Sinh nhật tuổi 25, 40 hay 60 sắp tới, bạn chợt nhớ thẻ căn cước đến tuổi phải đổi, trong khi tháng sau lại định thuê xe máy đi Ba Vì hoặc chạy việc khắp Hà Nội. Bài này dành cho người sắp chạm mốc: cách tự tính mốc, quy tắc hai năm, cách xếp lịch đổi thẻ không đè lên chuyến đi, và một điều hay bị nhầm: thẻ căn cước không thay được giấy phép lái xe.
Căn cước đến tuổi phải đổi: các mốc theo Luật Căn cước 2023
Phần dưới đây là tóm tắt từ nhiều nguồn khớp nhau, chưa đối chiếu nguyên văn với bản Công báo. Luật Căn cước số 26/2023/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2024. Theo các nguồn tóm tắt khớp nhau về Điều 21:
- Bốn mốc tuổi. Công dân đã được cấp thẻ căn cước phải làm thủ tục cấp đổi khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi.
- Quy tắc hai năm. Thẻ được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong thời hạn 02 năm trước độ tuổi phải đổi thì có giá trị sử dụng đến tuổi cấp đổi tiếp theo.
- Thẻ căn cước công dân cấp trước 01/7/2024 vẫn có giá trị đến hết thời hạn in trên thẻ, theo phần chuyển tiếp của luật.
Luật Căn cước đã được sửa đổi một số điều bởi Luật số 118/2025/QH15 từ 01/7/2026; các bản tóm tắt chúng tôi đọc không nêu thay đổi về mốc tuổi, nhưng hãy đọc văn bản hiện hành trước khi làm thủ tục.
Tự tính mốc của mình trong ba bước
Áp vào từng người thì hay rối, nên làm theo thứ tự này:
- Nhìn dòng ngày có giá trị đến trên mặt thẻ. Nếu ngày đó còn xa, bạn chưa cần lo.
- Đối chiếu với ngày sinh. Theo ví dụ của một trang phổ biến pháp luật, trong năm 2026 người sinh năm 2001 đủ 25 tuổi, sinh năm 1986 đủ 40 tuổi và sinh năm 1966 đủ 60 tuổi. Mốc tính theo ngày sinh của bạn, không phải ngày đầu năm.
- Xem thẻ được làm lúc nào. Nếu thẻ được cấp trong vòng hai năm trước mốc, quy tắc hai năm cho bạn dùng tiếp tới mốc sau.
Ví dụ: người được cấp thẻ khi 23 tuổi rưỡi, tức trong vòng hai năm trước sinh nhật 25, thì thẻ dùng tới mốc 40; người làm thẻ năm 21 tuổi vẫn phải đổi ở mốc 25. Nếu cách tính của bạn khác ngày in trên thẻ, hãy hỏi công an phường, xã nơi cư trú.
Thẻ sắp tới mốc có ảnh hưởng gì khi thuê xe máy
Trước sinh nhật, thẻ vẫn còn giá trị. Vướng mắc thường nằm ở khoảng thời gian quanh ngày đổi:
- Lúc làm thủ tục. Hãy hỏi cán bộ tiếp nhận xem thẻ cũ có bị giữ lại khi nộp hồ sơ không và khi nào nhận thẻ mới. Nếu có giấy hẹn trả kết quả, giữ nó cẩn thận.
- Khoảng chờ thẻ mới. Nếu trong thời gian này bạn cần thuê xe, giấy tờ cửa hàng nhận thay thế là chuyện phải hỏi trước, không nên đoán.
Với tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00 đến 21:00), giấy tờ cần mang khi thuê, đặt cọc và việc tiệm có giữ giấy nào hay không đều xác nhận trực tiếp qua số 0942467674. Nếu tiệm giữ giấy tờ gốc nào, hãy xin biên nhận ghi rõ loại giấy. Nếu bạn đã lỡ quá mốc mà chưa đổi kịp, đọc bài thẻ căn cước đã quá hạn đổi có thuê được xe máy không, vì tình huống đó khác hẳn tình huống sắp tới mốc.
Căn cước không thay giấy phép lái xe khi cầm lái
Đây là điểm nhiều người nhầm. Thẻ căn cước chứng minh bạn là ai, còn giấy phép lái xe chứng minh bạn được phép điều khiển loại xe nào. Hai giấy này không thay cho nhau.
Theo Điều 56 khoản 1 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH), người lái xe phải có giấy phép lái xe còn điểm, còn hiệu lực, phù hợp với loại xe, và khi tham gia giao thông phải mang theo:
- Chứng nhận đăng ký xe.
- Giấy phép lái xe phù hợp với loại xe đang điều khiển.
- Chứng nhận kiểm định đối với xe cơ giới theo quy định.
- Chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
Khoản 3 cùng điều cho phép xuất trình, kiểm tra các giấy tờ trên qua tài khoản định danh điện tử nếu chúng đã được tích hợp. Cách tích hợp bằng lái có ở bài tích hợp giấy phép lái xe vào VNeID. Thẻ căn cước không nằm trong danh sách giấy tờ phải mang theo xe, nhưng vẫn là giấy tờ tùy thân bạn nên có bên người. Nói ngắn gọn: đổi được thẻ căn cước mới không giúp bạn được lái xe nếu chưa có bằng phù hợp, và việc đổi thẻ căn cước cũng không phải lý do để đi đổi bằng lái.
Xếp lịch đổi thẻ quanh chuyến đi bằng xe máy
Đổi thẻ sát ngày đi dễ thành rắc rối. Vài cách sắp xếp:
Đổi trước, đi sau
Nếu sinh nhật rơi gần kỳ nghỉ, làm thủ tục sớm hơn để có thẻ mới trước khi lên đường. Người ở Long Biên, Gia Lâm hay Cầu Giấy có thể hỏi công an phường, xã nơi mình cư trú về lịch tiếp nhận; hướng dẫn thủ tục cũng có trên Cổng dịch vụ công Bộ Công an.
Đi trước, đổi sau
Nếu chuyến đi diễn ra trước sinh nhật, thẻ vẫn còn giá trị suốt chuyến. Hãy ghi nhắc lịch đổi ngay sau khi về, đừng để quá mốc rồi mới nhớ.
Kiểm tra căn cước điện tử
Nếu có tài khoản định danh điện tử mức 2, mở VNeID kiểm tra còn đăng nhập được. Cửa hàng có nhận đối chiếu qua ứng dụng hay không thì hỏi trước.
Ngày nhận xe, mang thẻ còn hạn hoặc giấy hẹn trả kết quả, bằng lái phù hợp và điện thoại sạc đầy; kiểm tra đủ giấy trước khi qua cầu Long Biên hay Chương Dương vào phố. Không dùng ảnh chụp thẻ hay mượn giấy tờ người thân trong lúc chờ thẻ mới.
Tóm lại
Thẻ căn cước đến tuổi 25, 40 hoặc 60 phải đổi, trừ khi thẻ được làm trong vòng hai năm trước mốc. Hãy xếp lịch đổi tránh trùng chuyến đi; căn cước không thay giấy phép lái xe, còn giấy tờ khi thuê luôn xác nhận trực tiếp với cửa hàng. Xem thêm nhóm bài giấy tờ xe và cá nhân và chuyên mục an toàn pháp lý.
Nguồn tham khảo
- Luật Căn cước số 26/2023/QH15, Điều 21 và Điều 46 (tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo): Hệ thống văn bản Chính phủ, Công báo.
- Tóm tắt mốc tuổi đổi thẻ: Phổ biến giáo dục pháp luật Cần Thơ, Báo Quốc tế.
- Tóm tắt Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi Luật Căn cước: LuatVietnam, Tạp chí Luật sư Việt Nam.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, Điều 56: văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH.
- Thủ tục về căn cước: Cổng dịch vụ công Bộ Công an.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy kiểm tra văn bản hiện hành và hỏi cơ quan công an khi làm thủ tục.