Kinh nghiệm đi chùa Một Cột trong một nửa ngày khá đơn giản nếu biết sắp trình tự, vì bản thân chùa nhỏ, thăm chưa tới một giờ, nhưng nằm trong cụm di tích rộng quanh Ba Đình nên phần lớn thời gian dành cho việc ghép điểm và di chuyển. Bài này dựng một khung nửa ngày thực tế: chọn khung giờ, trình tự điểm, thời điểm nghỉ, và cách di chuyển bằng xe máy giữa các điểm trong cụm.
Chọn khung sáng hay chiều
Khung sáng ưu việt hơn cho cụm di tích này. Chùa Một Cột nằm trong vùng cây xanh thoáng, nắng gắt về mùa hè và gió lạnh về mùa đông, nên khung tám tới mười giờ là hợp lý nhất. Sáng sớm còn giúp bạn né dòng khách đoàn, phần lớn tới sau chín giờ rưỡi, và gần như chắc chắn có bãi gửi xe trong cụm. Nếu chọn khung chiều, nên bắt đầu sớm nhất có thể, vì cụm ngừng đón khách theo giờ niêm yết, và một số khu trong cụm dừng trước giờ chung.
Về mùa: mùa thu từ tháng chín tới mười một là giai đoạn đẹp nhất quanh Ba Đình, lá vàng trên các trục lớn thêm chất cho buổi chiều. Mùa hè nên chuyển lịch sang thật sớm; mùa đông thì mang theo lớp mỏng vì khoảng ngoài trời trong cụm lạnh nhanh sau ba giờ chiều.
Trình tự điểm quanh cụm di tích
Lịch trình khuyến nghị theo hướng đi từ điểm xa về điểm gần:
- Mở đầu bằng khu bảo tàng và nhà sàn trong cụm, phần trình bày về di sản và không gian lịch sử của vùng Ba Đình, nơi nên dành thời gian sớm nhất khi còn khỏe.
- Di chuyển sang điện Hồ Chí Minh nơi đặt lăng, đoạn đi bộ qua quảng trường theo hướng dẫn của cụm, phần tôn nghiêm cần trang phục kín đáo.
- Chốt chuyến bằng chùa Một Cột, điểm nhỏ, thăm nhanh, hợp vị trí kết thúc trước khi ra về.
Với trình tự này, toàn bộ nửa ngày cần khoảng ba giờ rưỡi, gồm cả thời gian xếp hàng vào các khu theo dòng khách. Nên mang theo nước vì hàng cây trong cụm thưa chỗ, và hỏi giờ ngừng vào khu lăng ngay tại quầy thông tin khi vào cổng, vì khung giờ này thay đổi theo mùa.
Kinh nghiệm đi chùa Một Cột: những việc nhỏ nên làm trước
Trước khi khởi hành, ba việc đáng làm: kiểm tra giờ mở cửa hiện hành của từng khu trong cụm, vì mỗi khu có khung riêng; chuẩn bị trang phục kín đáo cho phần tôn nghiêm; và mang giấy tờ tùy thân, vì lối vào cụm qua khu kiểm soát. Với khách thuê xe, danh mục giấy tờ xe bắt buộc được nêu trong bài giấy tờ bắt buộc mang theo khi lái xe máy, vì khu vực Ba Đình thỉnh thoảng có chốt kiểm tra.
Về di chuyển trong cụm: các điểm cách nhau vài trăm mét, đều đi bộ theo làn quy định, nên xe máy gửi một lần ở bãi gần cổng vào rồi đi bộ suốt là cách gọn nhất. Chụp lại vị trí bãi gửi xe lúc dựng, vì cuối buổi mỏi chân dễ nhầm hướng. Kinh nghiệm di chuyển và gửi xe ở các khu trung tâm được nêu tại trang du lịch Hà Nội và trang kinh nghiệm đi xe máy.
Ghép các điểm lân cận nếu còn thời gian
Nếu kết thúc cụm trước mười một giờ, phần còn lại của nửa ngày có thể dùng cho vùng quanh: các tuyến lá vàng quanh Hoàng Hoa Thám, khu phố cổ phía Hồ Gươm, hoặc chỉ cần thong thả quanh các trục lớn chụp ảnh. Khung lịch trình cho cả vùng được tóm tắt tại trang du lịch Hà Nội. Với khách có nhiều ngày ở Hà Nội, nên đặt cụm Ba Đình trong lịch tổng thể, với các câu hỏi về thuê xe dài ngày được giải đáp tại trang hỏi đáp. Danh mục điểm đến đặt tại trang điểm đến.
Về nhiếp ảnh: chùa Một Cột đẹp nhất lúc sáng khi mặt trời thấp, soi bóng xuống hồ Linh Quang, nhưng lúc đó dòng khách dày quanh đầu cầu. Cách đơn giản là tranh khung ngay khi cụm mở cửa, hoặc chấp nhận xếp hàng theo lượt tại các góc chụp chuẩn. Trong khu tôn nghiêm, chụp ảnh theo quy định niêm yết của từng khu, không dùng đèn flash nơi cấm và luôn để máy ở chế độ im lặng.
Nếu đi cuối tuần, nên chủ động hơn về thời gian, vì dòng khách theo đoàn làm các khu trong cụm đông đột ngột. Một chi tiết nhỏ về ăn uống: quanh cụm ít quán trong bán kính đi bộ, nên nếu lịch trình dồn khít, nên ăn trước khi vào cụm hoặc dồn bữa sau khi ra. Với khách đi cùng người lớn tuổi, ghế nghỉ trong các khu trưng bày là điểm dừng hợp lý giữa chuyến.
Đi lại bằng xe máy giữa nhà và cụm mất khoảng hai mươi lăm tới ba mươi phút từ Long Biên ngoài giờ cao điểm, nên khung nửa ngày tám giờ tới mười một giờ là vừa đẹp: khởi hành sớm, về trước trưa, tránh trưa nắng và chiều tan tầm. Nếu đi cuối tuần, cộng thêm thời gian xếp hàng ở các khu trong cụm, vì dòng khách tăng vọt so với ngày thường.
Kết luận về nửa ngày ở cụm di tích
Chốt lại: chọn khung sáng, đi theo trình tự khu trưng bày, khu tôn nghiêm rồi chùa Một Cột, dành khoảng ba giờ rưỡi cho toàn cụm, và dùng phần nửa ngày còn lại cho vùng quanh Ba Đình. Đi bằng xe máy từ Long Biên giúp bạn chủ động hoàn toàn nhịp lịch trình. Khi cần thuê xe máy tại Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.