Đường ưu tiên xe máy đi thế nào cho đúng làn là câu hỏi của nhiều người mới cầm lái giữa các nút giao ở Hà Nội. Câu trả lời ngắn: chọn làn theo hướng đi trước khi tới nút giao, giữ làn suốt đoạn qua nút, và nhường đúng chỗ khi biển yêu cầu. Bài này tóm đường ưu tiên là gì, cách chọn làn xe máy tại nút giao, các sai lầm hay gặp, và câu nên hỏi quán khi thuê xe. Nhóm biển báo cơ bản nằm ở trang biển báo giao thông.
Đường ưu tiên là gì
Hiểu đơn giản, đường ưu tiên là đoạn được phân cấp rõ: một hướng được đi trước, hướng còn lại phải nhường. Cách phân cấp thường thấy là biển nhường đường hoặc biển dừng tại hướng phải nhường, còn hướng được ưu tiên đi qua nút giao không phải dừng.
Với người đi xe máy, hai chữ ưu tiên dễ bị lẫn. Thứ nhất là xe ưu tiên: xe cấp cứu, xe chữa cháy, đoàn xe có còi ưu tiên đang làm nhiệm vụ, mọi phương tiện đều phải nhường. Thứ hai là đường ưu tiên tại nút giao: đó là thứ tự đi qua giữa các hướng, không dính tới loại xe.
Bài này nói chủ yếu về trường hợp thứ hai, vì đó là phần gây vướng nhất cho người mới lái: đã tới nút giao rồi mới nhìn biển, rồi phân vân phải đi hay phải dừng, và phân vân giữa nút giao là lúc nguy hiểm.
Làn xe máy tại nút giao đường ưu tiên
Quy tắc chọn làn: quyết định trước khi tới nút giao. Nếu bạn định rẽ trái, sang làn trái từ đoạn thẳng trước nút; nếu đi thẳng, giữ làn giữa; nếu rẽ phải, làn phải. Vào nút rồi mới lách sang trái là lỗi hay gặp nhất, vừa nguy hiểm cho bạn, vừa làm rối dòng xe phía sau.
Giữ làn suốt đoạn qua nút. Nút giao đường ưu tiên thường có vạch dẫn hướng sơn trên mặt đường, bạn cứ theo vạch mà đi, không băng vạch trong nút. Vạch ở đây chính là ranh giới an toàn: ai băng vạch trong nút, người đó tự đặt mình vào chỗ hai dòng xe giao nhau.
Tốc độ trong nút giao giữ đều và chậm vừa. Chậm quá làm dòng phía sau mắc kẹt và dễ bị lỡ nhịp nhường, nhanh quá thì không đủ thời gian quan sát hai hướng. Đi đều, quan sát đều, đó là nhịp an toàn của mọi nút giao.
Nhường như thế nào cho đúng
Trường hợp bạn ở hướng phải nhường: giảm tốc từ xa, dừng hẳn nếu biển yêu cầu dừng, nhìn hai hướng, rồi mới đi khi rõ. Nhường không có nghĩa là nép sát mép nút giao rồi chực chờ lao ra: cách đó khiến bạn đứng ở điểm mù của các xe đi qua.
Trường hợp bạn ở hướng được ưu tiên: vẫn quan sát, vì ưu tiên trên giấy không thay được quan sát bằng mắt. Xe hướng kia có thể không để ý biển, người đi bộ có thể đang qua nút. Ưu tiên cho bạn quyền đi trước, không cho bạn quyền bỏ qua quan sát.
Với xe ưu tiên có còi, mọi tính toán làn đường dừng lại: sang sát lề phải, giảm tốc, nhường đường cho xe ưu tiên đi qua rồi mới tiếp tục. Đây là quy tắc bất di bất dịch, ở nút giao hay ngoài nút giao cũng vậy.
Cuối cùng, hãy cho xe xung quanh biết ý định của bạn: bấm xi nhan trước khi đổi làn, giảm tốc rõ ràng trước khi nhường. Trong dòng xe dày của nội đô, người lái quanh bạn đọc nhau qua xi nhan và tốc độ; khi bạn ra tín hiệu sớm, họ nhường cho bạn chỗ, và nút giao bớt đi một phần nguy hiểm.
Sai lầm hay gặp ở các nút giao Hà Nội
Sai lầm thứ nhất là tới sát nút mới quyết định. Trong nội đô Hà Nội, các nút giao thường tới nhanh sau một đoạn phố ngắn, nên quyết định làn phải xong từ khi rời khỏi khúc cua trước đó. Người mới lái hay giữ thói quen đi giữa đường rồi rẽ bất ngờ, và đó là gốc của phần lớn va chạm nhẹ tại nút giao.
Sai lầm thứ hai là tưởng biển nhường đường là biển dừng. Biển nhường đường cho phép đi qua nếu hai hướng rõ, còn biển dừng bắt buộc dừng hẳn. Nhầm hai biển này khiến bạn hoặc dừng thừa gây tắc, hoặc đi qua khi luật yêu cầu dừng.
Sai lầm thứ ba là bám sát quá gần theo quán tính: thấy nút giao đông, người mới hay bám sát xe phía trước thật gần để không bị chen. Bám sát quá gần tại nút giao là chỗ dễ va, vì xe phía trước có thể phanh gấp để nhường.
Thói quen xử lý nút giao cũng chỉ là một phần trong các bài tình huống giao thông, nhưng đó là phần dùng nhiều nhất mỗi ngày trong nội đô.
Hỏi quán gì khi tuyến có nhiều nút giao
Nếu bạn thuê xe để đi làm quanh các quận có nút giao lớn, nên hỏi quán một câu: tuyến tôi chạy hằng ngày có nút giao nào cần để ý không, chỗ nào hay xảy ra va chạm vì làn đường. Quán cho xe địa phương biết rõ các điểm nóng hơn bất kỳ ai.
Câu thứ hai: cho tôi chiếc xe có gương thấy rõ phía sau, vì quan sát sau là một nửa của việc đổi làn an toàn. Câu thứ ba: xe có chịu được kiểu chạy nội đô dừng đi dừng lại không, vì chạy kiểu chập chờn, chiếc khỏe giúp bạn không thêm một biến số nữa vào dòng xe dày.
Một nguồn tin chính thống về biển báo và quy định hiện hành là cổng thông tin của Cục Cảnh sát giao thông. Quy định và cách bố trí biển tại các nút giao có thể thay đổi, nên hãy coi biển tại chỗ là chuẩn trước mỗi tuyến.
Chốt lại
Nút giao đường ưu tiên không đáng sợ nếu bạn làm đúng ba việc. Ba câu đáng nhớ: chọn làn trước khi tới nút, nhường hẳn khi biển yêu cầu nhường, và luôn quan sát hai hướng kể cả khi được ưu tiên. Làm đủ ba, mọi nút giao trong phố chỉ còn là một đoạn đường đều tay. Nhóm bài quy tắc giao thông nằm ở trang an toàn pháp lý.