Kinh nghiệm đi Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong nửa ngày phụ thuộc phần lớn vào cách sắp lịch: nửa ngày là quỹ thời gian vừa đủ để thăm chậm rãi mà không phải vội. Nhưng khu di tích nằm giữa vùng phố trung tâm, nơi quán cà phê, sách cũ và các điểm tham quan khác dày đặc, nên nếu không có lịch trình, nửa ngày dễ tan ra giữa các lựa chọn. Bài này chốt một khung lịch trình thực tế từ sáng tới trưa, kèm những điểm không nên bỏ và cách đi lại bằng xe máy cho hợp lý.
Kinh nghiệm đi Văn Miếu - Quốc Tử Giám: vài nét lịch sử
Văn Miếu được vua Lý Thánh Tông cho xây năm 1070, vốn là nơi thờ Khổng Tử; Quốc Tử Giám được lập sau đó, ban đầu dành cho học trò quý tộc rồi dần mở rộng cho người học giỏi khắp nước. Trải qua các thời Lý, Trần, Lê, khuôn viên được tu bổ nhiều lần, và phần kiến trúc còn lại ngày nay mang đậm dấu ấn thời Lê với lớp trùng tu thời Nguyễn. Điểm khiến Văn Miếu khác biệt so với các di tích khác ở Hà Nội là tính liên tục: gần một nghìn năm, nơi này luôn gắn với chuyện học hành, từ trường học của kinh thành tới không gian kính trọng các bậc tiền bối khoa bảng. Nhờ vậy, một buổi tham quan không chỉ cho ảnh đẹp mà còn cho bạn chạm vào lớp sử thật của Thăng Long.
Lịch trình Văn Miếu - Quốc Tử Giám: khung thời gian vàng của buổi sáng
Khu di tích mở cửa đón khách từ buổi sáng, và khoảng một tới hai giờ đầu luôn là thời gian thoáng nhất trong ngày: khách đoàn chưa tới, sân gạch chưa đông, ánh sáng chéo làm màu lá và mái ngói lên ảnh rất đẹp. Nếu khởi hành từ Long Biên bằng xe máy, rời cửa hàng lúc tám giờ đồng nghĩa sẽ tới nơi trước giờ khách đông nhất, gửi xe dễ và có nguyên khuôn viên gần như riêng cho mình. Buổi chiều cũng tham quan được, nhưng sau ba giờ ánh sáng đã ngắn hơn, đặc biệt về mùa đông.
Về mùa: tháng ba, tư khi thời tiết chuyển nắng nhẹ và các cây cổ thụ trong khuôn viên ra lá mới là giai đoạn đẹp nhất; tháng sáu bảy nắng gắt giữa trưa nên nên chuyển lịch sang sáng sớm. Cuối tuần đông khách hơn ngày thường; nếu chọn ngày thường, gần như mọi góc trong khuôn viên đều có thể đứng ngắm mà không chen.
Các điểm không nên bỏ trong khuôn viên
Trục tham quan đi từ cổng chính vào theo thứ tự: Hồ Văn với mặt nước xanh in bóng cây cổ thụ, Khuê Văn Các với kiến trúc cổng trùng trùng mái, dãy bia Tiến sĩ đặt trong hành lang hai bên, rồi tới khu Đại Thành và khu Thái Học phía sau. Dãy bia tiến sĩ là điểm đáng dành thời gian nhất: mỗi tấm bia đá khắc tên và quê quán của những người đỗ đạt qua các khoa thi xưa, và đây là tập hợp bia tiến sĩ hiếm hoi còn giữ được gần trọn vẹn trong khu vực. Chậm lại đọc vài tấm bia, tên tuổi đó gắn với nhiều di tích khác của Hà Nội bạn từng đi qua.
Khu Thái Học phía sau trưng bày về lịch sử Quốc Tử Giám và giáo dục khoa bảng; có không gian trưng bày hiện đại hợp để kết thúc vòng tham quan. Trong sân có cây long võng và vườn mẫu đơn; hoa nở tập trung vào mùa xuân nên nếu bạn đi đúng thời điểm, vài khung hình đẹp nhất của chuyến đi nằm ở khoảng sân này chứ không cần tới bất kỳ góc nào đặc biệt.
Kết hợp điểm lân cận trong nửa ngày
Sau khoảng hai giờ trong khuôn viên, nửa ngày còn lại nên dùng cho một trong hai hướng. Hướng một: thong thả quanh các phố sách Nguyễn Văn Chảm, khu quán cà phê gần đó để nghỉ giữa buổi rồi ăn trưa ở khu Đống Đa. Hướng hai: di chuyển sang khu Ba Đình, lịch trình chi tiết cho hướng này xem tại trang du lịch Hà Nội. Nếu thích nhịp phố hồ và hàng quán, tham khảo khung lịch trình tại trang kinh nghiệm đi xe máy.
Với khách thuê xe máy cho cả lịch trình dài hơn, các câu hỏi về thuê xe cho chuyến dài được giải đáp tại trang hỏi đáp. Danh mục điểm đến đặt tại trang điểm đến.
Sắp xếp đi lại và chi phí nhỏ
Đi bằng xe máy thì khoảng cách Long Biên tới Văn Miếu chỉ mất chừng hai mươi phút ngoài giờ cao điểm. Gửi xe quanh cổng chính thuận tiện, mang theo tiền lẻ cho phí gửi xe và giá vé tham quan; cả hai loại phí đều nhỏ nhưng thay đổi theo thời điểm, nên kiểm tra thông tin hiện hành trước chuyến đi. Nếu đi nhóm nhiều người, hẹn điểm đón tập trung trên một trục lớn gần đó như Nguyễn Thái Học thay vì đợi nhau ngay trước cổng, vì đoạn trước cổng dễ tắc khi khách đông.
Về đồ mang theo, một bình nước nhỏ, mũ che nắng và giày bệt là ba thứ đáng có: trong khuôn viên chủ yếu đi bộ trên nền gạch, các ghế ngồi rải rác quanh Hồ Văn đủ nghỉ giữa chặng. Nếu đi cùng trẻ nhỏ, dãy bia tiến sĩ dễ thành một trò chơi tìm tên: cho bé đếm số bia và tìm quê quán gần nhất với quê mình, một cách nhẹ nhàng để trẻ ngồi yên khi người lớn đọc.
Kết luận về nửa ngày ở Văn Miếu
Khung lịch trình chốt lại: khởi hành sớm, một tới hai giờ cho trục bia tiến sĩ và khu Thái Học, rồi dùng phần nửa ngày còn lại cho điểm lân cận hoặc nghỉ ngơi. Đi bằng xe máy giúp bạn chủ động thời gian hơn hẳn so với chờ phương tiện công cộng giữa các điểm. Khi cần thuê xe máy tại Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.