp xe bị phồng có nguy hiểm không
Có. Chỗ phồng thường xuất hiện khi lớp bố bên trong đã đứt hoặc tách ra sau một cú va mạnh: sập ổ gà, lên vỉa hè ở góc nghiêng, đâm vào mép nắp cống. Lúc đó, ở vị trí ấy chỉ còn lớp cao su bên ngoài giữ hơi.
Khi xe chạy, mỗi vòng quay thành lốp lại bị ép xuống rồi bật lên. Chỗ yếu chịu lặp lại hàng nghìn lần như vậy, cộng thêm nhiệt khi chạy lâu, nên có thể nổ hoặc xì hơi rất nhanh mà không báo trước. Nếu lốp trước xì khi đang ôm cua hay giữa dòng xe đông, tay lái có thể giật và mất kiểm soát.
Vết nứt sâu ở hông cũng tương tự. Hông lốp không vá được như lỗ đinh trên mặt gai, nên chuyện “ghé tiệm vá tạm rồi đi tiếp” thường không áp dụng. Bài về chuyện vá lốp thủng ở tiệm gần nhất sẽ giúp bạn thấy khác biệt giữa lỗ thủng mặt gai và hư hỏng ở hông.
Vậy đi tiếp được không? Quãng ngắn, chậm, không chở thêm người thì rủi ro thấp hơn, nhưng không có quãng nào được gọi là an toàn với một lốp đã phồng. Cách hạn chế rủi ro tốt nhất vẫn là dừng.
Năm phút đầu sau khi phát hiện
Làm lần lượt, đừng vội xoay xở giữa đường:
- Tấp vào chỗ an toàn. Bật xi nhan, giảm ga từ từ, phanh nhẹ đều hai bánh. Chọn lề rộng hoặc trước cửa một cửa hàng, tránh dừng giữa đoạn cong hay sát chân cầu.
- Tắt máy, dựng chân chống giữa nếu được để bánh xe không chịu tải khi kiểm tra.
- Nhìn cả hai lốp và vành. Sau một cú va, vành cũng có thể móp hoặc cong.
- Không bơm thêm, không xả bớt hơi. Bơm căng làm chỗ phồng chịu áp lực lớn hơn, còn lốp non làm xe khó lái.
- Không chọc thử, không dán băng keo lên vết nứt. Những cách chữa cháy này chỉ che mất dấu hiệu.
Nếu đang chở thêm người hoặc đồ nặng, để người đi cùng xuống và tháo bớt đồ trước.
Chụp ảnh, ghi lại và báo cửa hàng
Với xe thuê, việc tiếp theo là ghi lại tình trạng trước khi làm gì khác:
- Chụp toàn cảnh chiếc xe và vị trí bạn dừng.
- Chụp cận chỗ phồng hoặc vết nứt, một ảnh nhìn thẳng, một ảnh nhìn xiên để thấy độ gồ.
- Ghi chú bạn vừa đi qua đâu, có va vào ổ gà hay vỉa hè nào không, khoảng mấy giờ.
Sau đó gọi cửa hàng cho thuê, nói ngắn gọn: lốp nào, dấu hiệu gì, bạn đang ở khu vực nào. Gửi ảnh nếu được yêu cầu, rồi làm theo hướng dẫn. Đừng tự mang xe đi thay lốp ở tiệm bất kỳ trước khi trao đổi, vì mỗi nơi cho thuê có cách xử lý riêng. Nếu thuê ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, bạn gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00 để xác nhận cách xử lý cụ thể.
Những chuyện như chi phí hay ai lo phần nào là việc thống nhất trực tiếp với cửa hàng. Việc của bạn lúc này chỉ là giữ an toàn và cung cấp thông tin rõ ràng.
Phải di chuyển xe thì làm thế nào
Không phải lúc nào cũng dừng được đúng chỗ thuận tiện. Giả sử bạn đang đi dọc đoạn đê ven sông Hồng phía Long Biên, đường hẹp, xe tải qua lại, lề không đủ rộng để đứng lâu. Lúc này hãy dắt bộ tới chỗ lề rộng hơn hoặc vào một ngõ nhỏ gần nhất, thay vì nổ máy chạy cho nhanh.
Khi dắt xe, đi sát mép phải, đầu xe cùng chiều dòng xe, bật xi nhan hoặc đèn khẩn cấp nếu xe có, nhất là khi trời đã chập choạng. Giữ tay phanh và đi chậm.
Một tình huống khác: bạn phát hiện chỗ phồng khi đang gửi xe ở quán ăn trong ngõ phố cổ. Xe đã đứng yên, nên đừng dắt ra chạy thử một vòng để xem còn ổn không. Cứ để xe đó, chụp ảnh và gọi cửa hàng từ chỗ đang ngồi.
Cách xử lý chung khi xe gặp sự cố dọc đường có trong bài xe máy thuê thủng lốp giữa đường; phần lớn nguyên tắc ở đó vẫn dùng được cho lốp phồng.
Những nhầm lẫn hay gặp khi tự xem lốp
Nhầm vết đúc với vết nứt. Thành lốp có chữ nổi, ký hiệu, đường gân trang trí. Những đường này đều và nông, còn vết nứt thì lệch, mép sắc.
Nhầm bùn khô với chỗ phồng. Cục bùn dính vào thành lốp nhìn xa có thể giống chỗ gồ. Lau sạch rồi nhìn lại.
Nghĩ lốp còn căng là ổn. Lốp phồng thường vẫn giữ hơi bình thường cho tới lúc hỏng.
Chỉ nhìn lốp sau. Cú sập ổ gà thường đánh vào bánh trước đầu tiên, nên hãy nhìn cả hai.
Nếu sau cú va bạn thấy phanh khác thường, xem thêm hướng dẫn khi xe máy thuê phanh yếu và báo cửa hàng cùng lúc.
Thói quen nửa phút mỗi lần dừng nghỉ
Bạn không cần biết sửa xe để phát hiện sớm. Mỗi lần đổ xăng hay nghỉ uống nước, hãy:
- Nhìn ngang hai thành lốp, tìm chỗ gồ hay lõm bất thường.
- Tìm vết nứt, vết cắt, vật lạ cắm vào.
- Để ý khi chạy: tay lái có rung theo nhịp, xe có “nhún” ở một điểm trên mỗi vòng bánh không.
Vừa sập một ổ gà mạnh, nhất là ở đoạn đường đang sửa, hãy tấp vào kiểm tra ngay chứ đừng đợi điểm dừng tiếp theo.
Lốp phồng hay nứt sâu ở hông không phải chuyện để thử vận may. Lần tới khi dừng nghỉ, dành nửa phút nhìn hai thành lốp; thấy dấu hiệu lạ thì dừng xe, chụp ảnh và gọi cửa hàng trước khi làm gì khác. Các tình huống tương tự được tập hợp ở mục hỏi đáp sự cố xe thuê, và bạn có thể xem cả chuyên mục hỏi đáp để chuẩn bị trước cho chuyến đi.